Twoje dziecko ma alergię pokarmową? Przed rozpoczęciem przedszkola, szkoły lub SFO uzgodnij bezpieczne posiłki, pisemny plan i pomoc w podawaniu leków. Pracownicy muszą znać procedury, również na wycieczkach. Przy podejrzeniu anafilaksji, ciężkiej reakcji alergicznej, dzwoń pod 113.
O czym poinformować, zanim dziecko zacznie uczęszczać?
Powiedz kierownikowi przedszkola lub dyrekcji szkoły, jakich produktów dziecko nie toleruje i jakiej pomocy potrzebuje. Poproś o spotkanie przed rozpoczęciem lub zmianą grupy. SFO to skolefritidsordningen, opieka przed lekcjami i po nich. Uwzględnij SFO w planowaniu, jeśli dziecko z niego korzysta.
Alergia pokarmowa i nietolerancja pokarmowa to różne stany. Przy alergii dziecko musi całkowicie unikać pokarmu wywołującego reakcję. Przy nietolerancji często wystarczy ograniczyć ilość. Kieruj się diagnozą dziecka i zaleceniami lekarza, zgodnie z wyjaśnieniem różnicy na Helsenorge.
Poproś lekarza o pisemny opis alergii, reakcji i leczenia. Helsedirektoratet zaleca dokładną ocenę, najlepiej przez lekarza z wiedzą o alergiach. Zasady i zalecenia w tym poradniku sprawdzono 7 października 2026 roku.
Możesz przygotować się do spotkania, zadając trzy pytania: Co uzgodniono? Kto wykona zadanie? Jak dowiedzą się o tym inni pracownicy? Powiedz, jeśli potrzebujesz tłumacza. Przeczytaj o tłumaczu w przedszkolu i szkole.
Co powinien zawierać pisemny plan?
Plan powinien ułatwiać dorosłemu znalezienie informacji o dziecku i właściwe działanie. Min matallergi („Moja alergia pokarmowa”) to formularz opracowany przez specjalistów od astmy i alergii. Jest w nim miejsce na następujące informacje:
| Informacja | Co wpisujecie |
|---|---|
| Pokarmy i reakcje | Na co reaguje dziecko, objawy i przybliżony czas ich pojawienia się |
| Leczenie | Leki i działania ustalone przez lekarza dla dziecka |
| Sprawy praktyczne | Gdzie znajdują się leki i co musi być gotowe na wycieczkę |
| Kontakt i potwierdzenie | Numery telefonów rodziców, grupa lub klasa oraz zaświadczenie lekarskie |
Skorzystaj z formularza Helse Bergen i informacji o Min matallergi. Formularz można wypełnić elektronicznie, zapisać i wydrukować. Wpisz datę na planie. Dzięki temu łatwiej sprawdzić, z której wersji korzystacie.
Omów plan z osobami, które mają pomagać dziecku. Ustal, gdzie jest dostępny i jak pracownicy na zastępstwie otrzymają potrzebne informacje. Aktualizuj go, gdy zmieniają się potrzeby dziecka lub leczenie. Plan leżący wyłącznie w domu niewiele pomaga, gdy dziecko jest w szkole.
Jak zapewnić dziecku bezpieczne posiłki?
Uzgodnij zarówno to, co dziecko może jeść, jak i sposób postępowania dorosłych z żywnością. Zalecenia Helsedirektoratet dotyczące posiłków w przedszkolu opisują dostosowanie, pisemne informacje i dobre procedury.
Małą porcję tego samego dania można dostosować do dziecka. Niekiedy można dostosować całe danie, aby wszyscy jedli to samo. Dziecko powinno otrzymywać odżywcze jedzenie i uczestniczyć w posiłku. Usuwanie całych grup produktów może zmniejszyć różnorodność diety.
Ustal, kto czyta skład, usuwa resztki jedzenia i pilnuje, aby dzieci nie wymieniały się żywnością. Czyste przybory i mycie rąk przed posiłkiem i po nim pomagają zapobiegać rozprzestrzenianiu się pokarmu wywołującego reakcję u dziecka. Te same procedury są potrzebne na wycieczkach.
Mleko bez laktozy nie jest bezpieczne przy alergii na białko mleka. Laktoza i białko mleka to różne rzeczy. Uzgodnij odpowiednie zamienniki zgodnie z potrzebami dziecka.
Również w szkole zaleca się ofertę posiłków, w której uczniowie z alergią mogą uczestniczyć i otrzymywać jedzenie o równoważnej wartości odżywczej. Mówi o tym wytyczna dotycząca jedzenia i posiłków w szkole podstawowej i SFO. To zalecenie samo w sobie nie jest wiążącym przepisem prawa.
Zapytaj także o urodziny, gotowanie podczas lekcji i jedzenie na wycieczkach. Ustal, kto sprawdza nowy produkt, gdy zmienia się menu. Pozwoli to znaleźć rozwiązanie przed posiłkiem, bez konieczności samodzielnego wyjaśniania całej sytuacji przez dziecko.
Czy całe przedszkole lub szkoła muszą zakazać orzechów?
Nie. Helsedirektoratet co do zasady nie zaleca ogólnych zakazów określonych produktów. Działania muszą odpowiadać konkretnemu dziecku.
W przypadku najmłodszych dzieci zakaz w grupie lub wydzielonej części placówki może jednak być konieczny. Musi opierać się na ocenie lekarza z wiedzą o alergiach, odpowiadać rozwojowi i potrzebom dziecka oraz być co roku oceniany z rodzicami. Zobacz krajowe zalecenia dotyczące alergii pokarmowej, zaktualizowane w czerwcu 2026 roku.
Kto pomaga dziecku z lekami?
Szkoła musi współpracować z Tobą, gdy dziecko nie może samo odpowiadać za niezbędne leki. Gmina lub samorząd okręgu, rodzice i personel medyczny muszą ocenić, czy pracownicy szkoły mogą bezpiecznie udzielać pomocy, czy musi to robić personel medyczny.
Pomoc z lekami jest częścią niezbędnej opieki szkoły. Nie jest częścią decyzji o pomocy osobistej lub innym indywidualnym dostosowaniu na podstawie opplæringsloven, ustawy o edukacji, §§ 11-4–11-6. Zobacz wyjaśnienie Utdanningsdirektoratet dotyczące opieki i leków.
W przedszkolu pomoc z lekami opiera się na konkretnym porozumieniu z rodzicami, gdy lekarz uzna, że zadanie nie wymaga kompetencji medycznych. Krajowe procedury podawania leków opisują tę różnicę i proponują wzory porozumień. Są one narzędziami pomocniczymi, a nie jednym obowiązkowym formularzem dla wszystkich.
Uzgodnij informowanie, szkolenie, przechowywanie, podawanie leków i dalszą kontrolę. Poproś lekarza o jasne wskazówki dotyczące leczenia dziecka. Dziecko powinno w miarę możliwości uczestniczyć w rozmowie. Odpowiedzialność dorosłych musi być ustalona; nie może zależeć od tego, czy dziecko pamięta wszystko.
Co robić przy ciężkiej reakcji?
Przy podejrzeniu anafilaksji, ciężkiej reakcji alergicznej, natychmiast dzwoń pod 113. Reakcja może szybko się rozwijać. Objawami mogą być trudności w oddychaniu, ucisk w gardle, zawroty głowy lub objawy z kilku części ciała. Zobacz informacje Helsenorge o wstrząsie anafilaktycznym.
Użycie przepisanego autowstrzykiwacza adrenaliny musi być zgodne z planem medycznym dziecka i szkoleniem przeprowadzonym przez lekarza. Pracownicy muszą wiedzieć, jak używać urządzenia dziecka. Nie czekaj na przybycie rodziców przed rozpoczęciem pomocy w nagłym przypadku.
Przy ciężkiej alergii pokarmowej Helsedirektoratet zaleca dostępność dwóch autowstrzykiwaczy adrenaliny, także na wycieczkach. Ustal, gdzie są i kto je zabiera. Nie dotyczy to automatycznie wszystkich dzieci z alergią.
Co robić, jeśli procedury nie działają?
Najpierw zgłoś problem przedszkolu lub szkole. Napisz, co się wydarzyło, jakie potrzeby ma dziecko i o jakie dalsze działania prosisz. Poproś o odpowiedź i przegląd procedur.
Właściciel placówki odpowiada za niezbędne zasoby. Placówka musi być przygotowana na nagłe sytuacje, mieć pracowników ze znajomością pierwszej pomocy i odpowiednio rozmieszczony sprzęt. Musi też mieć procedury wykrywania i usuwania błędów. Wymogi zawiera forskrift om helse og miljø i barnehager, skoler og skolefritidsordninger, rozporządzenie o zdrowiu i środowisku w przedszkolach, szkołach i SFO, §§ 3, 14 i 18.
Jeśli zgłoszenie nie zostanie podjęte w rozsądnym czasie, możesz skontaktować się z gminą jako organem nadzoru. Gmina musi rozważyć dalsze działania w ramach nadzoru. Od decyzji gminy na podstawie tych zasad można odwołać się do Statsforvalteren, przedstawiciela państwa w okręgu; zobacz §§ 20 i 21. Jest to odrębna droga dla spraw zdrowia i środowiska.
Plan alergii dotyczy codziennego bezpieczeństwa dziecka. Przy chorobie zakaźnej skorzystaj dodatkowo z poradnika o tym, kiedy chore dzieci powinny zostać w domu zamiast iść do przedszkola. Więcej codziennych narzędzi znajdziesz w zestawieniu narzędzi SamfunnPrep.
