ጉጅለታት ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ 2026፦ መን መጹ፣ መዓስ፣ ስለምንታይከ?

ኣብ 1 ጥሪ 2026፡ 987 120 ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ ይነብሩ ኣለዉ – ማለት 17,5 ሚእታዊት ካብ ብዝሒ ህዝቢ፡ ከምቲ SSB (ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ስታትስቲክስ ኖርወይ) ዝገልጾ። እቶም ዝዓበዩ ጉጅለታት ስደተኛታት ካብ ፖላንድ፡ ዩክሬንን ሊትዌንያን ይመጹ። ኣብዚ ኣብ ታሕቲ መን ከም ዝኾኑ እዞም ጉጅለታት፡ መዓስ ከም ዝመጹ፡ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ንኖርወይ ከም ዝመረጹ ክትርእዩ ትኽእሉ ኢኹም።

እቶም ዝዓበዩ ጉጅለታት ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ ኣብ 2026

እቶም ሰለስተ ዝዓበዩ ጉጅለታት ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ፡ ካብ ፖላንድ (111 740 ሰባት)፡ ዩክሬን (85 461) ከምኡ’ውን ሊትዌንያ (43 065)፡ ብመሰረት ናይ 1 ጥሪ 2026 ቁጽርታት ይመጹ። እዞም ቁጽርታት ካብ SSB (Statistisk sentralbyrå፡ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ስታትስቲክስ ኖርወይ) እዮም ዝተወስዱ፡ እቲ ትካል ከም ስደተኛ ገይሩ ዝቖጽሮም ድማ ኵሎም ኣብ ኖርወይ ዝነብሩ፡ ኣብ ወጻኢ ዝተወልዱ፡ ክልቲኦም ወለዶም ድማ ኣብ ወጻኢ ዝተወልዱ ሰባት እዮም።

ነፍስወከፍ ጉጅለ ናይ ገዛእ ርእሱ ታሪኽ ኣለዎ። ገሊኦም ንኽሰርሑ መጺኦም፡ ገሊኦም ድማ ካብ ኲናት ሃዲሞም እዮም መጺኦም። ምሉእ ምዕባለ ካብ ክፍለ-ዘመን 1800 ክሳብ ሕጂ ክትርእዩ እንተደሊኹም፡ ብዛዕባ ታሪኽ ስደት ኣብ ኖርወይን እቶም ኣገደስቲ ማዕበላትን ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።

ስለምንታይ ደኣ ሰባት ናብ ኖርወይ ይመጹ?

ስድራቤትን ስራሕን እቶም ዝያዳ ልሙዳት ምኽንያታት ስደት እዮም። ካብቶም ካብ 1990 ጀሚሮም ናብ ኖርወይ ዝመጹ ኵሎም ሰባት፡ 33 ሚእታዊት ብምኽንያት ስድራቤት፡ 32 ሚእታዊት ብምኽንያት ስራሕ፡ 24 ሚእታዊት ከም ስደተኛ ዑቕባ፡ ከምኡ’ውን 9 ሚእታዊት ብምኽንያት ትምህርቲ እዮም መጺኦም (SSB)።

እቲ ኵነታት ግና ምስ ግዜ ይቕየር ኣሎ። ኣብ 2025፡ ኣስታት 41 000 ሰባት ብዜግነት ካብ ሃገራት ወጻኢ ካብ ኖርዲክ ሃገራት ናብ ኖርወይ ኣተዉ። ካብ 2022 ጀሚሩ ከምዝኾነ ኵሉ ግዜ፡ ስደት (ምህዳም) እቲ ዝዓበየ ምኽንያት ነይሩ። 10 500 ጥራይ ንኽሰርሑ እዮም መጺኦም – እቲ ዝተሓተ ቁጽሪ ኣብ ዝሓለፉ 20 ዓመታት።

ብዙሓት ኣብኡ እዮም ዝተርፉ። ካብቶም ኣብ ግዜ 1990–2025 ከም ስደተኛታት ዑቕባ ዝመጹ፡ ብ1 ጥሪ 2026 ጌና 85 ሚእታዊት ኣብ ኖርወይ ይነብሩ ነይሮም። ኣብ ማእከል ስደተኛታት ስራሕ እቲ መጣጢ 61 ሚእታዊት ነይሩ፡ ኣብ ማእከል እቶም ንትምህርቲ ዝመጹ ድማ 37 ሚእታዊት ነይሩ።

ስደተኛ፡ ስደተኛ ዑቕባ ወይስ ሓታቲ ዑቕባ – እንታይ እዩ ፍልልዮም?

ስደተኛ ማለት ኣብ ወጻኢ ዝተወልደ፡ ክልቲኦም ወለዱ ድማ ኣብ ወጻኢ ዝተወልዱ፡ ኣብ ኖርወይ ድማ ዝነብር ሰብ እዩ። እቲ ቃል ብዛዕባ ስለምንታይ እቲ ሰብ ከም ዝመጸ ገለ እኳ ኣይገልጽን።

ሓታቲ ዑቕባ ማለት ኣብ ኖርወይ ዑቕባ ዝሓተተን መልሲ ዝጽበን ሰብ እዩ። ስደተኛ ዑቕባ ማለት ድማ ዑቕባ ዝተዋህቦ ሰብ እዩ። ብዛዕባ መስርሕ ዑቕባ ኣብ ኖርወይ ደረጃ ብደረጃ ከመይ ከም ዝሰርሕ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም። ስደተኛ ስራሕ ንኽሰርሕ እዩ መጺኡ፡ ስደት ስድራቤት ግና ሓደ ሰብ ናብቲ ኣቐዲሙ ኣብ ኖርወይ ዝነብር ኣባል ስድራቤቱ ምስግጋር ማለት እዩ – ንኣብነት ናብ በዓል ቤት ወይ ወላዲ። ስደት ስድራቤት ካብ 1990 ጀሚሩ እቲ ዝያዳ ልሙድ ውልቀ ምኽንያት ስደት ኮይኑ ጸኒሑ እዩ።

እዞም ኣምራት እዚኣቶም ኣብ ክርክራት ብተደጋጋሚ ይሕወሱ እዮም። ንፈተና ፍልጠት ሕብረተሰብ (samfunnskunnskapsprøven) ኽትሓልፍ፡ ንሓድሕዶም ክትፈልዮም ምኽኣል ኣገዳሲ እዩ።

ስደት ስራሕ፦ ፖላንድ፡ ሊትዌንያን ስዊደንን

እቲ ዝዓበየ ስደት ስራሕ ኣብ ታሪኽ ኖርወይ ጀሚሩ ብ1 ግንቦት 2004፡ ፖላንድን ሊትዌንያን ካልኦት ሽዱሽተ ሃገራት ምብራቕ ኤውሮጳን ኣባላት EU (ሕብረት ኤውሮጳ) ኣብ ዝኾናሉ ግዜ። ብመሰረት ውዕል EØS (ውዕል ቦታ ቁጠባዊ ምትሕብባር ኤውሮጳ)፡ ዜጋታት EU ብዘይ ናይ ገዛእ ርእሶም ፍቓድ ስራሕ ኣብ ኖርወይ ክሰርሑ ይኽእሉ። ብዙሓት ፖላንዳውያንን ሊትዌንያውያንን ኣብ ስራሕ ህንጻን ስራሕ ትሕተ-ቅርጺን፡ ኢንዱስትሪ፡ መጓዓዝያን ጽሬትን ይሰርሑ።

ስዊደናውያን ካብዚ ንላዕሊ ንነዊሕ ግዜ ብነጻ ኣብ ኖርወይ ክሰርሑ ክኢሎም እዮም። ሓባራዊ ዕዳጋ ስራሕ ኖርዲክ ሃገራት ድሮ ኣብ 1954 ተጀሚሩ ነይሩ፡ ብዙሓት መንእሰያት ስዊደናውያን ድማ ኣብ ደኳናት፡ ካፈታት፡ ከምኡ’ውን ሆስፒታላት ኖርወይ ስራሕ ረኺቦም እዮም።

እታ ቀዳመይቲ ዘመናዊት ስደት ስራሕ ካብ ሃገራት ወጻኢ ኤውሮጳ፡ ኣብ መወዳእታ ዓሰርተታት ዓመታት 1960፡ ብፍላይ ካብ ፓኪስታንን ቱርክን መጺኣ። ስለዚ ድማ እታ ጉጅለ ፓኪስታናውያን ካብተን ዝጸንሓ ጉጅለታት ስደተኛታት ኣብታ ሃገር ሓንቲ እያ።

ስደት (ምህዳም)፦ ዩክሬን፡ ሶርያ፡ ሶማልያን ኤርትራን

ዩክሬናውያን ሎሚ ካልአይቲ ዝዓበየት ጉጅለ ስደተኛታት ኣብ ኖርወይ እዮም። ድሕሪ እቲ ሩስያ ኣብ ልዕሊ ዩክሬን ፌብሩወሪ 2022 ዝገበረቶ ምሉእ መጥቃዕቲ፡ ዩክሬናውያን ካብ መጋቢት 2022 ጀሚሮም ግዝያዊ ሓባራዊ ዑቕባ ረኺቦም። ብ1 ጥሪ 2026፡ 85 461 ዩክሬናውያን ስደተኛታት ኣብዚ ይነብሩ ኣለዉ – ኣብ 2022 እቲ ቁጽሪ ኣስታት 6 500 ጥራይ ነይሩ። ብዛዕባ መገዲ ዩክሬናውያን ካብ ግዝያዊ ዑቕባ ናብ ስራሕ ተወሳኺ ከተንብቡ ትኽእሉ ኢኹም።

ሶርያውያን ብፍላይ ኣብ ግዜ እቲ ማዕበል ሓተትቲ ዑቕባ ኣብ 2015ን 2016ን፡ ኣብ ግዜ ናይ ሓድሕድ ኲናት ሶርያ እዮም መጺኦም። ሎሚ ራብዓይቲ ዝዓበየት ጉጅለ ኮይኖም፡ 42 040 ሰባት ኣለዉ። ሶማላውያን (27 769) ከምኡ’ውን ኤርትራውያን (25 819) ብቐስታ ካብ 1990ታት ንደሓር መጺኦም፡ ብምኽንያት ናይ ሓድሕድ ኲናትን ዲክታቶርነትን። ካብ ኣፍጋኒስታን (20 852) ብዙሓት መጺኦም እዮም ድሕሪ ታሊባን ስልጣን ዝሓዘሉ 2021። ኣብ ኩለን ጉጅለታት ስደተኛታት ዑቕባ ሓባራዊ ዝኾነ ነገር፡ መብዛሕትኦም ኣብኡ ጸኒሖም ሓድሽ ህይወት ይሃንጹ ምህላዎም እዩ።

መን እዮም ኣብ ኖርወይ ዝተወልዱ ደቂ ስደተኛታት?

ኣብ ኖርወይ ዝተወልዱ ደቂ ስደተኛታት ማለት፡ ኣብ ኖርወይ ዝተወልዱ፡ ክልቲኦም ወለዶም ድማ ስደተኛታት ዝኾኑ ሰባት እዮም። ብ1 ጥሪ 2026፡ 238 507 ሰባት ኮይኖም፡ ማለት 4,2 ሚእታዊት ካብ ብዝሒ ህዝቢ። ኣብ ስታትስቲክስ ከም ስደተኛታት ኣይቑጸሩን – ኣብዚ እዮም ተወሊዶም ዓብዮም።

እዘን ጉጅለታት ታሪኽ ስደት የንጸባርቓ። መብዛሕትኦም ኣብ ኖርወይ ዝተወልዱ ሰባት፡ ወለዶም ካብ ፓኪስታን (ኣስታት 19 000)፡ ፖላንድ (17 500) ከምኡ’ውን ሶማልያ (16 400) እዮም። እታ ጉጅለ ፓኪስታናውያን ኣብ ርእሲ እቲ ዝርዝር ምህላዋ፡ እዚ ስደት ክንደይ ኣቐዲሙ ከም ዝጀመረ የርኢ። ብድምር፡ 21,7 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ኖርወይ ድሕረ-ባይታ ስደት ኣለዎም – ኖርወይ ናብ ብዙሕ-ባህላዊ ሕብረተሰብ ተለዊጣ ኣላ።

ስደት ኣርእስቲ ናይ ፈተና ፍልጠት ሕብረተሰብ ድዩ?

እወ፡ ስደትን ብዙሕ-ባህላዊ ሕብረተሰብን ኣካል ናይቲ ስርዓተ-ትምህርቲ ፈተና ፍልጠት ሕብረተሰብ እዮም። ኣስታት ክንደይ ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ስደተኛታት ምዃኖም፡ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ሰባት ናብ ኖርወይ ከም ዝመጹ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ብተወሳኺ፡ ከምቲ SSB ዝገልጾ፡ ኣረኣእያ ህዝቢ ኖርወይ ንስደተኛታት ምስ ግዜ ዝያዳ ኣወንታዊ እናኾነ ይኸይድ ከምዘሎ ምፍላጥ እውን ጠቓሚ እዩ።

ኣብ SamfunnPrep፡ መልመዲ ተግባራት ንፈተና ፍልጠት ሕብረተሰብን ካልኦት ፈተናትን ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም፡ ምስ ሕቶታት ብዛዕባ ካብ ካልኦት ብዝሒ ህዝቢ፡ ስደትን ደሞክራስን። እቶም ኣብዚ ዓንቀጽ ዘለዉ ቁጽርታት፡ ልክዕ እቲ ዓይነት ሓቅታት እዮም እቲ ፈተና ዝሓትት።

ድሉው ኴንኩም ክትለማመዱ ዲኹም? ንSamfunnPrep ብነጻ ፈትንዎ።