ደሞዝ ሕማም ኣብ ኖርወይ 2026፡ ርእሰ-ምግላጽ፣ ናይ ሕማም ምስክር ወረቐትን እንታይ ትረኽብ

ደሞዝ ሕማም እቲ ክትሓምም እንከሎኻን ክትሰርሕ ዘይትኽእልን ግዜ ዝርከብ ገንዘብ እዩ። ቀዳሞት 16 መዓልታት ኣስራሒኻ ይኸፍል። ድሕሪኡ NAV ክሳብ 819 294 kroner ኣብ ዓመት (6G) ይኸፍል፣ ካብ 1 ግንቦት 2026 ጀሚሩ። ብውሑዱ ኣርባዕተ ሰሙናት ክትሰርሕ ኣለካ ንኽትረኽብ መሰል ደሞዝ ሕማም።

እዚ መምርሒ ንዓኻ ኣብ ኖርወይ ዝሰርሕ ዘለኻ ደሞዝ ሕማም ከመይ ይሰርሕ ይገልጽ፦ ርእሰ-ምግላጽን ናይ ሕማም ምስክር ወረቐትን እንታይ ማለት ምዃኖም፣ ክንደይ ከም ትረኽብ፣ ከምኡ’ውን ከመይ ከም ትሓትት። ካበይ ትመጽእ ብዘየገድስ ሕግታት ማዕረ እዮም። እዚ ንስኻ ከም ሰራሕተ ዘለካ መሰላት እዩ - ብዙሓት ካብዚኣቶም እውን ናይ samfunnskunnskapsprøven ትሕዝቶ እዮም።

ደሞዝ ሕማም እንታይ እዩ?

ደሞዝ ሕማም ደሞዝካ ይትክእ ልክዕ ብጣዕሚ ሓሚምካ ክትሰርሕ ዘይትኽእል እንተኾንካ። ከም ሰራሕተ፣ ብተለምዶ 100 ሚእታዊት ካብ ደሞዝካ ትረኽብ፣ ክሳብ ሓደ ደረት። እቶም ዝኸፍሉ NAV (ናይ ስራሕን ድሕነትን ኤጀንሲ) ከምኡ’ውን ኣስራሒኻ እዮም።

ዝኾነ መዓልታት ጽበት የብልካን። ደሞዝ ሕማም ካብ ቀዳመይቲ ምሉእ መዓልቲ ብሰንኪ ሕማም ካብ ስራሕ ዝጠፍእካ ይጅምር። እዚ ካብቶም ዝሓየሉ መሰላት ኣብ ናይ ኖርወይ ዓለም ስራሕ ሓደ እዩ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኖርወይ ገና ዝመጻእካ እንተኾንካ እውን ይትግበር። ተወሳኺ ካብ መሰላትካ ኣብ ናትና ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ናይ ሰራሕተኛ መሰላት ኣብ ኖርወይ ክትረኽብ ትኽእል።

ቅድሚ ኩሉ ንተወሰነ ግዜ ክትሰርሕ ኣለካ ድዩ?

እወ። ቅድሚ ምሕማምካ ብውሑዱ ኣርባዕተ ሰሙናት ክትሰርሕ ኣለካ። እዚ ናይ ኣገልግሎት ግዜ ምጥራይ ይብሃል። ብጣዕሚ ሓድሽ ኣብ ስራሕ እንተኾንካን ቅድሚ ኣርባዕተ ሰሙናት ምሕላፉ እንተ ሓሚምካ፣ ብተለምዶ ንዝኾነ ካብቲ ግዜ ናይ ደሞዝ ሕማም መሰል የብልካን።

ግዜ ካብ ቀዳመይቲ መዓልቲ ስራሕ ይቁጸር። ስራሕ ካብ ሓደ ንኻልእ ብዘይ ምቁራጽ እንተቐየርካ፣ ግዜ ኣብ ቀደም ኣስራሒ ክቑጸር ይኽእል እዩ።

ርእሰ-ምግላጽ ሕማም፦ ርእስኻ ብሕማም ምግላጽ

ርእሰ-ምግላጽ ማለት ብዘይ ናብ ሓኪም ምኻድ ንኣስራሒኻ ብዛዕባ ሕማምካ ትሕብር ማለት እዩ። ርእሰ-ምግላጽ ኣብ ናይ ኣስራሒ ግዜ ጥራይ - ማለት ቀዳሞት 16 መዓልታት - ትኽእል ተጠቐም።

ቅድሚ ርእሰ-ምግላጽ ክትጠቐም፣ ኣብ’ቲ ኣስራሒ ብውሑዱ ክልተ ኣዋርሕ ክትሰርሕ ኣለካ። ሕግታት ከምዚ ዝስዕብ እዮም፦

ካብ ሰለስተ መዓልታት ንላዕሊ እንተ ጠፍእካ፣ ኣስራሒኻ ካብ ሓኪም ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ከምጽእ ክሓትካ ይኽእል። ርእሰ-ምግላጽ መሰል እዩ፣ ግን ብዝተኻእለ መጠን ኣቐድም ኣቢልካ - ብእንተኾነ ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ - ክትሕብር ኣለካ።

ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ካብ ሓኪም

ድሕሪ ናይ ርእሰ-ምግላጽ መዓልታት፣ ደሞዝ ሕማም ንኽትቅጽል ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ካብ ሓኪም ትደልየ። ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ካብ ቀዋሚ ሓኪምካ ወይ ህጹጽ ክሊኒክ ትረኽብ። እቲ ወረቐት ብዲጂታል ይመጽእ፣ ናብ nav.no ብምእታው ክትረኽቦ ትኽእል።

ሓኪም ንኽትሰርሕ ትኽእል ድያ (ብመጠን ዝተመቀለ ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት) ወይ ፈጺምካ ዘይትኽእል ምዃንካ ይግምግም። ሸቶ ወትሩ ጥዑይ ክትኸውን ከሎኻ ናብ ስራሕ ምምላስ እዩ።

ክንደይ ትረኽብ?

ከም ሰራሕተ 100 ሚእታዊት ካብ ደሞዝካ ከም ደሞዝ ሕማም ትረኽብ፣ ግን ክሳብ 6G ጥራይ። 6G ማለት ካብ 1 ግንቦት 2026 ጀሚሩ 819 294 kroner እዩ (G ናይ ህዝባዊ ውሕስነት መሰረታዊ መጠን - grunnbeløpet - እዩ፣ ኩሉ ዓመት ኣብ 1 ግንቦት ዝሓድስ)።

ካብ 6G ንላዕሊ እንተ ትኸስብ፣ NAV ንዝተረፈ ልዕሊ ደረት ኣይትኸፍልን። ሓደ ሓደ ኣስራሕቲ ብፍታውነት ንምሉእ ደሞዝ ይኸፍሉ፣ ግን ግዴታ የብሎምን። ናይ ስራሕ ውዕልካ ተመልከት። ቀዳሞት 16 መዓልታት (ናይ ኣስራሒ ግዜ) ኣስራሒ ይኸፍል። ካብ መዓልቲ 17 ጀሚሩ፣ ጌና ሓሚምካ እንተኾንካ፣ NAV ይትካእ።

ንክንደይ ግዜ ደሞዝ ሕማም ክትረኽብ ትኽእል?

ደሞዝ ሕማም ክሳብ 52 ሰሙናት (248 መዓልታት) ክትረኽብ ትኽእል። ኣብ መንጎ 67ን 70ን ዓመት እንተኾንካ፣ ክሳብ 60 መዓልታት ትረኽብ።

ደሞዝ ሕማም ምስ ወደአ ጌና ክትሰርሕ ዘይትኽእል እንተኾንካ፣ ናይ ስራሕ ምድላው ገንዘብ (AAP) ክትሓትት ትኽእል። ክሳብ ናይ መወዳእታ መዓልቲ ኣይትጽበይ - ቅድሚ እቲ ግዜ ምውዳእ ብእኹል ግዜ ሓትት።

ግዴታ ንጥፈት፦ ንጥፈት ክትፍትን ኣለካ

ደሞዝ ሕማም ጥዕናኻ እንተፈቀደ ንጥፈት ክትፍትን ይሓተካ። ብ8 ሰሙናት ውሽጢ ብመሰረት ሓደ ትኽክል ሕክምናዊ ምኽንያት ዘየዕግድ እንተዘይኮነ፣ ብምሉእ ወይ ብኸፊል ኣብ ስራሕ ክትህሉ ኣለካ። ንጥፈት ገለ ክትገብር እንተ ትኽእል፣ ብመጠን ዝተመቀለ ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ክትወስድ ኣለካ - ንኣብነት 50 ሚእታዊት ስራሕ ምስራሕ ከምኡ’ውን ንዝተረፈ ደሞዝ ሕማም ምርካብ።

ኣስራሒ ብ4 ሰሙናት ውሽጢ መደብ ክትትል ክፈጥር ኣለዎ ከምኡ’ውን ናብ ዘተ ርክብ ብ7 ሰሙናት ውሽጢ ክጸውዓካ ኣለዎ። እዚ ብኣጋ ናብ ስራሕ ንኽትምለስ ንኽትግፍእ ኣይኮነን፣ ግን ውሑስ መገዲ ንምምላስ ናብ ስራሕ ንምድላይ እዩ። ብዘይ ጽቡቕ ምኽንያት ዘይተረኸብካ ወይ ዘይትቕበል እንተኾንካ፣ NAV ደሞዝ ሕማም ደው ኣብል ክብል ይኽእል። ኣስራሒ ዘይብልካ እንተኾንካ፣ NAV ባዕሉ ይከትተልካ።

ናይ ገዛእ ርእሱ ትካል ዋንን ፍሪላንሰርን

ንባዕልኻ እንተትሰርሕ ሕግታት ዝገደዱ እዮም። ናይ ገዛእ ርእሱ ትካል ዋና እንተኾንካ፣ ካብ ኣታዊኻ 80 ሚእታዊት ጥራይ ትረኽብ፣ ካብ መዓልቲ 17 ጀሚሩ ጥራይ። ቀዳሞት 16 መዓልታት ገለ ኣይትረክብን፣ ካብ NAV ናይ ገዛእ ርእስኻ ውሕስነት ዘይተዓደግካ እንተዘይኮንካ።

ፍሪላንሰር እንተኾንካ፣ 100 ሚእታዊት ትረኽብ፣ ግን ካብ መዓልቲ 17 ጀሚሩ እውን። ንባዕልኻ ክትጅምር እንተትሓስብ፣ እዚ ክትፈልጦ ዘለካ ኣገዳሲ ፍልልይ እዩ።

ከምዚ ኢልካ ተመልክት - ስጉምቲ ብስጉምቲ

1. ናብ ሓኪም ኪድ ከምኡ’ውን ካብ ናይ ርእሰ-ምግላጽ መዓልታት ንላዕሊ እንተ ጠፋእካ ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ውሰድ።
2. ናይ ደሞዝ ሕማም መመልከቲ ልኣኽ ኣብ nav.no ድሕሪ ናይ ሕማም ምስክር ወረቐት ግዜ ምውዳእ። ኣብ ትሕቲ «ናትካ ናይ ስራሕ ኣብዘት» ትረኽቦ።
3. ኣስራሒ ናይ ኣታዊ ሓበሬታ ይልእክ ናብ NAV፣ መጠኑ ቀኑዑ ንኽኸውን።

NAV ብተለምዶ ንገለ ሰሙናት ንመመልከቲኻ ንኽምርምር ግዜ ይወሃቦ። ንነዊሕ ግዜ እንተ ሓሚምካ፣ ሓኪምን ናይ ገዛእ ርእስኻ ክፍሊት ዋጋን ተወሳኺ ወጻኢታት ክኾኑ ይኽእሉ - ብዛዕባ frikort ከምኡ’ውን egenandelstaket ኣንብብ፣ ልዕሊ ዓቐን ንኸይትከፍል።

ኣብ SamfunnPrep ብዛዕባ NAV፣ ስራሕን ጥዕናን ብቐሊል ኖርወጃዊ ትርድኦ ንእትገልጽ ጽሑፋት ንእክብ። ብዙሓት ካብዞም ሕግታት እውን ናይ samfunnskunnskapsprøven ትሕዝቶ እዮም - ብናጻ ኣብ SamfunnPrep ተለማመድ።