Norwegia i EOG: blisko UE, ale nie jej członkiem

Norwegia i EOG są ściśle powiązane. Norwegia nie jest członkiem UE, ale jest połączona z rynkiem wewnętrznym poprzez umowę EOG z 1994 roku. Norwegia jest członkiem EFTA i Schengen, ale pozostaje poza UE.

Wiele osób uważa, że Norwegia jest członkiem UE. To nieprawda. Norwegia powiedziała "nie" członkostwu w UE dwa razy, w 1972 i 1994 roku. Mimo to kraj jest ściśle powiązany z Europą. Ten temat jest częścią Testu Wiedzy o Społeczeństwie, i warto go zrozumieć, jeśli chcesz tu mieszkać i pracować. Jeśli chcesz wiedzieć więcej o samym teście, zobacz o Teście Wiedzy o Społeczeństwie.

Czym jest Norwegia i EOG?

Norwegia i EOG oznacza, że Norwegia uczestniczy w europejskim rynku wewnętrznym bez bycia członkiem UE. EOG (Europejski Obszar Gospodarczy) to umowa między krajami UE a trzema krajami spoza UE: Norwegią, Islandią i Liechtensteinem.

Umowa EOG została podpisana w 1992 roku i weszła w życie 1 stycznia 1994 roku. Umowa daje Norwegii dostęp do rynku wewnętrznego w Europie. Rynek wewnętrzny to duży wspólny rynek, na którym towary, usługi, pieniądze i osoby mogą poruszać się swobodnie.

Poprzez EOG Norwegia musi stosować wiele tych samych zasad co kraje UE. Duża część prawa unijnego dotyczy również Norwegii. W ten sposób Norwegia jest krajem spoza UE, który jest najbliżej powiązany z unią.

Każdego roku do EOG wchodzą nowe przepisy UE. Norwegia, Islandia i Liechtenstein muszą rocznie ocenić kilkaset nowych przepisów (na dzień 2024). Większość jest zawarta w norweskim prawie.

Dlaczego Norwegia nie jest członkiem UE?

Norwegia nie jest członkiem UE, ponieważ naród powiedział "nie" dwa razy. Pytanie o członkostwo jest jedną z najtrudniejszych kwestii w norweskiej polityce.

Pierwsze referendum było w 1972 roku. Wtedy 53,5 procent głosów było przeciwko członkostwu we Wspólnocie Europejskiej, poprzedniku UE (na dzień 1972). Drugie referendum było 28 listopada 1994 roku. Wtedy 52,2 procenta głosów ponownie było przeciwko (na dzień 1994).

Wyniki były zatem bardzo podobne w obu przypadkach. Po "nie" w 1994 roku rząd postanowił zamiast tego wykorzystać umowę EOG. W ten sposób Norwegia uzyskała dostęp do rynku bez bycia członkiem. Jak podejmowane są takie decyzje, możesz przeczytać w artykule tak działa demokracja.

Pytanie o UE dzieli ludzi do dzisiaj. Niektóre partie chcą członkostwa, podczas gdy inne chcą zachować EOG lub go znieść. Nowe referendum nie było od 1994 roku.

Co daje Ci umowa EOG?

Umowa EOG opiera się na czterech swobodach. To swoboda przepływu towarów, usług, kapitału i osób. Te cztery swobody są sercem całej umowy.

Dla Ciebie swoboda przepływu osób ma duże znaczenie w praktyce. Obywatele krajów UE i EOG mogą podróżować do Norwegii, aby pracować, studiować lub mieszkać. Nie potrzebują zwykłego pozwolenia na pracę w taki sam sposób jak inni.

Norwegia jest również członkiem EFTA (Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu). EFTA to grupa krajów spoza UE. Dzisiaj członkami są Norwegia, Islandia, Liechtenstein i Szwajcaria. Norwegia, Islandia i Liechtenstein wykorzystują EFTA jako swoją część współpracy EOG.

Tabela pokazuje, co EOG daje, a czego nie:

Jeśli jesteś obywatelem EOG, istnieją specjalne zasady dotyczące pobytu. Możesz przeczytać o zaświadczeniu o rejestracji dla obywateli EOG i o prawie do pobytu przysługującym obywatelom EOG.

Czy Norwegia jest członkiem Schengen?

Tak, Norwegia jest członkiem Schengen. Schengen to współpraca w sprawie wspólnych granic w Europie. Norwegia jest członkiem Schengen od 2001 roku.

Schengen oznacza, że możesz podróżować między wieloma krajami europejskimi bez kontroli paszportowej na granicy. Kraje mają zamiast tego wspólną kontrolę zewnętrznej granicy. Współpracują również w walce z przestępczością na terenie granic.

To dotyczy nawet wtedy, gdy Norwegia nie jest członkiem UE. Zarówno Norwegia, Islandia, Liechtenstein i Szwajcaria są członkami Schengen. Swoboda podróży ułatwia codzienność dla wielu imigrantów i dla ludzi pracujących w kilku krajach.

Co Norwegia nie robi?

Norwegia stoi poza kilkoma istotnymi częściami UE. Kraj nie jest członkiem unii celnej UE, wspólnej polityki rolnej ani wspólnej polityki rybołówstwa. Te obszary rządzi Norwegia sama.

Norwegia nie ma również prawa głosu w UE. Kraj nie uczestniczy, gdy nowe przepisy są uchwalane w Brukseli. Mimo to Norwegia często musi wprowadzić przepisy do norweskiego prawa poprzez EOG.

To stworzyło debatę o tak zwanej "demokracji faksowej". Krytycy twierdzą, że Norwegia tylko otrzymuje przepisy bez wpływania na nich. Inni uważają, że umowa EOG służy Norwegii dobrze. Debata jest merytoryczna w norweskim dyskursie publicznym.

Norwegia również płaci fundusze EOG. To pieniądze, które Norwegia daje biedniejszym krajom w Europie. Kwota wynosi kilka miliardów koron rocznie (na dzień 2024). W zamian Norwegia uzyskuje dostęp do rynku.

Co to oznacza dla Ciebie jako imigranta?

Dla Ciebie Norwegia i EOG oznaczają, że zasady zależą od tego, skąd pochodzisz. Jeśli pochodzisz z kraju UE lub EOG, masz swobodę przepływu. Wtedy możesz łatwiej pracować i mieszkać w Norwegii.

Jeśli pochodzisz z kraju spoza EOG, obowiązują inne zasady. Wtedy zwykle potrzebujesz pozwolenia na pobyt w zwykły sposób. Dlatego ważne jest wiedza, do której grupy należysz.

Swoboda przepływu niesie ze sobą również obowiązki. Musisz przestrzegać norweskich praw i regulacji podczas pobytu tutaj. Twoje prawa jako obywatela EOG obowiązują tak długo, jak spełniasz warunki pobytu.

Ten temat jest częścią "Norwegia i świat" w Teście Wiedzy o Społeczeństwie. Za pomocą SamfunnPrep możesz ćwiczyć takie pytania w prosty sposób. Wtedy będzie Ci łatwiej zrozumieć, jak Norwegia i EOG są powiązane.

Gotowy do ćwiczenia? Spróbuj SamfunnPrep za darmo.