እወ፡ ናይ ሓደ ናይ ስራሕ ስደተኛ መጻምድቲ፡ ሓቢሩ ዝነብር መጻምድቲን ደቁን ናብ ኖርወይ ስድራቤታዊ ምጽንባር ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም። እዚ ዝምልከት፡ እቲ ኣብ ኖርወይ ዝነብር ሰብ (መወከሲ ሰብ፡ referanseperson፡ ዝበሃል) ንቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ መሰረት ክኸውን ዝኽእል ናይ ስራሕ መንበሪ ፍቓድ ምስ ዝህልዎ እዩ፡ ንኣብነት ከም ክኢላ ሰራሕተኛ (faglært) ዝወሃብ ፍቓድ። እቲ ዝዓበየ ረቛሒ እቶት እዩ፦ እቲ መወከሲ ሰብ ብልሙድ ኣብ ዓመት ቅድሚ ግብሪ እንተ ወሓደ 436 957 ክሮነር ዝኸውን መጻኢ እቶት ከምዘለዎ ከረጋግጽ ኣለዎ። ነቲ መመልከቲ ዝሕዞ UDI (Utlendingsdirektoratet፡ ናይ ኖርወይ ጉዳያት ወጻእተኛታት ዳይረክቶሬት) እዩ፡ ንሱ ድማ ናይ መንግስቲ ትካል ጉዳያት ወጻእተኛታት እዩ። እታ ስድራቤት ምስቲ ሰራሕተኛ ብሓደ ግዜ ከተመልክት ትኽእል፡ ሽዑ ድማ መልስታት ብሓደ ግዜ ትረኽቡ።
መን ካብ ስድራቤት ከመልክት ይኽእል?
መጻምድቲ፡ ሓቢሩ ዝነብር መጻምድቲን ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂን ንሓደ ናይ ስራሕ ስደተኛ ስድራቤታዊ ምጽንባር ከመልክቱ ይኽእሉ። እቲ መወከሲ ሰብ እቲ ኣቐዲሙ ኣብ ኖርወይ ዝነብር ኣባል ስድራቤት እዩ፡ ማለት እቲ ናይ ስራሕ ስደተኛ። ናይ ስራሕ ፍቓድ (ንኣብነት ከም ክኢላ ሰራሕተኛ) ንቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ መሰረት ክኸውን ስለ ዝኽእል፡ ንስድራቤታዊ ምጽንባር መሰረት ጌርካ ክትጥቀመሉ ትኽእል።
ንመጻምድቲ (ተመርዓዉቲ)፡ ክልቲኦም እንተ ወሓደ 18 ዓመት ክዕድሚኦም ኣለዎም። ኣብ ገለ ናይ ስድራቤት ምምስራት ጉዳያት፡ ብተወሳኺ ናይ 24 ዓመት ረቛሒ (utlendingsloven § 41a ኣብ ሕጊ ወጻእተኛታት) ይምልከት። እዚ ረቛሒ እዚ፡ እቲ መወከሲ ሰብ ናብ ኖርወይ ቅድሚ ምምጽኡ ተመርዒኹም ወይ ሓቢርኩም ትነብሩ እንተ ኔርኩም ኣይምልከትን፡ እቲ መርዓ ብፍቓደኝነት ከም ዝተገብረ ንጹር ኣብ ዝኾነሉ ድማ ፍልየት ክግበር ይኽእል። እቲ ሕግታት ጽኑዕ እዩ፡ ስለዚ ኣብ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ረቛሒ ኣብ ስድራቤት ምምስራት ዝያዳ ኣንብብ።
ንሓቢሮም ዝነብሩ መጻምድቲ፡ እቲ ረቛሒ እንተ ወሓደ ንኽልተ ዓመት ኣብ ቀዋሚን ጽኑዕን ሓቢርካ ምንባር ኔርኩም ክትከዉ ኣለኩም፡ ወይ ሓባራዊ ውሉድ ክህልወኩም ወይ ትጽበዩ ክትከዉ ኣለኩም። ብዛዕባ ኩሉ ሕግታት ሓፈሻዊ ትሪኢት ኣብ ናይ ስድራቤታዊ ምጽንባር ረቛሒታት ክትረኽብ ኢኻ።
ናይ ምንባይ ረቛሒ፦ እቲ መወከሲ ሰብ ክንደይ ክኸስብ ኣለዎ?
እቲ መወከሲ ሰብ ብልሙድ ኣብ ዓመት ቅድሚ ግብሪ እንተ ወሓደ 436 957 ክሮነር ዝኸውን ጠቕላላ መጻኢ እቶት ከምዘለዎ ከረጋግጽ ኣለዎ። እዚ መጠን እዚ ምስ 3,2 ዕጽፊ ናይ ሃገራዊ ውሕስነት መሰረታዊ መጠን (G) ማዕረ እዩ፡ ካብ 1 ለካቲት 2025 ጀሚሩ ንዝተመዝገቡን ዝተኸፍሉን መመልከቲታት ድማ ይምልከት። ቅድሚ እዚ እቲ ረቛሒ ትሒት ኔሩ (2,7 ዕጽፊ መሰረታዊ መጠን)። እቲ መጠን ብልሙድ ዓመታዊ ይመሓየሽ እዩ፡ ስለዚ ኣብ ትምልክቱሉ እዋን ነቲ ልክዕ መጠን ኣብ UDI ኣረጋግጽ።
ብተወሳኺ፡ ብልሙድ ብዛዕባ ናይ ቀደም እቶት ረቛሒ ኣሎ፦ እቲ መወከሲ ሰብ ኣብ ዓመት ቅድሚ ግብሪ እንተ ወሓደ 409 972 ክሮነር ዝኸውን ጠቕላላ እቶት ክህልዎ ኔሩዎ (ናይ ዝሓለፈ ዓመት እቶት)።
ግን ኣብዚ ንብዙሓት ናይ ስራሕ ስደተኛታት ኣገዳሲ ፍልየት ኣሎ። ክኢላታት ሰራሕተኛታትን ገለ ካልኦት ሰራሕተኛታትን ኣብ ቀዳማይ ዓመት ካብ ናይ ቀደም እቶት ረቛሒ ነጻ እዮም። ስለዚ ሓድሽ ከም ክኢላ ሰራሕተኛ ጌርካ እንተ መጺእካ፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ኣብ ኖርወይ እቶት ክህልወካ ኣየድልን። ኮይኑ ግን እቲ ናይ መጻኢ እቶት ረቛሒ 436 957 ክሮነር ገና ይምልከት እዩ። እቲ ፍልየት ንኣብነት ንክኢላታት ሰራሕተኛታት፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ገንዘብ ንዘለዎም ተመራመርቲን ገለ ካልኦት ጉጅለታትን የጠቓልል፡ ስለዚ ፍቓድካ ኣብ ናይ UDI ዝርዝር እንተሎ ኣረጋግጽ።
እታ ስድራቤት ምስቲ ሰራሕተኛ ብሓደ ግዜ ከተመልክት ትኽእልዶ?
እወ። ኣባላት ስድራቤት ስድራቤታዊ ምጽንባር፡ እቲ ሰራሕተኛ ናይ ስራሕ መንበሪ ፍቓድ ኣብ ዘመልክተሉ ግዜ ብሓደ እንተ ኣመልኪቶም፡ መልስታት መመልከቲታት ብሓደ ግዜ ትረኽቡ። ማለት እታ ስድራቤት እቲ ሰራሕተኛ ኣቐዲሙ ፍቓዱ ክሳብ ዝረክብ ክትጽበ የብላን። ነቲ ናይ ስራሕ ፍቓድ ባዕሉ ዝያዳ ክትርድኦ እንተ ደሊኻ፡ ብዛዕባ ናይ ክኢላ ሰራሕተኛ መንበሪ ፍቓድ ከተንብብ ትኽእል።
ከመይ ጌርኩም ተመልክቱ
- እቲ መወከሲ ሰብ ንቀዋሚ መንበሪ ፍቓድ መሰረት ክኸውን ዝኽእል ናይ ስራሕ ፍቓድ ከም ዘለዎ (ወይ ይምልክት ከም ዘሎ) ኣረጋግጽ።
- እቲ እቶት እኹል ልዑል ምዃኑ ኣረጋግጽ፦ እንተ ወሓደ 436 957 ክሮነር መጻኢ እቶት፡ ኣብቲ ፍልየት ዘይትሽፈኑ እንተ ኴንኩም ድማ ምናልባት ናይ ቀደም እቶት።
- ነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራቤት ኣብ ናይ UDI መመልከቲ ፖርታል ኣብ udi.no መመልከቲ ይመልእ፡ ክፍሊት ድማ ይኸፍል።
- ሰነዳት ኣክብ፦ ፓስፖርት፡ ናይ መርዓ ምስክር ወረቐት ወይ ናይ ሓቢርካ ምንባር መረጋገጺ፡ ናይ ደቂ ናይ ልደት ምስክር ወረቐትን ናይ እቶት መረጋገጺን (ናይ ስራሕ ውዕልን ናይ ደሞዝ ወረቓቕትን)።
- ሰነዳት ንምርካብን ባዮመትሪ (ኣሰር ኣጻብዕን ስእሊን) ንምሃብን ኣብ ፖሊስ ወይ ኣብ ናይ ወጻኢ ሚስዮን (ኤምባሲ) ቆጸራ ኣቕርብ።
- ካብ UDI መልሲ ተጸበ። ምስቲ ሰራሕተኛ ብሓደ ግዜ እንተ ኣመልኪትኩም፡ መልስታት ብሓደ ግዜ ይመጹ።
ክፍሊትን ናይ መስርሕ ግዜን
ናይ ቀዳማይ ግዜ ስድራቤታዊ ምጽንባር መመልከቲ ክፍሊት ንዓበይቲ 11 900 ክሮነር፡ ንትሕቲ 18 ዓመት ደቂ ድማ 5 950 ክሮነር እዩ (ክሳብ 2026)። ነፍሲ ወከፍ ኣባል ስድራቤት ናይ ገዛእ ርእሱ ክፍሊት ይኸፍል፡ እቲ ክፍሊት ድማ ብልሙድ እቲ መመልከቲ ቅድሚ ምስርሑ ክኽፈል ኣለዎ። እቲ ክፍሊታት ካብ ግዜ ናብ ግዜ ይቕየር እዩ፡ ስለዚ ነቲ መጠን ኣብ UDI ኣረጋግጽ።
እቲ ናይ መስርሕ ግዜ ካብ ጉዳይ ናብ ጉዳይ ይፈላለ። UDI ትጽቢት ዝግበረሉ ናይ መስርሕ ግዜ ኣብ መርበብ ሓበሬታኡ የቕርብ፡ ንሱ ድማ ካብ ካልእ ብተወሳኺ እቲ መመልከቲ ክሳብ ክንደይ ምሉእ ምዃኑ ይምርኮስ። ስለዚ ኩሉ ሰነዳት ሓንሳብ ለኣኽ።
ልሙድ ጌጋ፦ እቲ እቶት
እቲ ዝበዝሐ ናይ ንጸጋ ምኽንያት፡ እቲ ናይ እቶት ረቛሒ ዘይምምላእ ወይ ብሰነዳት ዘይምርግጋጽ እዩ። እቲ መወከሲ ሰብ እንተ ወሓደ 436 957 ክሮነር መጻኢ እቶት ከርኢ ከም ዝኽእል ኣረጋግጽ፡ ንኣብነት ብቀዋሚ ናይ ስራሕ ውዕል። ብተወሳኺ፡ እቲ መወከሲ ሰብ ከም ቀንዲ ሕጊ ኣብ ዝሓለፈ ሓደ ዓመት ካብ NAV (Arbeids- og velferdsetaten፡ ናይ ኖርወይ ናይ ስራሕን ድሕነትን ምምሕዳር) ገለ ውሱን ጥቕምታት ተቐቢሉ ክኸውን የብሉን ኣቓልቦ ግበር። ኣብ ጉዳይካ ናይ መንበሪ ገዛ ረቛሒ ይምልከት እንተ ዘይተረጋጊጽካ፡ ብቐጥታ ንUDI ሕተት፡ ምኽንያቱ እቲ ረቛሒታት ክፈላለ ይኽእል እዩ።
ሓገዝ ካበይ ትረክብ?
ወግዓዊን ዝተሓደሰን ሓበሬታ ኣብ UDI ኣብ udi.no ትረክብ። ኣብኡ እቲ ልክዕ መጠናት፡ ካብ ናይ እቶት ረቛሒ ነጻ ዝኾኑ ዝርዝርን፡ እቲ መመልከቲ ፖርታል ባዕሉን ኣሎ። ብዛዕባ ጉዳይካ ውሱን ሕቶ እንተ ኣለካ፡ ብናይ መራኸቢ ቅጥዖም ኣቢልካ ንUDI ክትውከስ ትኽእል። ከምኡ ድማ እቲ ፍቓድ መዓስ ክሕደስ ከም ዘለዎ ምክትታል ኣይትረስዕ፤ ብዛዕባ ናይ መንበሪ ፍቓድ ምሕዳስ ግዜታት ዝያዳ ኣንብብ።
ብተወሳኺ ንህይወት ኣብ ኖርወይን ንፈተና ማሕበራዊ ፍልጠትን ክትዳሎ እንተ ደሊኻ፡ ምስ SamfunnPrep ክትለማመድ ትኽእል።
