ከም ስደተኛ፣ ናይ ዑቕባ ሓታቲ ወይ ብምጽንባር ስድራ ኣብ ኖርወይ ሓድሽ እንተኾንካ፣ ብነጻ ናይ ጥዕና ምርመራን ብነጻ ክታበትን ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ። እታ እትነብረላ ኮሙን፣ ናይ ጥዕና ምርመራ፣ ምርመራ ሳንቡእ ነቐርሳ፣ ከምኡውን ዘይብልካ ክታበት ምምላእ ተቕርበልካ። እዚ ብዛዕባ ጥዕናኻ እዩ ዝምልከት፣ ብዛዕባ ናይ መንበሪ ፍቓድካ ኣይኮነን።

መን እዩ ከም ሓድሽ መጻኢ ብነጻ ናይ ጥዕና ምርመራ ዝረክብ?

ኵሎም ሓደስቲ ዝመጹ ናይ ዑቕባ ሓተትቲ፣ ስደተኛታት፣ ከምኡውን ብምጽንባር ስድራ ዝመጹ ሰባት፣ ብነጻ ናይ ጥዕና ምርመራ ዕድል ይወሃቦም። እዚ ኣገልግሎት ካብ የኖይ ሃገር ትመጽእ ብዘየገድስ ዝወሃብ ኮይኑ፣ ዋላ ሓንቲ ገንዘብ ኣየኽፍልን። ዕላማኡ ድማ ጥዕናኻ ምፍላጥን ዘድልየካ ክታበትን ሕክምናን ምሃብን እዩ።

ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ኖርወይ ኣብ ዙርያ እታ እትነብረላ ኮሙን እዩ ዝቖመ። ብዛዕባ ናይ ጥዕና ስርዓት ኖርወይ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣብ ሓፈሻዊ ጽሑፍና ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። እታ ናይ ጥዕና ምርመራ ባዕላ ካብቲ ኣብ ሃገር ዝግበረልካ ምቕባል ዝካፈል ክፋል እያ፣ ካብቲ ናይ ኖርወይ መስርሕ ዑቕባ ግና ኣይኮነትን ክፋል። እቲ ንሰራሕተኛታት ጥዕና እትነግሮም ነገር፣ ንምሕጋዝካ ጥራይ እዩ ዝጥቀመሎም – ንምርመራ ሕቶኻ ኣይኮነን ዝጥቀመሉ። ኵሎም ኣብ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ዝሰርሑ ሰባት፣ ናይ ምስጢር ምሕላው ግቡእ ኣለዎም።

እንታይ እዩ ኣብተን ቀዳሞት መዓልትታት ኣብ ኖርወይ ዝፍጸም?

እተን ቀዳሞት መዓልትታት ብዛዕባ እቲ ኣዝዩ ህጹጽ ነገር እየን ዝምልከታ። ብህጹጽ ሓገዝ እንተድኣ ደሊኻ፣ ድሕሪ ምብጻሕካ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፉ ምስ ነርስ ወይ ሓኪም ናይ ቀደም ዝርርብ ይግበረልካ። ኣብ መዕቆቢ ትነብር እንተኾንካ፣ ኣብተን ቀዳሞት መዓልትታት ብተደጋጋሚ ክታበት ኣንጻር ንፍዮን ኮቪድ-19ን ይቐርበልካ።

እቲ ኣገዳሲ ቀዳማይ ጠለብ፣ ምርመራ ሳንቡእ ነቐርሳ እዩ። እዚ ቅልጡፍ ክግበር ኣለዎ፣ እቲ ናይ ግዜ ገደብ ድማ ኣብ ታሕቲ ክንገልጾ ኢና። እታ ዓባይ ናይ ጥዕና ምርመራ ግና ደሓር፣ ብልሙድ ድሕሪ ኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ እያ እትመጽእ።

ናይ ጥዕና ምርመራ ድሕሪ ሰለስተ ኣዋርሕ

Helsedirektoratet ኮሙን ኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ ድሕሪ ናብ ኖርወይ ምምጻእካ ምሉእ ናይ ጥዕና ምርመራ ክትህበካ ትመክር (እዚ ምኽሪ እዚ ክሳብ ሓምለ 2026 ዘሎ እዩ)። እዛ ምርመራ ብድሌት ጥራይ ዝግበር ከምኡውን ብነጻ እያ። ሓኪም፣ ነርስ ወይ ናይ ጥዕና ነርስ እዮም ዘካይድዋ፣ ናይ ብነጻ ተርጓማይ ናይ ምርካብ መሰል ድማ ኣለካ።

እታ ናይ ጥዕና ምርመራ ካብ ካልኦት ሓዊሱ ክትሽፍኖም እትኽእል ነገራት፦

  • ምፍላጥ ነቐርሳን ካልኦት ተላገብቲ ሕማማትን፣
  • ምርመራ ኤች.ኣይ.ቪ፣ ሄፓታይተስ Bን Cን ከምኡውን ቂጣኝ ናይ ምርካብ ዕድል፣
  • ቅድሚ ሕጂ ዘይረኸብካዮ ክታበት ናይ ምርካብ ዕድል፣
  • ብዛዕባ ስነ-ኣእምሮኣዊ ጥዕናን ዘሕዝኑ ተሞክሮታትን ዝርርብ፣
  • ግምገማ ናይቲ ወትሩ እትወስዶ መድሃኒትን ደዊ ሕማማትን፣
  • ሓበሬታ ብዛዕባ ጾታዊ ጥዕናን ምክልኻል ጥንስን።

ተወሳኺ ክትትል እንተድኣ ኣድልዩካ፣ ሰራሕተኛታት ጥዕና ናብ fastlege ወይ ሆስፒታል ክትከዱ ይመርሑኻ። ንየትኛ ሕቶ ክትምልስ፣ ንየትኛ ምርመራ ክትወስድ ባዕልኻ ኢኻ እትውስን – ብዘይካ ምርመራ ሳንቡእ ነቐርሳ፣ እታ ብሕጊ ግዴታ ዝኾነት።

ምርመራ ሳንቡእ ነቐርሳ ግዴታዊ እዩ – ከምኡውን ብነጻ

ምርመራ ሳንቡእ ነቐርሳ (TB) እታ ንሓደስቲ መጻእቲ ብሕጊ ግዴታ ዝኾነት ጥራይ ናይ ጥዕና ምርመራ እያ። ብመሰረት tuberkuloseforskriften § 3-1 (ክሳብ ሓምለ 2026 ዘሎ)፣ ኵሎም ናይ ዑቕባ ሓተትትን ስደተኛታትን እዚ ምርመራ ናይ ምውሳድ ግቡእ ኣለዎም። ተመሳሳሊ ግቡእ ካብተን ብዙሕ ነቐርሳ ዘለወን ሃገራት ዝመጹ ካልኦት ስደተኛታት፣ ልዕሊ ሰለስተ ኣዋርሕ ኣብ ኖርወይ ክጸንሑ እንተኾይኖም እውን ይምልከት።

እቲ ናይ ግዜ ገደብ ሓጺር እዩ። ናይ ዑቕባ ሓተትትን ስደተኛታትን ኣብ ውሽጢ 14 መዓልትታት ድሕሪ ምእታዎም ክምርመሩ ኣለዎም። ካልኦት ስደተኛታት ድማ ብዝተኻእለ ቅልጡፍ፣ ብተመራጺ ኣብ ውሽጢ ኣርባዕተ ሰሙናት ክምርመሩ ይግባእ። ልዕሊ 10 ዓመት እንተኾንካ፣ ብልሙድ ናይ ሳንቡእካ ስእሊ ረንትገን ትወስድ። ንኣሽቱ ቆልዑ ግና ብኻልእ መገዲ እዮም ዝግምገሙ። እታ ምርመራን ዝኾነ ይኹን ክትግበር ዝኽእል ሕክምናን ፈጺሙ ብነጻ እያ፣ ናይ መገሻ ወጻኢታት እውን ይሽፈን።

ርግጸኛ ኹን፦ ሓደ ኣወንታዊ ውጽኢት ምርመራ TB ንመንበሪ ፍቓድካ ኣየቋርጾን። ነቐርሳ ክሕከም ዝኽእል ሕማም እዩ፣ ሕክምናኡ ድማ ንኹሎም ብነጻ እዩ። እዚ ምርመራ ምውሳድካ ንዓኻን ንስድራቤትካን ይከላኸል።

ብነጻ ክታበት፦ ንቆልዑን ንዓበይትን

ካብ ሃገርካ ዝጎደሉካ ዶዛት ክታበት እንተልዮም እውን፣ ኣብ ኖርወይ ብነጻ ክታበት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። እዚ ናይ ምምላእ ክታበት (innhentingsvaksinasjon) ተባሂሉ ይጽዋዕ፣ ንቆልዑን ንዓበይትን ድማ ፍሉይ ኣገልግሎት ኣሎ።

ትሕቲ 20 ዓመት ዘለዉ ቆልዑን መንእሰያትን፣ ብዘየገድስ ክንደይ ዶዛት ይጎድሎም፣ ኵሎም ኣብ barnevaksinasjonsprogrammet ዘለዉ ክታበታት ብነጻ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎም። እዚ ካብ ካልኦት ሓዊሱ ክታበት MMR ኣንጻር ንፍዮ፣ ኩፍኣትን ቀይሕ ሓበኹን፣ ከምኡውን ፖሊዮ፣ ድፍቴርያ፣ ቴታኑስን ፐርቱሲስን (ናይ ምውጻእ ሰዓል) ይሽፍን።

ዓበይቲ ብተደጋጋሚ ይርስዑ፣ እንተኾነ ግና ንስኻ እውን ብነጻ ክታበት ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። Folkehelseinstituttet (FHI)፣ እቲ ናይ መንግስቲ ትካል ህዝባዊ ጥዕና፣ ነቲ ክታበት ብነጻ ናብ ኮሙን ይሰዶ። እቲ ኣገልግሎት ከምዚ ዝስዕብ እዩ፦

ጉጅለእንታይ ብነጻ ትረክብኣበይ
ቆልዑን መንእሰያትን 0–20 ዓመትኵሎም ኣብ barnevaksinasjonsprogrammet ዘለዉ ክታበታትHelsestasjon / ናይ ቤት ትምህርቲ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት
ዓበይቲ ስደተኛታት፣ ናይ ዑቕባ ሓተትትን ብምጽንባር ስድራ ዝመጹንMMR + ሓባራዊ ክታበት ኣንጻር ድፍቴርያ፣ ቴታኑስ፣ ፐርቱሲስን ፖሊዮንኮሙን / fastlege
ኵሎም ውሕስነት ዘይብሎም ዓበይቲዕድል ናይ MMRን ናይ ፖሊዮ ክታበትን፣ ልዕሊ ሓደ ዓመት ድሕሪ ምምጻእ ዘይሓልፍኮሙን

ኵሎም ክታበታት ብድሌት ጥራይ እዮም – ክትወስዶም ወይ ዘይትወስዶም ባዕልኻ ኢኻ እትውስን። ቅድሚ ሕጂ እንታይ ክታበት ከምዝወሰድካ እንተዘይርግጸኛ ኾንካ፣ ሰራሕተኛታት ጥዕና እንታይ ከምዝጎደለካ ንኽትፈልጥ ክሕግዙኻ ይኽእሉ።

Fastlege ከምኡውን ህጹጽ ሓገዝ – መሰል ንኹሎም

ኣብ ሓንቲ ኮሙን ዝነብር ዝኾነ ይኹን ሰብ፣ ናይ fastlege መሰል ኣለዎ – እቲ ቀዲምካ እትጽጋዕ ቀዋሚ ሓኪምካ። ጥራይ D-nummer ተዋሂብካ ጌና fødselsnummer እናተጸበኻ ኽነስኻ እውን ኣብ ናይ fastlege ዝርዝር ክስፈር ትኽእል ኢኻ። ሰፈርቲ ስደተኛታትን ብምጽንባር ስድራ ዝመጹን፣ ከምቲ ካልእ ህዝቢ ተመሳሳሊ መሰል ናይ ጥዕና ሓገዝ ኣለዎም። ብዛዕባ ከመይ ጌርካ fastlege ኣብ ኖርወይ ትረክብን ትቕይርን ተወሳኺ ኣንብብ።

ህጹጽን ኣድላዪን ናይ ጥዕና ሓገዝ፣ ብዘየገድስ ኩነታት መንበሪ ፍቓድካ፣ ንኹሎም ኣብ ኖርወይ ዘለዉ ሰባት መሰል እዩ። ትሕቲ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ቆልዑ ኣብ ሓኪም፣ ሳይኮሎጂስት፣ ፊዚዮተራፒስት ወይ ሆስፒታል ዋላ ሓንቲ ኣይኸፍሉን። ተርጓማይ ኣብ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት እውን ብነጻ እዩ፣ ብዘይካ ኣብ ሓኪም ስኒ። ብሰንኪ ፍርሒ ወጻኢታት፣ ሓገዝ ካብ ምሕታት ክትቁጠብ የብልካን።

ናበይ ኢኻ ነዚ ኣገልግሎት ንምጥቃም ትኸይድ?

ናይ ጥዕና ምርመራን ክታበትን ንምሕዛእ፣ ምስ flyktninghelsetjenesten ወይ ምስ helsestasjonen ኣብ ኮሙንካ ርኸብ። ኣብ መዕቆቢ ትነብር እንተኾንካ፣ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት እቲ መዕቆቢ ናብ ቀጻሊ ስጉምቲ ክመርሓካ እዩ። ምስ ረኸብካ እውን ምስ fastlege ኻ ክትዘራረብ ትኽእል ኢኻ።

ኣብተን ቀዳሞት ሰሙናት ወረቓቕትኻ ስሩዕ ኮይኑ ምሓዝ ጽቡቕ መጀመርታ እዩ። SamfunnPrep ብዛዕባ folkeregister፣ D-nummer ከምኡውን ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ዝሕግዘካ ፍሉይ ናይ መጀመርታ ሰሙንካ ኣብ ኖርወይ ዝርዝር መርመሪ ኣለዎ። ኣቐዲምካ ርኸብ – ብኡ ንብኡ ድማ ነቲ መሰልካ ዝኾነ ሓገዝ ቅልጡፍ ክትረኽቦ ኢኻ።

ጥዕናን መሰላትን እውን ኣብ samfunnskunnskapsprøven ካብ ዝጽነዑ ኣርእስትታት ሓደ እዩ። ኣብ SamfunnPrep ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ሕቶታት ብነጻ ክትለማመድ፣ ከምኡውን ማሕበረሰብ ኖርወይ ብኸመይ ከምዝሰርሕ ክትመሃር ትኽእል ኢኻ።