መከላኸሊ ጥንሲ ኣብ ኖርወይ: ኮንዶም፣ ስፓይራልን ጾታዊ ጥዕናን (2026)

ኮንዶም ካብ ጥንሲን ካብ ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማትን (SOI) ብሓንሳብ ዝከላኸል እንኮ መከላኸሊ ጥንሲ እዩ። ስፓይራል ብሰራሕተኛ ጥዕና ኣብ ማህጸን ይኣቱ፣ ካብ ጥንሲ ብጣዕሚ ይከላኸል፣ ግን ካብ ሕማም ኣይከላኸልን። ክሳብ 28 ሰነ 2026፣ ትሕቲ 22 ዓመት ዝኾኑ ሰባት ንብዙሓት መከላኸሊ ጥንሲ ደገፍ ገንዘብ ይረኽቡ።

ኮንዶም: ካብ ሕማም ዝከላኸል እንኮ መንገዲ

ኮንዶም ኣብ ብልዕቲ ወዲ ተባዕታይ ይጥቀም። ኣብ ፈተና samfunnskunnskap ክልተ ሓቅታት ኣገደስቲ እዮም: ኮንዶም መከላኸሊ ወዲ ተባዕታይ እዩ፣ ኮንዶም ድማ ካብ SOI ዝከላኸል እንኮ መከላኸሊ ጥንሲ እዩ።

Helsenorge ኮንዶም ካብ ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማትን ካብ ጥንሲን ከምዝከላኸል ይገልጽ። እዚ ግን ብትኽክል እንተተጠቒሙን ኣብ ምሉእ ግዜ ጾታ እንተጸኒሑን እዩ ዝሰርሕ። እንተተቐደደ ወይ እንተወደቐ፣ ካብ ሕማም ወይ ጥንሲ ዝከላኸል ሓለዋ ኣይተርፍን።

ኮንዶም ብዘይ ረሲፕት ኣብ ፋርማሲ፣ ዱኳናት፣ kioskን መዓደሊ ነዳድን ይሽመት። ብስውር ናጻ ኮንዶም ክትእዝዝ ዘኽእል ህዝባዊ ኣገልግሎት እውን ኣሎ።

ፍልልይ ዘክር: ክኒን፣ implant፣ hormonspiralን kobberspiralን ካብ ጥንሲ ክከላኸሉ ይኽእሉ፣ ግን ካብ SOI ኣይከላኸሉን። ሓገዝ ኣበይ ከምዝርከብ ንምፍላጥ ስርዓት ጥዕና ኖርወይ ተመልከት።

ስፓይራል: ኣብ ማህጸን ዝኣቱ ነዊሕ ግዜ ዝሰርሕ መከላኸሊ

ስፓይራል ንእሽቶ T ዝመስል መሳርሒ እዩ፣ ብዶክተር፣ ብመውለዲት ወይ ብነርስ ኣብ ውሽጢ ማህጸን ይኣቱ። ብዙሓት ናብ fastlege፣ መውለዲት፣ ሓኪም ደቂ ኣንስትዮ ወይ Helsestasjon for ungdom ይኸዱ። ብዛዕባ fastlegeን ስፔሻሊስትን ተወሳኺ ኣንብብ።

ክልተ ዓበይቲ ዓይነታት ኣለዉ:

• Hormonspiral gestagen ኣብ ማህጸን ይፈስስ፣ ከከም ዓይነቱ ብዙሕ ዓመታት ይሰርሕ።
• Kobberspiral ሆርሞን የብሉን። ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ንእንቋቑሖ ከይፈርዮ ይዕንቅፍ፣ ዝፈረየ እንቋቑሖ ኣብ ማህጸን ከይጥበቕ ይንክይ።

ክልቲኦም ካብ ጥንሲ ብጣዕሚ ይከላኸሉ። Helsenorge ስፓይራልን implantን ኣብ ህይወት መዓልታዊ ክትርስዖም ስለዘይትኽእል ውሑሳት ነዊሕ ግዜ ዝሰርሑ መንገድታት ይብሎም። ክትቕይር ወይ ጥንሲ ክትፈትን እንተደሊኻ ሰራሕተኛ ጥዕና ከውጽኦ ይኽእል።

ስፓይራል ካብ ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማት ኣይከላኸልን። እዚ ልሙድ ጌጋ ምርዳእ እዩ።

ካልኦት ልሙዳት መከላኸሊ ጥንሲ

መከላኸሊ ጥንሲ ማለት ጥንሲ ንምክልኻል ዝውዕሉ መንገድታት እዩ። ኣብ ኖርወይ ምኽሪ ካብ fastlege፣ Helsestasjon for ungdom፣ መውለዲት ወይ ክሊኒካት ጾታዊ ጥዕና ክትረክብ ትኽእል።

• P-piller: ሆርሞናዊ ክኒን፣ ረሲፕት የድሊ።
• P-stav/implant: ንእሽቶ ሆርሞን ዘለዎ በትሪ ኣብ ቆርበት ቅልጽም ይኣቱ፣ ብዙሕ ዓመታት ይሰርሕ።
• P-ringን p-plasterን: ብቀጻሊ ግዜ ዝጥቀሙ ሆርሞናዊ መንገድታት።
• Nødprevensjon: ክኒን ብዘይ ረሲፕት ይሽመት፣ ድሕሪ ዘይተሓለወ ጾታ ብቕልጡፍ እንተተወሲዱ ይሓይሽ። ገለ ዓይነት ክሳብ 5 መዓልቲ ይጥቀም፣ kobberspiral እውን ኣብ 5 መዓልቲ ክኣቱ ይኽእል።
• Sterilisering: ደጊም ቆልዑ ከምዘይደልዩ ዝፈልጡ ዓበይቲ ዝውዕል ቀዋሚ መንገዲ።

እዞም ኩሎም ካብ SOI ኣይከላኸሉን። ሓድሽ መጻምዲ፣ ብዙሓት መጻምዲ ወይ መጻምዲ ተመርሚሩ እንተዘይፈሊጥካ፣ ኮንዶም ኣገዳሲ ተወሳኺ ሓለዋ እዩ።

ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማት: ምልክታትን መርመራን

SOI ማለት ብጾታ ዝመሓላለፉ ሕማማት እዩ። ብኖርወጂኛ kjønnssykdommer፣ ብእንግሊዝኛ STI ይበሃል። ምሳሌታት: klamydia፣ gonoré፣ syfilis፣ herpes፣ HPVን HIVን።

Klamydia ኣብ ኖርወይ ብብዝሒ ዝምዝገብ SOI እዩ። FHI ኣብ 2025 22 297 ዝተመዝገቡ ናይ klamydia ጉዳያት ከምዘለዉ ገሊጹ፣ 65 ሚእታዊት ካብኦም ትሕቲ 25 ዓመት እዮም። ገለ ሕማማት ምቃጻል፣ ፈሳሲ፣ ቁስሊ ወይ ቃንዛ ይህቡ፤ ገለ ግን ግልጺ ምልክት የብሎምን።

ስለዚ መርመራ ኣገዳሲ እዩ። Helsenorge መንእሰያት ምስ ሓድሽ መጻምዲ ብዘይ ሓለዋ ጾታ እንተገይሮም፣ ኮንዶም እንተተቐደደ ወይ እንተወደቐ እውን፣ ክምርመሩ ይመክር። መርመራ ኣብ fastlege፣ Helsestasjon for ungdom፣ ኣገልግሎት ጥዕና ተማሃሮ ወይ ክሊኒክ ጾታዊ ጥዕና ይግበር።

Helsestasjon for ungdom ናጻ ናይ ኮሙነ ኣገልግሎት እዩ፣ ብብዙሕ ግዜ ክሳብ 20 ዓመት። ገለ ኮሙናት ክሳብ 25 ዓመት ይህባ። Helsestasjon for ungdom እውን ተመልከት።

ናጻን ርካሽን መከላኸሊ ጥንሲ ንመንእሰያት

ክሳብ 28 ሰነ 2026፣ ሃገራዊ ደገፍ መከላኸሊ ጥንሲ ንትሕቲ 22 ዓመት እዩ፣ ንትሕቲ 25 ኣይኮነን። Helsenorgeን Helfoን ትሕቲ 22 ዓመት ሰባት ንp-piller፣ p-plaster፣ p-ring፣ p-sprøyte፣ p-stav፣ hormonspiral ወይ kobberspiral ሙሉእ ወይ ክፋል ወጻኢ ደገፍ ከምዝረኽቡ ይገልጹ። ታሕተዋይ ዕድመ የለን፣ ክሳብ ቅድሚ 22 ዓመት እትመልእ ወርሒ ይቕጽል።

ካብ 1 ጥሪ 2026 ደገፍ ከምዚ እዩ:

ፋርማሲ ቅናሽ ኣብ ግዜ ምውሳድ መከላኸሊ ይቆጽር። ገለ መንገድታት ናጻ ይኾኑ፣ ገለ ድማ ይርክሱ። ስፓይራልን implantን ኣብ መጀመርታ ዋጋ ክህልዎም ይኽእል፣ ግን ብዙሕ ዓመታት ይሰርሑ።

ኮንዶም ፍሉይ እዩ: ረሲፕት ኣየድልዮን፣ ኣብ ብዙሕ ቦታ ይሽመት፣ ብህዝባዊ ኣገልግሎት እውን ናጻ ክእዘዝ ይኽእል። ንሓኪም ወይ ሕክምና egenandeler እንተትኸፍል፣ frikortን egenandelerን ክሕግዝ ይኽእል።

መሰላትካ: ምስጢር፣ ተርጓሚን ውሑስ ሓገዝን

ብዛዕባ ጾታዊ ጥዕና ብዘይ ሕፍረት ሓገዝ ክትደሊ መሰል ኣለካ። ሰራሕተኛታት ጥዕና ምስጢር ክሕልዉ ግዴታ ኣለዎም። fastlege፣ helsestasjon፣ መውለዲት፣ ስነ-ልቦናዊ ሓኪምን ክሊኒካትን ብዘይ ፍቓድካ ዝሓተትካዮ ወይ ዝመረጽካዮ ንኻልኦት ኣይነግሩን፣ ብሕጊ ከቢድ ልዩ ምኽንያት እንተዘይሃልዩ።

መንእሰያት እውን ብዘይ ፍቓድ ወለዲ ናብ Helsestasjon for ungdom ክርከቡ ይኽእሉ። Helsenorge ልዕሊ 16 ዓመት መንእሰያት መረጃ ምስ ወለዲ ክካፈል ወይ ኣይካፈል ብሓፈሻ ባዕሎም ከምዝውስኑ ይገልጽ።

ኣብ ጥዕናዊ ዝርርብ ኖርወጂኛ እንተዘይተረዲእካ፣ ኣገልግሎት ጥዕና ብቑዕ ተርጓሚ እንተድልየካ ክግምግም ኣለዎ። ኣብ ስሱዕ ጥዕናዊ ጉዳይ ቆልዓ፣ መጻምዲ ወይ ዓርኪ ከም ተርጓሚ ክትጥቀም ኣይግባእን።

ጾታዊ ጥዕና ምስ ብዛዕባ ሰብነትካ ባዕልኻ ክትውስን ዘለካ መሰል ይተኣሳሰር። ብዛዕባ ጥንሲን ምርጫታትን መረጃ እንተደሊኻ abortን ርእሰ-ውሳነን ኣንብብ። እዚ ጽሑፍ ሓፈሻዊ መረጃ ጥዕና እዩ፣ ውልቃዊ ሕክምናዊ ምኽሪ ኣይኮነን። ንኩነታትካ ምኽሪ እንተደሊኻ fastlege፣ helsestasjon ወይ legevakt ርኸብ።