ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ፡ መሰላት ህጻን

ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ፣ ንህጻን ዝተደልየ ትምህርቲ ኖርወጅያንን፣ ኣድላዪ እንተ ኾይኑ ድማ እቲ ህጻን ኣቐዲሙ ብዝፈልጦ ቋንቋ ትምህርትን ክህቦ ይኽእል። እዚ መሰል ንኣደ-ቋንቋኦም ካብ ኖርወጅያን ወይ ሳሚ ዝተፈልየ ተማሃሮ፣ መደበኛ ትምህርቲ ንምክትታል ኖርወጅያን እኹል ዘይፈልጡ ይምልከት። ቤት ትምህርቲ ነቲ ድሌት ይግምግሞን ውሳነ ይወስድን።

ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ እንታይ እዩ?

ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ፣ ኣብ ትምህርቲ ንምስታፍ ተወሳኺ ኖርወጅያን ንዘድልዮም ተማሃሮ ዝወሃብ ደገፍ እዩ። ንህጻን ኣብ ቋንቋ፣ ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲን ኣብ ማሕበረሰብ ቤት ትምህርትን ክሕግዝ ኣለዎ።

እዚ ስርዓት ኣብ መሰረታዊ ቤት ትምህርትን ኣብ ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትን ይሰርሕ። ህጻን እዚ መሰል ንኽህልዎ ሓድሽ ዝመጸ ምዃን ኣየድልዮን። ወሳኒ ነገር እቲ ህጻን መደበኛ ትምህርቲ ንምክትታል ኖርወጅያን እኹል ይፈልጥ ድዩ እዩ። እቲ መሰል ህጻን እኹል ፍልጠት ኖርወጅያን ክሳዕ ዝረክብ ይቕጽል፣ ብዝተወሰነ ቁጽሪ ኣዋርሕ ወይ ዓመታት ጥራይ ኣይኮነን።

እዚ ድሕሪ ህጻን ቦታ ቤት ትምህርቲ ምርካቡ ይመጽእ። ሕጂ ናብ ሃገር እንተ መጺእኩም፣ ቀዳማይ መሰል ሓደስቲ ዝመጹ ህጻናት ንቤት ትምህርቲ ኣንብቡ። ቤት ትምህርቲ ቋንቋን ትምህርታዊ ድሕረ-ባይታን ህጻን ምስ ፈለጠ፣ ምስ ኮሙን ወይ ምምሕዳር ካውንቲ ብሓባር ኣየናይ ትምህርቲ ከም ዝሰማማዕ ክግምግም ኣለዎ።

ዝተደልየ ትምህርቲ ኖርወጅያን ወትሩ ኣካል እቲ ቀረብ እዩ

ዝተደልየ ትምህርቲ ኖርወጅያን፣ ወትሩ ክህሉ ዘለዎ ክፋል ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ እዩ። እቲ ህጻን ንኖርወጅያን ከም ካልኣይ ቋንቋ ዝተመጣጠነ ትምህርቲ ይረክብ፣ መምህር፣ ቃላት ትምህርቲ-ዓውድን ዕማማትን ብዝበለጸ ንኽርዳእ።

እዚ ማለት ህጻን መዓልቲ ምሉእ ካብ ልሙዳት ትምህርቲ-ዓውድታት ምውጻእ ኣይኮነን። እቲ ትምህርቲ ብዝተፈላለዩ መንገድታት ክውደብ ይኽእል። ገለ ኣብ ንእሽቶ ጉጅለ ተወሳኺ ኖርወጅያን ይረኽቡ። ካልኦት ድማ ኣብ ክፍሊ ትምህርቲ ውሽጢ ደገፍ ይረኽቡ። እቲ ኣገባብ ንዕድመ ህጻን፣ ደረጃ ኖርወጅያንን ትምህርታዊ ድሌታቱን ክሰማማዕ ኣለዎ።

ቤት ትምህርቲ ህጻን እንታይ ከም ዘድልዮ ንምርኣይ ኣብ መሰረታዊ ኖርወጅያን መሳርሒ ግምገማ ክጥቀም ይኽእል። Udir ነዚ ንቤት ትምህርቲ ነጻ መሳርሒ ደገፍ ገይሩ ኣዳልዩዎ እዩ። መምህር ህጻን ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ የድልዮ ድዩ፣ ኣየናይ ደገፍ ይሰማማዕን መደበኛ ትምህርቲ ኖርወጅያን ንምውሳድ መዓስ ድሉው ይኸውንን ንምግምጋም ክሕግዞ ይኽእል። እዚ ወላዲ ንህጻን ከዳልዎ ዘለዎ ፈተና ኣይኮነን።

ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋን ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርትን

ኣድላዪ እንተ ኾይኑ እቲ ህጻን ብተወሳኺ ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋ፣ ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርቲ ወይ ክልቲኡ ክረክብ መሰል ክህልዎ ይኽእል። ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋ ማለት ብቀዳማይ ቋንቋ ህጻን ዝወሃብ ትምህርቲ እዩ። ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርቲ ማለት እቲ ህጻን ኣብ ሓደ ዓውዲ ብኖርወጅያንን ብዝጥንክሮ ቋንቋን ሓገዝ ይረክብ ማለት እዩ።

እዚ ብፍላይ ኣብ ሒሳብ፣ ሳይንስ ወይ ማሕበራዊ ሳይንስ ኣገዳሲ ክኸውን ይኽእል። ሽዑ እቲ ህጻን ርድኢት እቲ ዓውዲ ከይሰኣነ ሓደስቲ ቃላት ትምህርቲ-ዓውዲ ብኖርወጅያን ክመሃር ይኽእል። እዚ ንትምህርቲ ዝድግፍ እዩ፣ ህጻን ኣብ ቤት ትምህርቲ ድኹም ምዃኑ ዘርኢ ኣይኮነን።

ብዙሓት ወለዲ ዘይፈልጥዎም ክልተ ተግባራዊ ፍልልያት ኣለዉ። ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርቲ ኣብቲ ህጻን ብተለምዶ ዝኸዶ ቤት ትምህርቲ ክወሃብ ኣለዎ። ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋ ግን ኣብ ካልእ ቤት ትምህርቲ ክወሃብ ይኽእል። ቤት ትምህርቲ ብቑዓት ሰራሕተኛታት እንተ ዘይብሉ፣ ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋን ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርትን ኣብ ገለ ኩነታት ብርሑቕ ትምህርቲ ክወሃብ ይኽእል። ንቤት ትምህርቲ ንልክዕ ንህጻንካ እቲ መፍትሒ ከመይ ከም ዝኸውን ሕተቶ።

ቤት ትምህርቲ ውሳነ ክወስድን እንደገና ክግምግምን ኣለዎ

ህጻን ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ ክረክብ ከሎ፣ ኮሙን ወይ ምምሕዳር ካውንቲ ውልቃዊ ውሳነ ክወስድ ኣለዎ። ውሳነ ህጻን ኣየናይ ትምህርቲ ከም ዝረክብን ስለምንታይን ዝገልጽ ጽሑፋዊ መልሲ እዩ።

እቲ ውሳነ ዓይነት ደገፍ፣ መጠን ወይ ቁጽሪ ሰዓታት ከምኡውን ትምህርቲ ከመይ ከም ዝተወደበ ክትርእዩ እኹል ዝርዝር ክህልዎ ኣለዎ። ትምህርቲ ኣብ ክፍሊ፣ ኣብ ጉጅለ፣ ኣብ ካልእ ቤት ትምህርቲ ወይ ብርሑቕ ትምህርቲ እንተ ኾይኑ እውን ክጽሓፍ ይኽእል። ከምዚ ገይርኩም ህጻን ብሓቂ እንታይ ከም ዝረክብ እምበር ስም እቲ ስርዓት ጥራይ ኣይኮነን ክትርድኡ ትኽእሉ።

እዚ ኣገዳሲ እዩ፣ ምኽንያቱ ነቲ ቀረብ ክትርድኡ፣ ሕቶታት ክትሓቱን ህጻን መሰሉ ኣይረኽበን ኢልኩም እንተ ሓሲብኩም ጥርዓን ከተቕርቡን ትኽእሉ። ቤት ትምህርቲ ህጻን ሕጂ መደበኛ ትምህርቲ ክከታተል ይኽእል ድዩ ዘይክእል ብቐጻሊ ክግምግም ኣለዎ። ኖርወጅያን «እኹል ጽቡቕ» መዓስ ከም ዝኸውን ሓደ ሃገራዊ ደረት የለን። እቲ ግምገማ ዝተወሰነን ሞያዊን ክኸውን ኣለዎ።

እቲ ውሳነ ብቐሊል ቋንቋ ክግለጸልኩም ሕተቱ። ወለዲ ብዛዕባ ትምህርቲ ሓበሬታ ክረኽቡ ኣለዎም። ንኣኼባ፣ ውሳነ ወይ መልእኽቲ ቤት ትምህርቲ ንምርዳእ ኣስተርጓሚ እንተ ደሊኹም፣ ኣቐዲምኩም ሓብሩ። SamfunnPrep ኣስተርጓሚ ኣብ መዋእለ ህጻናትን ቤት ትምህርትን ከመይ ክጥቀመሉ ከም ዝከኣልን ንምንታይ ህጻን ንዓበይቲ ከስተርጉም ዘይብሉን ይገልጽ።

ኣብ ታሕተዋይ ካልኣይ ደረጃ እንታይ ይኸውን?

ውሳነ ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ ዘለዎም 8.–10. ክፍሊ ተማሃሮ፣ ብኣውቶማቲክ ካብ ትምህርቲ ወጻኢ ቋንቋ፣ ምዕሟቕ ዓውዲ ወይ ዓውዲ ህይወት ስራሕ ነጻ እዮም። ካብ ጽሑፍ ትምህርቲ ኣብ ተወሳኺ ጽሑፍ ቋንቋ እውን ነጻ እዮም። ተማሃራይ ነዚ ነጻነት ክሓትት ኣየድልዮን፣ ግን እንተ ደልዩ እቶም መደበኛ ትምህርቲ-ዓውድታት ክከታተል ይኽእል።

ኣብ ክንዲ እቶም ተማሃራይ ዘይሳተፈሎም ዓውድታት፣ ቤት ትምህርቲ ኣብ እንግሊዝኛ፣ ኖርወጅያን፣ ሳሚ፣ ክቨን፣ ፊንላንድኛ፣ ኖርወጅያን ምልክት ቋንቋ ወይ ተማሃራይ ኣቐዲሙ ብዝፈልጦ ካልእ ቋንቋ ዝተደልየ ትምህርቲ ክህብ ኣለዎ። ህጻንን ወለድን ቅድሚ ምውሳኖም ሓበሬታ ክወሃቦም ኣለዎ። ስለዚ ምስ መምህር ርክብ ብዛዕባ ንመደባት ህጻን፣ ደሓን ምዃኑን ቀጻሊ ትምህርቱን ዝሰማማዕ እንታይ ምዃኑ ተዘራረቡ።

ህጻን መዓስ ካብ ነጥቢ ነጻነት ክረክብ ይኽእል?

ኣብ መሰረታዊ ቤት ትምህርቲ ዝርከብ ናይ ንኡስ ቋንቋ ተማሃራይ፣ ኣብ ካልኣይ ፍርቂ ዓመተ ትምህርቲ ኣብ ኖርወይ ትምህርቲ ዝጅምር እንተ ኾይኑ፣ እቲ ተማሃራይ ወይ ወለዲ እንተ ሓቲቶም ክሳዕ መወዳእታ እቲ ዓመተ ትምህርቲ ኣብ ኩሎም ዓውድታት ብነጥቢ ካብ ምግምጋም ነጻ ክኸውን መሰል ኣለዎ። እቲ ነጻነት ብኣውቶማቲክ ኣይመጽእን።

እቲ ትምህርቲ ከም መእተዊ ትምህርቲ እንተ ተወዲቡ፣ እቲ ተማሃራይ ወይ ወለዲ እንተ ሓቲቶም ኣብ ምሉእ ግዜ መእተዊ ትምህርቲ ብነጥቢ ካብ ምግምጋም ነጻ ክኸውን መሰል ኣለዎ። ኣብ ላዕለዋይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ፣ እዚ ሕጊ ካብ ናይ መወዳእታ ነጥቢ ነጻነት ኣይህብን። ነጻነት ንመጻኢ ምርጫታት ህጻን እንታይ ማለት ምዃኑ ቤት ትምህርቲ ክገልጸልኩም ሕተቱ። ንዝዓበየ ሓፈሻዊ ርእይቶ ደረጃታትን ምርጫታትን፣ ናይ SamfunnPrep ስርዓተ ትምህርቲ ኣብ ኖርወይ መብርሂ ተጠቐሙ።

ምስ ቤት ትምህርቲ ብኸመይ ምትሕብባር ይከኣል

ንህጻን ዝያዳ ክትሕግዙ እትኽእሉ ብትኹረት ሕቶ ብምሕታት እዩ፣ ባዕልኹም ፍጹም ኖርወጅያን ክትፈልጡ ብምግዳድ ኣይኮነን። ህጻን ሕጂ ብኖርወጅያን እንታይ ክገብር ከም ዝኽእል፣ ኣየኖት ቃላት ትምህርቲ-ዓውዲ ከም ዝኸብዱን ቤት ትምህርቲ ኣየናይ ደገፍ ከም ዝሓስብን ሕተቱ። ቤት ትምህርቲ እንተ ሓቲቱ፣ ቀደም ዝነበሩ ምስክር ወረቐታት ወይ ሓበሬታ ትምህርቲ ሒዝኩም ምጹ።

ቅድሚ ወይ ኣብ እዋን ኣኼባ ነዚ ዝርዝር ተጠቐሙ፦

• ህጻን ውሳነ ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ እንተ ኣለዎ ሕተቱ፣ ቅዳሕ ድማ ሕተቱ።
• ህጻን ዝተደልየ ትምህርቲ ኖርወጅያን፣ ትምህርቲ ኣደ-ቋንቋ፣ ኣብ ትምህርቲ-ዓውዲ ክልተ ቋንቋ ትምህርቲ ወይ ውህደት ይረክብ ድዩ ሕተቱ።
• ትምህርቲ ኣበይን መዓስን ከም ዝካየድ፣ ህጻን ክንደይ ሰዓታት ከም ዝረክብን ካልእ ቤት ትምህርቲ ወይ ርሑቕ ትምህርቲ ይምልከት ድዩ ሕተቱ።
• ነቲ ሓበሬታ እኹል እንተ ዘይተረዲኡ፣ ኣስተርጓሚ ሕተቱ።
• ብዛዕባ ምዕባለ ኣብ ኖርወጅያንን ትምህርቲ-ዓውድታትን መዓስ እንደገና ከም እትዛረቡ ተሰማምዑ።

ኣብ ገዛ ህጻን ኖርወጅያን ክሰምዕ፣ ሓጸርቲ ጽሑፋት ከንብብ፣ ኣብ ንጥፈታት ናይ ግዜ ትርፊ ክሳተፍን ናቱ ቋንቋ ክዕቅብን ይኽእል። ክልቲኦም ቋንቋታት ሃብቲ እዮም። ተወሳኺ ውሑሳት መንገድታት ኖርወጅያን ንምልምማድ ኣብ ጽሑፍ ኖርወጅያን ብነጻ ምምሃር ክትረኽቡ ትኽእሉ።

ደገፍ ቋንቋ ተሳትፎ እምበር ምግላል ክህብ ኣለዎ

ፍሉይ ትምህርቲ ቋንቋ ምምሃርን ኣብ ክፍሊ ምስታፍን ክከኣል ክገብር ኣለዎ። ስለዚ ጽቡቕ ደገፍ ቋንቋ ብዛዕባ ሰዋስው ጥራይ ኣይኮነን፣ ብዛዕባ ኣዕሩኽ፣ ትምህርታዊ ዓወትን ንምስታፍ ድፍረትን እውን እዩ። ህጻን ካብ ክፍሊ እንተ ወጽአ፣ ቤት ትምህርቲ ብተመሳሳሊ እዋን ምትእስሳር ምስ ሃዋህው ክፍሊ ብኸመይ ከም ዘረጋግጽ ክትሓቱ ትኽእሉ።

እቲ ድሌት ምቕያሩ ንቡር እዩ። ህጻን ኣብ መጀመርታ ብዙሕ ሓገዝ እናደለየ ድሕሪኡ ውሑድ ክደሊ ይኽእል። ሓድሽ ውሳነ ወይ ሓድሽ ግምገማ ገለ ጌጋ ኣሎ ማለት ኣይኮነን። እቲ ትምህርቲ ምስ ምዕባለ ህጻን ከም ዝኸይድ ከርኢ ኣለዎ።

ኣብ መሳርሕታት SamfunnPrep ብዛዕባ መዓልታዊ ህይወት ኣብ ኖርወይ ቀሊል ሓፈሻዊ ርእይቶታት ትረኽቡ። ኣብዚ ስድራቤት ኣብ ቤት ትምህርቲ፣ ስራሕን ፍልጠት ማሕበረሰብን ብተደጋጋሚ ዝመጹ ቃላትን ኣርእስታትን እውን ክረክብ ይኽእል። ዕላማኡ ብሕቶታት፣ መሰላትን ዝሓሸ ርድኢትን ምስ ቤት ትምህርቲ ክትራኸቡ ምግባር እዩ።