ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ (permanent oppholdstillatelse) ንምርካብ ክልተ ፈተናታት ክትሓልፍ ኣለካ፦ ብቓል ዝግበር ናይ ኖርወይኛ ፈተና ብውሕዱ ኣብ ደረጃ A2፡ ከምኡ’ውን ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ (samfunnskunnskapsprøven)። እዚ እቲ ካብ 1. መስከረም 2025 ጀሚሩ ዘሎ ረቛሒ እዩ። ካብታ ዕለት እቲኣ ጀሚሩ፡ ደረጃ ናይቲ ብቓል ዝግበር ኖርወይኛ ካብ A1 ናብ A2 ተለዒሉ፡ ኣብ ኖርወይኛን ትምህርቲ ሕብረተሰብን ስልጠና ምዝዛምካ ድማ ከም ረቛሒ ኣይኮነን – ነቲ ፈተናታት ምሕላፍካ እኹል እዩ። እዚ ረቛሒ ንዓኻ ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 18 ን 67 ዓመት ን እንተኾይኑ ይምልከተካ። ትሕቲ 18 ወይ ልዕሊ 67 እንተኾንካ፡ ወይ ካልኦት ናይ ምእላይ ኩነታት እንተኣማሊእካ፡ ካብ ሓደ ወይ ካብ ክልቲኡ ፈተናታት ክትእለ ትኽእል ኢኻ። እዚ ዝጸንዐ ሕጊ እዩ፡ እማመ ኣይኮነን።
እዚ ጽሑፍ ብዛዕባ ናይ ቋንቋን ትምህርቲ ሕብረተሰብን ረቛሒ ጥራይ እዩ ዝገልጽ። ብዛዕባ ካልኦት ንቐዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ዘድልዩ ኩነታት፡ ከም ናይ መንበሪ ግዜን ናይ እቶት ረቛሒን፡ ኣብ ዝርዝር ናይ ቐዋሚ መንበሪ ፍቓድ ረቛሒታት ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ኣየኖት ፈተናታት ክትሓልፍ ኣለካ?
ብቓል ዝግበር ናይ ኖርወይኛ ፈተና ብውሕዱ ኣብ ደረጃ A2 ከምኡ’ውን ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ክትሓልፍ ኣለካ። ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ክተመልክት ከለኻ ነዚ ረቛሒታት ዘቐምጥ፡ መመልከቲታት ናይ መንበሪ ፍቓድ ዝርኢ ዳይረክቶሬት ኢሚግረሽን (Utlendingsdirektoratet, UDI) እዩ።
እታ ቐዳመይቲ ፈተና፡ ንኖርወይኛ ብቓል ክሳብ ክንደይ ጽቡቕ ከም እትዛረቦን ከም እትርድኦን ትዕቅን። ውጽኢት A2 ወይ ልዕሊኡ ክህልወካ ኣለዎ። A2 ማለት፡ ከም ስድራ፡ ስራሕን ዕለታዊ ህይወትን ብዛዕባ ዝፍለጡ ኣርእስትታት ቀሊል ዝርርብ ከተካይድ ትኽእል ማለት እዩ። እታ ካልአይቲ ፈተና፡ ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ፡ ሕብረተሰብ ኖርወይ ከመይ ከም ዝሰርሕ – ንኣብነት ሕግታት፡ መሰላት፡ ጥዕናን ናይ ስራሕ ህይወትን – ከም እትፈልጥ ትፍትን።
እዚ ረቛሒ ኣብ ደንቢ ወጻእተኛታት (utlendingsforskriften) § 11-9 (ብቓል ኖርወይኛ) ከምኡ’ውን § 11-10 (ትምህርቲ ሕብረተሰብ)፡ ብመሰረት ሕጊ ወጻእተኛታት (utlendingsloven) § 62 ተደኒቡ ኣሎ። ነዞም ዓንቀጻት ክትፈልጦም ኣየድልየካን፡ ግን እዚ ብሕጊ ዝተወሰነ ኩነት ምዃኑን ኣብ ውልቀ ሰራሕተኛ መዝገብ ዘይምርኮስ ምዃኑን የርእዩ።
ካብ 1. መስከረም 2025 እንታይ ተቐዪሩ?
ካብ 1. መስከረም 2025 ጀሚሩ ክልተ ነገራት ተቐዪሮም። ደረጃ ናይቲ ብቓል ዝግበር ኖርወይኛ ካብ A1 ናብ A2 ተለዒሉ፡ ናይ ስልጠና ምዝዛም ረቛሒ ድማ ተላጊሱ።
ቅድሚ ሕጂ፡ ካብ A2 ዝተሓተ ደረጃ ዝኾነ ብቓል ኖርወይኛ ኣብ ደረጃ A1 ምሕላፍ እኹል ነይሩ። ኣቐዲምካ እንተ ኣመልኪትካ – ቅድሚ 1. መስከረም 2025 ኣብ ፖሊስ (politiet) ቆጸራ ሒዝካ – ነቲ ናይ ቀደም ረቛሒ A1 ከተማልእ ትኽእል ነይርካ። ግን ካብ 1. መስከረም 2025 ጀሚረን ንዝቐርባ መመልከቲታት፡ A2 እዩ ዝምልከት። ገና A1 ከም ዝሰርሕ ዘሎ ረቛሒ ዝጠቕሱ ናይ ቀደም መምርሒታት ኣይትእመኖም።
ቅድሚ እዛ ዕለት እዚኣ፡ ቀዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ንምርካብ ውሱን ቁጽሪ ሰዓታት ግዴታዊ ስልጠና ኣብ ኖርወይኛን ትምህርቲ ሕብረተሰብን ክትውድእ የድልየካ ነይሩ። እዚ ረቛሒ ሕጂ የልቦን። ኣገዳሲ እቲ ውጽኢት እዩ – ንፈተናታት ምሕላፍካ። ግናኸ፡ ኣብ ኖርወይ ክትነብር ከለኻ ብመሰረት ሕጊ ውህደት (integreringsloven) ፍሉይ ግዴታ ወይ መሰል ስልጠና ክህልወካ ከም ዝኽእል ኣስተብህል። እዚ ግዴታ ኣይጠፍእን፡ ግን ደጊም ንቐዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ረቛሒ ኣይኮነን።
እዚ ረቛሒ ንመን ይምልከት?
ናይ ፈተና ረቛሒታት ንዓኻ ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 18 ን 67 ዓመት ን እንተኾይኑ ይምልከተካ። ትሕቲ 18 ወይ ልዕሊ 67 ዓመት እንተኾንካ፡ ካብቲ ናይ ብቓል ኖርወይኛ ፈተናን ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብን ክልቲኡ ረቛሒ ትእለ ኢኻ።
ናይ ዕድመ ደረታት ኣብ ቁሩብ ዝተፈላለየ ግዜ እዩ ዝልካዕ። እቲ ታሕተዋይ ደረት 18 ዓመት ካብ ዘመልከትካሉ ግዜ ጀሚሩ ይቑጸር፡ እቲ ላዕለዋይ ደረት 67 ዓመት ግና UDI ኣብ መዝገብካ ውሳነ ክህብ ከሎ እዩ ዝግምገም። ኣብ ኣየናይ ናይ ዕድመ ጉጅለ ከም እትኣቱ እንተ ተጠራጢርካ፡ ቅድሚ ምምልካትካ ንፖሊስ (politiet) ወይ ንUDI ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
መዓስ ኢኻ ምእላይ ክትረክብ ትኽእል?
እኹል ፍልጠት ከም ዘሎካ፡ ወይ ጥዕናዊ ወይ ውልቃዊ ኩነታት ከም ዝዓግቱኻ ብሰነድ እንተ ኣረጋጊጽካ፡ ካብ ሓደ ወይ ካብ ክልቲኡ ፈተናታት ምእላይ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ምእላይ ብቐጥታ ኣይኮነን ዝርከብ – ባዕልኻ ሰነዳት ከተቕርብ ኣለካ።
ካብ ናይ ብቓል ኖርወይኛ ፈተና ረቛሒ፡ ኣብ ካልእ ነገራት፡ ክትእለ ትኽእል ኢኻ እንተ ዄንካ፦
- ካብ ናይ ኖርወይ መባእታ ወይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኣብ ኖርወይኛ ነጥቢ 2 ወይ ዝሓሸ እንተ ኣሎካ፡
- ኣብ ደረጃ ዩኒቨርሲቲ ወይ ላዕለዋይ ኮለጅ ብውሕዱ ን 30 ናይ ትምህርቲ ነጥብታት ዝመጣጠን ናይ ኖርወይኛ ቋንቋ ትምህርቲ ወዲእካን ሓሊፍካን እንተ ዄንካ፡
- ካብ ምምሕዳር ከተማ ካብ ግዴታ ስልጠና ኖርወይኛ ናይ ምእላይ ውሳነ እንተ ኣሎካ፡ ወይ
- ካብ ቁጽጽርካ ወጻኢ ዝኾነ ጥዕናዊ ወይ ውልቃዊ ኩነታት፡ ንኣብነት ሕዱር ሕማም፡ ናይ ንባብን ጽሕፈትን ጸገማት ወይ ኣዝዩ ውሑድ ናይ ቤት ትምህርቲ ድሕረ-ባይታ፡ ነቲ ፈተና ንኸይትሓልፎ እንተ ዓጊቱኻ።
ካብ ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ረቛሒ ክትእለ ትኽእል ኢኻ እንተ ዄንካ፦
- ካብ ናይ ኖርወይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኣብ ትምህርቲ ሕብረተሰብ ነጥቢ 2 ወይ ዝሓሸ እንተ ኣሎካ፡
- ኣብ ደረጃ ዩኒቨርሲቲ ወይ ላዕለዋይ ኮለጅ ብዛዕባ ኖርወይ ዝኾነ ናይ ሕብረተሰብ ትምህርቲ ብውሕዱ ን 10 ናይ ትምህርቲ ነጥብታት ዝመጣጠን ወዲእካን ሓሊፍካን እንተ ዄንካ፡ ወይ
- ካብ ምምሕዳር ከተማ ናይ ምእላይ ውሳነ እንተ ኣሎካ።
ካብ 1. መስከረም 2025 ጀሚሩ፡ ፖሊስ (politiet) ን UDI ን ካብ ናይ ብቓል ኖርወይኛ ፈተና ክትእለ ከም ዝግብኣካ ባዕሎም ክግምግሙ ይኽእሉ። ካብ ካልእ ሃገር ዝረኸብካዮ ፍልጠት ዝገልጽ ሰነድ እንተ ኣሎካ፡ ግምገማ ግብራዊ ብቕዓት ኣብ ገለ ኩነታት ብሓቂ እንታይ ከም እትፈልጥ ከርኢ ይኽእል። ሓደ ነገር ከም ቅቡል ምእላይ ይቑጸር ድዩ ኣይትፈልጥ እንተ ዄንካ፡ ባዕልኻ ኣብ ምእላይ ካብ ምድብዳብ፡ ቅድሚ ምምልካትካ ንUDI ሕተት።
ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ከመይ ይሰርሕ
ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ንቐዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ፡ ብእትርድኦ ቋንቋ ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ – ብኖርወይኛ ጥራይ ኣይኮነን። ነዚ ፈተና ዘማሓድር፡ ኣብ ኖርወይኛን ትምህርቲ ሕብረተሰብን ንዝግበሩ ህዝባዊ ፈተናታት ሓላፍነት ዘለዎ፡ ዳይረክቶሬት ላዕለዋይ ትምህርትን ክእለትን (Direktoratet for høyere utdanning og kompetanse, HK-dir) እዩ።
ነዚ ፈተና ብ 23 ዝተፈላለያ ቋንቋታት ክትገብሮ ትኽእል ኢኻ፡ ካብዘን ቋንቋታት ኣብ 10 ድማ ናይ ድምጺ ሓገዝ’ውን ትረክብ፡ ማለት እቲ ጽሑፍ ዓው ኢሉ ይንበብ። እታ ጽቡቕ እትርድኣ ቋንቋ ፈተና እንተ ዘየለ፡ ብቓል ወይ ብተርጓሚ ክትገብሮ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። እቲ ፈተና ክሳብ 60 ደቐቅ ይወስድ፡ ንምሕላፍ ድማ ካብቶም ዝቑጸሩ ሕቶታት ብውሕዱ 26 ቅኑዕ መልሲ ክህልወካ ኣለዎ።
ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ብእትርድኦ ቋንቋ ክትገብሮ ምኽኣልካ፡ ካብ ዜግነት ኣገዳሲ ፍልልይ እዩ። ደሓር ንኖርወይ ዜግነት እንተ ኣመልኪትካ፡ ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ከም ቀንዲ ሕጊ ብኖርወይኛ ክግበር ኣለዎ፡ ኣብኡ ድማ እቶም ካልኦት ረቛሒታት’ውን ዝያዳ ጽኑዓት እዮም። ብዝያዳ ኣብ ዝርዝር ናይ ኖርወይ ዜግነት ረቛሒታት ከምኡ’ውን ኣብቲ ኖርወጃዊ ዜጋ ምዃን መምርሒ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ንፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብ ክትዳሎ እንተ ደሊኻ፡ ምስ SamfunnPrep ትምህርቲ ሕብረተሰብ ክትለማመድ ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ምስ ኣርእስትታት ፈተና ዝመሳሰሉ 700+ ናይ ልምምድ ሕቶታት ክትረክብ ኢኻ። እዞም ናይ ልምምድ ሕቶታት ንልምምድ ዝተዳለዉ እዮም፡ ወግዓውያን ኮነ ናይ ሓቂ ፈተና ሕቶታት ኣይኮኑን – ከም እትሓልፍ ውሕስነት ክህቡ ኣይክእሉን፡ ግን ነቲ ኣገባብ ዝያዳ ርግጸኛ ንክትከውን ክሕግዙኻ ይኽእሉ።
እቲ ረቛሒ ከም ዝተማልአ ከመይ ተረጋግጽ
ነቲ ረቛሒ እተረጋግጾ፡ ውጽኢታት ፈተናታት፡ ወይ ናይ ምእላይ ሰነድ፡ ናብ መመልከቲ ቐዋሚ ናይ መንበሪ ፍቓድ ብምጥባቕ እዩ። ኣብ ብዙሕ ኩነታት UDI ውጽኢታት ፈተናኻ ብቐጥታ ይወስዶም፡ ኮይኑ ግና እቶም መረጋገጺታት ኣብ ኢድካ ክህልዉኻ ኣለዎም።
ገና እንተ ዘይሓሊፍካ፡ ናብ ፈተናታት ከም ብሓድሽ ክትምዝገብ ትኽእል ኢኻ። ናይ ኖርወይኛ ፈተናን ፈተና ትምህርቲ ሕብረተሰብን ክልቲኦም ኣብ ዓመት ብዙሕ ግዜ ይካየዱ። UDI ብሰንኪ ዘይተማልአ ናይ ቋንቋ ረቛሒ መዝገብካ ከይነጽጎ፡ ክሳብ ነቲ ፈተናታት እትሓልፍ ወይ ንሓደ ምእላይ ከም እተማልእ ዘረጋግጽ ሰነድ ዝህልወካ፡ መመልከቲ ካብ ምስዳድ ተጸበ።
