Nowe przepisy o wsparciu powrotu i reintegracji obowiązują od 15 września 2026 roku. Program dotyczy określonych w rozporządzeniu grup docelowych, a nie wszystkich osób zobowiązanych do opuszczenia strefy Schengen i UE. Decyzja o wsparciu zwykle wygasa po sześciu miesiącach, jeśli powrót nie został zrealizowany.
Co się zmieniło?
Nowe rozporządzenie łączy przepisy i zastępuje rozporządzenie z 2020 roku o dotacjach na powrót wspomagany i przymusowy. Celem jest prostszy i bardziej przejrzysty program. Główne rodzaje wsparcia pozostają: pomoc w powrocie do domu, pieniądze na podróż, pomoc pieniężna i reintegracja w kraju pochodzenia.
Najważniejszą nową grupą są osoby z decyzją o powrocie objęte European Reintegration Programme (EURP). Jeśli spełniają warunki, mogą otrzymać wsparcie reintegracyjne. § 2 rozporządzenia określa pięć alternatywnych grup i wystarczy należeć do jednej. Wyjątki z § 3 mogą jednak wykluczyć wsparcie, między innymi przy zezwoleniu na pobyt w Norwegii lub innym kraju tego obszaru, wcześniejszym podobnym wsparciu albo zaplanowanym wydaleniu, którego norweska policja (Politiet) nie odwoła. Nie oznacza to automatycznych pieniędzy lub usług dla każdej osoby z decyzją o powrocie. Sprawę ocenia UDI.
Rozporządzenie wyjaśnia też, że obowiązek wyjazdu dotyczy całej strefy Schengen i UE. Jeśli decyzja nakazuje opuszczenie obszaru, wyjazd z Norwegii do innego kraju w jego granicach nie wystarczy.
Kogo dotyczy program?
Program jest przeznaczony dla cudzoziemców zobowiązanych do opuszczenia strefy Schengen i UE. Może to być na przykład osoba, która otrzymała ostateczną odmowę i termin wyjazdu. Konkretna decyzja i sytuacja określają właściwe przepisy.
Decyzja o powrocie nie jest tym samym co decyzja o wydaleniu. Wydalenie może również oznaczać zakaz wjazdu. Przeczytaj o różnicy w przewodniku o wydaleniu i zakazie wjazdu. Jeśli nie rozumiesz decyzji, przeczytaj cały list i skontaktuj się z UDI, policją lub doradcą prawnym.
Nowe rozporządzenie obejmuje także wnioski o wsparcie nadal rozpatrywane przez UDI 15 września 2026 roku. Jeśli wniosek został już złożony, nie zakładaj, że sprawa będzie oceniana według starych przepisów. Poproś UDI o wyjaśnienie właściwych zasad.
Co może obejmować wsparcie?
Wsparcie może obejmować podróż, pieniądze na drogę, pomoc pieniężną oraz działania ułatwiające nowy start w kraju pochodzenia. Zależnie od programu i kraju reintegracja może oznaczać praktyczną pomoc po przyjeździe.
Zakres zależy od grupy, kraju powrotu, decyzji i indywidualnych potrzeb. Nie ma jednej kwoty dla wszystkich. Pieniądze na podróż wynoszą 1 000 koron. Pomoc pieniężna to 15 000 koron przy powrocie w terminie wyjazdu i 5 000 koron po terminie; towarzyszące dzieci mogą otrzymać 10 000 koron, a małoletni bez opieki 52 000 koron. Osoby należące wyłącznie do grupy EURP zasadniczo otrzymują wsparcie EURP; dodatek według norweskich stawek wymaga osobnej umowy „top-up”. Nie planuj finansów na podstawie dawnych stawek lub cudzych informacji. Poproś o pisemną informację o wsparciu przyznanym w twojej sprawie.
Wsparcie powrotu nie oznacza uchylenia odmowy ani udzielenia nowego zezwolenia na pobyt. Program pomaga wykonać powrót wynikający z decyzji.
| Część programu | Czego może dotyczyć | Co trzeba wyjaśnić |
|---|---|---|
| Powrót do domu | Planowanie i podróż do kraju powrotu | Trasa i dokumenty |
| Pomoc pieniężna | Pieniądze zgodnie z warunkami | Kwota i wypłata |
| Reintegracja | Praktyczna pomoc po przyjeździe | Kraj, program i potrzeby |
Co oznacza termin sześciu miesięcy?
Zasadniczo decyzja o wsparciu wygasa automatycznie sześć miesięcy po jej dacie, jeśli powrót nie został zrealizowany. Sprawdź datę decyzji, a nie tylko datę wniosku.
Dlatego dokumenty podróży, bilety i sprawy praktyczne trzeba wyjaśnić wcześnie. Jeśli coś uniemożliwia podróż, skontaktuj się z odpowiednim organem przed upływem sześciu miesięcy. Nie zakładaj, że stara decyzja będzie później ważna bez nowej oceny.
Rozporządzenie przewiduje automatyczne wygaśnięcie po sześciu miesiącach od daty decyzji. Jeśli nie zdążysz wyjechać, zapytaj UDI o dalsze wymogi; nie zakładaj, że stara decyzja zostanie przedłużona.
Czy trzeba opuścić całą strefę Schengen i UE?
Tak. Jeśli masz obowiązek opuścić strefę Schengen i UE, musisz udać się do kraju poza tym obszarem. Wyjazd z Norwegii do Szwecji, Niemiec lub innego kraju UE albo Schengen nie spełnia takiego obowiązku.
Dokładnie sprawdź treść decyzji i termin wyjazdu. Może to mieć również znaczenie dla rejestracji w systemach europejskich i przyszłych podróży. Nie kupuj biletu, dopóki nie wiesz, jaki cel i trasę akceptują organy.
Jeśli nie masz ważnego paszportu, wyjaśnianie dokumentów może potrwać. Ogólne informacje znajdziesz w materiale o dokumencie podróży uchodźcy i paszporcie cudzoziemca, ale dokumenty do powrotu trzeba uzgodnić z organem obsługującym podróż.
Co zrobić, jeśli chcesz odwołać się od odmowy?
Wniosek o wsparcie powrotu nie zastępuje odwołania od odmowy. Termin odwołania widnieje w decyzji i może być krótki. Jeśli uważasz decyzję za błędną, postępuj zgodnie z instrukcją. Przeczytaj, jak odwołać się od odmowy UDI.
Ustal też, czy możesz zostać w Norwegii podczas rozpatrywania odwołania. Odwołanie nie zawsze automatycznie wstrzymuje wykonanie. Jeśli zbliża się termin wyjazdu, szybko uzyskaj pomoc prawną.
Nie dopuść, by rozmowy o wsparciu powrotu spowodowały przeoczenie terminu odwołania. Jednocześnie podawaj UDI i policji prawidłowe informacje. Jeśli reprezentuje cię adwokat, natychmiast wysyłaj mu wszystkie nowe pisma.
Jak postępować
Przeczytaj decyzję i zaznacz trzy daty: datę decyzji, termin odwołania i termin wyjazdu. Następnie ustal, kto obsługuje powrót i wsparcie. Za program odpowiada UDI, a policja może wykonywać zadania przy realizacji powrotu.
Zapytaj pisemnie, do jakiej grupy należysz, co obejmuje wsparcie i jakie dokumenty trzeba dostarczyć. Poproś o plan podróży i reintegracji. Jeśli wsparcie przyznano, zanotuj datę rozpoczęcia sześciomiesięcznego terminu.
Poproś o odpowiedź na pytania:
- jakiego kraju i trasy dotyczy decyzja
- kto rezerwuje i opłaca podróż
- jakie pieniądze lub usługi przyznano
- kiedy i jak wsparcie zostanie wypłacone
- w jakiej dacie decyzja o wsparciu wygaśnie
- z kim się kontaktować, jeśli paszport, zdrowie lub sytuacja rodzinna opóźniają podróż
Przechowuj razem decyzje, e-maile, bilety i pokwitowania. Szybko zgłaszaj zmianę telefonu, adresu lub sytuacji rodzinnej. Zmniejsza to ryzyko, że ważna informacja nie dotrze.
SamfunnPrep oferuje praktyczne narzędzia do pilnowania norweskich terminów. W twojej sprawie rozstrzygające są jednak oficjalne decyzje i indywidualne wytyczne.
Chcesz lepiej rozumieć pojęcia norweskiej administracji? Załóż bezpłatne konto SamfunnPrep i ucz się krok po kroku.
