ናይ ስንብት ፓኬጅ ማለት ኣብ መንጎኻን ኣሰሪሕካን ዝግበር ስምምዕ ኮይኑ፡ ስራሕካ ብምግዳፍ ምትካእ ገንዘባዊ ካሕሳ ትቕበል፡ መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ውሑዳት ኣዋርሕ ተወሳኺ ደሞዝ። ብሕጊ ዝተመስረተ መሰል ናይ ምርካብ ናይ ስንብት ፓኬጅ የብልካን – ብምይይጥ እዩ ዝውሰን። ቅድሚ ምፍራምካ፡ ከመይ ጌሩ ኣብ ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊትን ግብርን ከም ዝጸሉ ክትርድኦ ኣለካ።
ናይ ስንብት ፓኬጅ እንታይ እዩ?
ናይ ስንብት ፓኬጅ (ናይ ስንብት ውዕል ተባሂሉ እውን ዝጽዋዕ) ናይ ስራሕ ርክብካ ብፍቓድ ንኽውዳእ ዝግበር ስምምዕ እዩ። ኣብ ክንዲኡ ካሕሳ ትቕበል። ኣሰሪሕካ ነዊሕን ክቡርን ግርጭት ንኸይህሉ ኢሉ፡ ብሰንኪ ምንካይ ሰራሕተኛታት መብዛሕትኡ ግዜ ናይ ስንብት ፓኬጅ የቕርብ።
ትሕዝቶኡ ይፈላለ እዩ፡ ግን ናይ ስንብት ፓኬጅ ነዞም ዝስዕቡ ክሓቁፍ ይኽእል፦
- ተወሳኺ ደሞዝ – ንኣብነት ካብ ሰለስተ ክሳብ ዓሰርተ-ክልተ ኣዋርሕ ደሞዝ
- ሓድሽ ስራሕ ንምርካብ ሓገዝ፡ ከም ኮርስታት ወይ ናይ ስራሕ ምኽሪ
- ጽቡቕ ናይ ስራሕ ምስክር ወረቐት ከምኡውን ዝተሰማምዓሉ ረፈረንስ
- ናውቲ ምሓዝ ከም ኮምፕዩተር ወይ ተሌፎን
- ናይ ጠበቓ ወጻኢታት ምሽፋን
ንብዙሓት ንኽሰርሑ ናብ ኖርወይ ዝመጹ ሰባት፡ ስንብት ተወሳኺ ጭንቀት ዘምጽእ እዩ። ኣብ SamfunnPrep፡ መሰላትካ ንኽትርድእ ዝሕግዙኻ ግብራዊ መምርሒታት ብዛዕባ ስራሕን ስደት ስራሕ ኣብ ኖርወይን ነኻዕብት ኢና።
መሰል ናይ ስንብት ፓኬጅ ኣለካ ድዩ?
ኖ። ዝኾነ ሕጊ ናይ ስንብት ፓኬጅ ናይ ምርካብ መሰል ኣይህበካን። ንሱ ኣሰሪሕካ ብዛዕባ ስንብት ክሲ ንኸይለዓል ኢሉ፡ ብምርጫኡ ኪህቦ ዝኽእል ዕድል እዩ።
ስንብትካ ዘይግቡእ ክኸውን እንተኽኢሉ፡ ናይ ምይይጥ ደረጃኻ ኣዝዩ ሓያል ይኸውን። ኣሰሪሕካ ንሓደ ሰብ ንምስንባት ጽቡቕ ምኽንያት ክህልዎ ኣለዎ፡ እንተኾነ ብዛዕባ ምንካይ ሰራሕተኛታት ወይ ግዜያዊ ስራሕ ምቁራጽ ወይ ብዛዕባ ኩነታትካ ይኹን። ስንብትካ ሕጋዊ እንተዘይኮይኑ ርግጸኛ እንተዘይኮንካ፡ ቅድሚ ነቲ ፓኬጅ ምቕባልካ ክግምገም ኣለዎ። ባዕልኻ ንኽትገድፍ እንተሓሲብካ፡ ንባዕላዊ ስንብት ካብ ወገንካ ፍሉይ ሕግታት ይምልከት።
ናይ ስንብት ፓኬጅ ክሳብ ክንደይ ክኸውን ይኽእል?
ንዝተወሰነ መጠን ገንዘብ እትቕበል ዝእምት ቀዋሚ ቀመር ወይ ዝተሓተ ደረጃ የለን። መጠኑ ብካልኦት ረቛሒታት ማለት ንኽንደይ ግዜ ኣብኡ ከም ዝሰራሕካ፡ ዕድመኻ፡ ስራሕካ፡ ከምኡውን ጉዳይካ ክንደይ ብርቱዕ ምዃኑ ይምርኮስ።
ከም ሓፈሻዊ መጠን፡ ብዙሓት ካብ ሓደ ክሳብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ተወሳኺ ደሞዝ ይረኽቡ፡ ነዊሕ ናይ ስራሕ ተመክሮ ግና ልዕሊኡ ከምጽእ ይኽእል። ኣገዳሲ ዝኾነ ነገር ኣብቲ ቀዳማይ ዕድል ዝቐረበ ቁጽሪ ዘይኮነስ፡ ብዛዕባ እንታይ ትዘራረብ ከምዘለኻ ምርዳእካ እዩ፦
- ናይ ምሕሳብ ግዜ ሕተት – እቲ ቀዳማይ ዕድል ብሳሕቲ እዩ እቲ ናይ መወዳእታ ዝኸውን።
- ካብ ገንዘብ ንላዕሊ ተዘራረብ – ጽቡቕ ምስክር ወረቐት፡ ዝሰማማዓካ ናይ ምውጻእ ዕለት፡ ከምኡውን ሓገዝ ንሓድሽ ስራሕ ብዙሕ ዋጋ ክህልዎም ይኽእል።
- ብዛዕባ ግዜ ኣተኩር – ክፍሊትካ ኣብ ልዕሊ ክልተ ናይ ግብሪ ዓመታት ክምቐል ግብርኻ ከትሕት ይኽእል።
- ማሕበር ሰራሕተኛታት ተጠቐም ኣባል እንተኾንካ፣ ንኸምዚ ዓይነት ስምምዓት መብዛሕትኡ ግዜ ንሳቶም ይዛረቡ።
ናይ ስንብት ፓኬጅን ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊትን፦ እታ ዝዓበየት መፈንጠሪያ
እዚ እቲ መብዛሕትኦም ሰባት ዝጋገዩሉ ነጥቢ እዩ። ናይ ስንብት ፓኬጅ ካብ NAV (ኣገልግሎት ስራሕን ራህዋን) እትረኽቦ ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊት ብክልተ መንገዲ ከደናጉዮ ወይ ከጉድሎ ይኽእል።
1. እንተ «ባዕልኻ ሓላፍነት» ወሲድካ ዝንውሓ ናይ ምጽባይ ግዜ። NAV ብዘይ ግቡእ ምኽንያት ብፍቓድካ ስራሕካ ከምዝገደፍካ እንተበለ፡ ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊት ቅድሚ ምጅማሩ ናይ 18 ሰሙናት ዝንውሓ ናይ ምጽባይ ግዜ ይግበረልካ። እዚ ኣብ ውሽጢ 12 ኣዋርሕ ብተደጋጋሚ እንተተኸሲቱ፡ ናይ ምጽባይ ግዜ ናብ 26 ሰሙናት ይውስኽ። ስለዚ፡ እቲ ናይ ስንብት ውዕል ተበግሶ ናይ ኣሰሪሕካ ምንባሩ ብንጹር ከርኢ ኣገዳሲ እዩ፡ ንኣብነት ብሰንኪ ምንካይ ሰራሕተኛታት – ዘይኮነስ ብሰንክኻ።
2. ኣብ ግዜ ምንጋር ስንብት ዝወሃብ ደሞዝ። ኣብ ግዜ ምንጋር ስንብት ደሞዝ እናረኸብካ፡ ብተመሳሳሊ ግዜ ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊት ክትረክብ ኣይትኽእልን። ናይ ስንብት ፓኬጅ ንሓደ ግዜ ደሞዝ ዝሽፍን እንተኾይኑ፡ ንኡኡ ግዜ ልሙድ ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊት ኣይትረክብን።
ጽቡቕ ምኽሪ፦ እቲ ምኽንያት ስንብትካ (ንኣብነት ምንካይ ሰራሕተኛታት) ብጽሑፍ ኣብቲ ውዕል ክሰፍር ሕተት፡ ከምኡውን ናይቲ ሳዕቤናት ምስ NAV ቅድሚ ምፍራምካ መርምር።
ግብሪ ኣብ ልዕሊ ናይ ስንብት ፓኬጅ
ናይ ስንብት ፓኬጅ ልክዕ ከም ንቡር ደሞዝ ግብሪ ዝኽፈሎ እዩ። ካብ ግብሪ ናጻ ምዃን ናይ ስንብት ካሕሳ ካብ ናይ እቶት ዓመት 2016 ተላዒሉ፡ ስለዚ ሎሚ ኣብ ልዕሊ ምሉእ መጠን ገንዘብ ግብሪ ትኸፍል።
ኣብ ልዕሊኡ፡ ዓቢ ናይ ሓደ ግዜ ክፍሊት ናብ ዝለዓለ ደረጃ ግብሪ ክድፍኣካ ይኽእል። ስለዚ ገለ ሰባት ተወሳኺ ደሞዞም ኣብ ልዕሊ ብዙሕ ኣዋርሕ ወይ ኣብ ልዕሊ ክልተ ናይ ግብሪ ዓመታት ክኽፈል ይሰማምዑ። ፓኬጅካ ዓቢ እንተኾይኑ፡ ምስ Skatteetaten ወይ ምስ ኣማኻሪ ተዛረብ።
ናይ ዕርፍቲ ደሞዝ፡ ምስክር ወረቐትን ውሕስነትን
ኣብ እትገድፈሉ ግዜ ምስ ስንብትካ ዝኸይድ ነገራት ክትፍትሽ ኣይትረስዕ፦
- ብደሞዝ ዘጥረኻዮ ናይ ዕርፍቲ ደሞዝ ክኽፈል ኣለዎ። ብዘይ ስራሕ እትረኽቦ ጽሩይ ተወሳኺ ደሞዝ ግና፡ እንተዘይተሰማሚዕኩም ብዘይካ፡ ልሙድ ናይ ዕርፍቲ ደሞዝ ኣይህብን።
- ብመሰረት ሕጊ ኣከባቢ ስራሕ § 15-15፡ ናይ ብጽሑፍ ናይ ስንብት ምስክር ወረቐት ናይ ምርካብ መሰል ኣለካ።
- ብመንገዲ ስራሕካ ዝረኸብካዮም ውሕስነትን ጡረታን ክትገድፍ ከለኻ ይቋረጹ። ናይ ገዛእ ርእስኻ ውዕላት ክትገብር ከምዘለካ መርምር፡ ከምኡውን ናይ ጡረታ ቁጠባ ባዕልኻ ክትቅጽሎ ትኽእል እንተኾንካ ፈትሽ።
ስንብት እንተዘይተሰማሚዕካሉ ዘለዉ ናይ ግዜ ገደባት
ስንብት ዘይግቡእ እዩ ኢልካ እንተኣሚንካ፡ ብመሰረት ሕጊ ኣከባቢ ስራሕ § 17-4 ሓጸርቲ ናይ ግዜ ገደባት ኣለዉኻ፦
- ኣብ ውሽጢ ክልተ ሰሙናት ብጽሑፍ ምይይጥ ክትሓትት ኣለካ።
- ኣብ ስራሕካ ናይ ምጽናሕ መሰል ንኽህልወካ፡ ኣብ ውሽጢ ሸሞንተ ሰሙናት ክሲ ከተልዕል ኣለካ።
ናይ ስንብት ውዕል ምስ ፈረምካ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ንዳሕራይ ስንብት ናይ ምቅዋም መሰልካ ትገድፎ። ስለዚ ኣብቲ ኣኼባ ባዕሉ፡ ብጸቕጢ ፈጺምካ ክትፍርም የብልካን። ወኪል ሰራሕተኛታት ወይ ጠበቓ ክተምጽእ ትኽእል፡ ትሑት እቶት ምስ ዝህልወካ ድማ ናጻ ናይ ሕጊ ሓገዝ ናይ ምርካብ መሰል ክህልወካ ይኽእል።
ምስ ስራሕ ዝተኣሳሰረ ናይ መንበሪ ፍቓድ ንዘለካ ሰብ፡ እዚ ተወሳኺ ኣገዳሲ እዩ፦ ስራሕ ምስኣን ኣብ መንበሪ ፍቓድካ ጽልዋ ክገብር ይኽእል። ብዛዕባ ስራሕ ምስ ሰኣንካን መንበሪ ፍቓድ ምስ ሃለወካን እንታይ ከምዝፍጠር ተወሳኺ ኣንብብ።
ቅድሚ ምፍራምካ ዘድልየካ ናይ መርመራ ዝርዝር
- ግዜ ውሰድ። ኣብቲ ኣኼባ ኣይትፍረም – ናይ ምሕሳብ ግዜ ሕተት።
- ምኽንያት ብጽሑፍ ውሰድ (ንኣብነት ምንካይ ሰራሕተኛታት)፡ ካብ ዝንውሓ ናይ ምጽባይ ግዜ ንኸተምልጥ።
- ቅድሚ ድሌትካ ምንጋርካ ምስ NAV ናይ ስራሕ ኣልቦነት ክፍሊት ርግገጽ።
- ናይቲ ናይ ሓደ ግዜ ገንዘብ ግብሪ ኣስላ።
- ካብ ወኪል ሰራሕተኛታት፡ ማሕበር ሰራሕተኛታት ወይ ጠበቓ ሓገዝ ርኸብ።
- ኩሉ ብጽሑፍ ክሰፍር ኣለዎ። እቲ ውዕል ምስ ፈረምካ ናይ ግድን ይኸውን።
መሰላት ኣብ ናይ ስራሕ ህይወት ካብቲ ናይ samfunnskunnskapsprøven ትምህርታዊ ትሕዝቶ እውን ሓደ ኽፋል እዩ። ንናይ ኖርወይ ናይ ስራሕ ህይወት ብዝበለጸ ክትርድኦ እንተደሊኻ፡ ኣብ SamfunnPrep ብነጻ ክትለማመድ ትኽእል።
