Norwegia nie ma ustawowego prawa do urlopu żałobnego. Zamiast tego, ilość dni urlopu, które otrzymasz, całkowicie zależy od twojej umowy zbiorowej (tariffavtalen), zawartej między pracodawcą a związkami zawodowymi lub organizacjami pracowniczymi. Pracownicy sektora prywatnego, pracujący na podstawie umów zawarzoych między LO a NHO, zwykle otrzymują tylko 1 dzień płatny przy śmierci bliskiego członka rodziny. Pracownicy sektora publicznego, pracujący w organach państwowych lub samorządach, otrzymują lepsze warunki - od 1 do 3 dni plus dodatkowe dni na podróż. Jeśli nie masz umowy zbiorowej, musisz wynegocjować warunki z pracodawcą.
Czy istnieje ustawowe prawo do urlopu żałobnego? Nie. Ustawa o warunkach pracy, znana jako arbeidsmiljøloven, nie przewiduje ogólnego prawa do urlopu żałobnego dla wszystkich pracowników w Norwegii. To zaskakuje i rozczarowuje wielu ludzi, szczególnie tych z krajów, gdzie takie prawa są uregulowane prawnie. Debata polityczna na temat tej kwestii trwa w społeczeństwie norweskim, a w Stortingu (parlamencie) pojawiały się różne propozycje wprowadzenia tego prawa do ustawy, ale jak dotąd nie doszło do znaczących zmian.
Co oferuje ci twoja umowa zbiorowa? W sektorze prywatnym, gdzie obowiązują umowy LO/NHO, otrzymujesz zaledwie 1 dzień płatny w przypadku śmierci bliskiego członka rodziny, takiego jak małżonek, dzieci lub rodzice. W sektorze publicznym, obejmującym organy państwowe i instytucje samorządowe, warunki są bardziej korzystne - zwykle od 1 do 3 dni plus dni na podróż do miejsca pogrzebu i z powrotem. Niektóre firmy prywatne mogą przewidywać dodatkowe dni w swoich umowach - ważne jest sprawdzenie twojej osobistej umowy. Jeśli nie masz umowy zbiorowej, nie masz prawa do urlopu, ale możesz wynegocjować warunki z pracodawcą.
Kto uważany jest za bliskiego członka rodziny? Zwykle do bliskich członków rodziny zaliczani są małżonek lub partner, dzieci, rodzice, rodzeństwo, teściowie i inne osoby z bliskim pokrewieństwem. Dziadkowie i inni dalecy krewni mogą być uwzględnieni, ale zależy to od warunków umowy. Zawsze warto sprawdzić swoją tariffavtalen, aby uzyskać dokładną definicję tego, kto jest uważany za bliskiego członka rodziny.
Czy urlop żałobny jest płatny? Tak, urlop żałobny jest w pełni opłacony, jeśli jest to przewidziane w twojej umowie zbiorowej lub indywidualnym umowę o pracę. Pracodawca wypłaca ci pełne wynagrodzenie za wszystkie dni urlopu. NAV (Norweskie Biuro Ubezpieczenia Społecznego) nie wypłaca oddzielnego zasiłku z powodu śmierci - to zadanie pozostaje po stronie pracodawcy.
Jeśli członek rodziny jest w stanie krytycznym: do 60 dni od NAV. Jeśli bliski członek rodziny cierpi na nieuleczalną chorobę i zbliża się śmierć, możesz kwalifikować się do otrzymania płatnego urlopu na opiekę (pleie av pårørende) bezpośrednio od NAV, który może wynosić do 60 dni kalendarzowych. Aby otrzymać to świadczenie, wymagane jest potwierdzenie lekarza, że choroba zagraża życiu, oraz dokumentacja potwierdzająca, że jesteś głównym opiekunem. Złóż wniosek na stronie nav.no.
Co zrobić, jeśli standardowy urlop jest niewystarczający? Masz kilka dodatkowych opcji. Po pierwsze, możesz poprosić o urlop bezpłatny - pracodawca nie może odmówić rozsądnego urlopu bezpłatnego dla bliskich. Po drugie, żal może spowodować problemy zdrowotne, a twój lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie (sykemelding). Po trzecie, możesz wykorzystać swoje dni płatnego urlopu. Wreszcie, możesz otrzymać przedłużony urlop na opiekę od NAV dla osób opiekujących się chorym.
Zawiadczenie chorobowe z NAV w okresie żałoby. Jeśli żal powoduje chorobę fizyczną lub psychiczną uniemożliwiającą pracę, lekarz może wystawić zwolnienie. NAV wypłaca zasiłek chorobowy (sykepenger) od 16. dnia nieobecności, przy czym pracodawca opłaca dni 1-16. Wysokość świadczenia wynosi 100% twojego normalnego wynagrodzenia do górnego limitu 6G (podstawowa kwota do obliczania świadczeń socjalnych w Norwegii).
Dla imigrantów i pracowników z EEA (Europejskiego Obszaru Gospodarczego). Wszystkie te reguły stosują się do WSZYSTKICH pracowników pracujących w Norwegii, niezależnie od ich obywatelstwa lub kraju pochodzenia. Jeśli pracujesz w Norwegii i jesteś objęty norweskim ubezpieczeniem społecznym, masz dokładnie takie same prawa jak obywatele norweskich. Pracownicy z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego: norweskie przepisy stosują się od pierwszego dnia zatrudnienia w 2026 roku i dalej bez żadnych wyjątków.
