ኖርወያዊ ትምህርቲ ወዲእካ ክኢላ ሰራሕተኛ (faglært) እንተኾንካ፡ ኣብ ኖርወይ ንኽትጸንሕን ዝሰማማዕ ስራሕ ንኽትደሊን ከም ስራሕ-ደላዪ ኮይንካ ንፍቓድ መንበሪ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። እዚ ፍቓድ ንዝበዝሐ ሓደ ዓመት የገልግል። እናደለኻ ከለኻ ክትሰርሕ ትኽእል ኢኻ – ምሉእ ግዜን ፍርቂ ግዜን ክልቲኡ፡ ከምኡውን ኣብ ዘይክኢላታት ስራሓት። ቅድሚ ናይ ሕጂ ፍቓድካ ምውዳቑ ከተመልክት ኣለካ። ንጹር ስራሕ ምስ ረኸብካ፡ ናብ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ትቕይር። UDI (Utlendingsdirektoratet፡ እቲ ኣብ ኖርወይ ናይ መንበሪ መመልከቲታት ዝሓዝ መንግስታዊ ኣካል) እዩ ብዛዕባ እቲ መመልከቲ ዝውስን።
ንሓደስቲ ተመረቕቲ ናይ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ መን ክረክብ ይኽእል?
ክኢላ ሰራሕተኛ (faglært) እንተኾንካን ኣብ ኖርወይ ትምህርቲ ቀረባ እዋን ወዲእካ እንተኾንካን፡ ከም ስራሕ-ደላዪ ኮይንካ ፍቓድ መንበሪ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ሕጂ ከም ተማሃራይ ፍቓድ መንበሪ (ዩኒቨርሲቲ፡ ላዕለዋይ ኮለጅ፡ ሞያዊ ኮለጅ ወይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ)፡ ትምህርትኻ ንኽፍለጥ ናይ ተወሳኺ ትምህርቲ ፍቓድ፡ ወይ ከም ተመራማሪ ፍቓድ እንተሃልዩካ ብቑዕ ኢኻ። እቲ ሕግታት ኣብ ናይ ወጻእተኛታት ደንቢ (utlendingsforskriften) § 6-29 ተጻሒፉ ኣሎ።
"ክኢላ ሰራሕተኛ" (faglært) ምዃን ማለት ኣስራሕቲ ዝደልይዎ ብቕዓት ዝህብ ዝተወደአ ትምህርቲ ኣለካ ማለት እዩ – ንኣብነት ካብ ዩኒቨርሲቲ ወይ ላዕለዋይ ኮለጅ ዝተወደአ ዲግሪ፡ ወይ ዝተወደአ ናይ ሰለስተ ዓመት ሞያዊ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ።
እዚ ፍቓድ ንዓኻ ኣብ ኖርወይ ዝተማሃርካ ዝተሰርሐ እዩ። ካብ ወጻኢ ክኢላ ሰራሕተኛ እንተኾንካን ኣብዚ እንተዘይተማሂርካን፡ ካልእ ሕግታት የገልግል – ንመምርሒ ብዛዕባ ናይ ስራሕ-ደላዪ ቪዛ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ተመልከት።
ረቓሒታትን ሰነዳትን
ነቲ ፍቓድ ንኽትረክብ፡ ኣብቲ ስራሕ እትደልየሉ ግዜ ንርእስኻ ክትናበ ክትክእል ኣለካ። ካብ ሓምለ 2026 ጀሚሩ፡ ኣብ ወርሒ እንተወሓደ 28 448 ክሮነር፡ ማለት ኣብ ዓመት 341 373 ክሮነር ክህልወካ ኣለዎ (እቲ ተመኖ ካብ 6 ሓምለ 2026 ጀሚሩ የገልግል)። ናይ ዶክተረይት ሕጹይ እንተኔርካ፡ እቲ ረቓሒ ዝተሓተ እዩ፦ 85 344 ክሮነር። እቲ ገንዘብ መብዛሕትኡ ግዜ ናትካ ክኸውንን ኣብ ኖርወያዊ ናይ ባንክ ሕሳብ ክህሉን ኣለዎ። እቶም መጠናት ስለ ዝቕየሩ፡ ኣብታ እተመልክተላ መዓልቲ ንገጻት UDI እንደገና ክትርኢ ኣለካ።
መብዛሕትኡ ግዜ እዚ ዝስዕብ የድልየካ፦
- ብቑዕ ፓስፖርት ወይ ካልእ ናይ መገሻ ሰነድ፡
- ትምህርትኻ ከም ዝወዳእካ ዘረጋግጽ ሰነድ (ዲፕሎማ ወይ መረጋገጺ)፡
- ናይ ገንዘብ ረቓሒ ከም እተማልእ ዘረጋግጽ ሰነድ (ናይ መነባብሮ ወጻኢ፡ underhold)።
ብኸመይ ተመልክት – ስጉምቲ ብስጉምቲ
ብመንገዲ ናይ UDI መመልከቲ ፖርታል ብኦንላይን ተመልክት፡ ቅድሚ ናይ ሕጂ ፍቓድካ ምውዳቑ ከኣ ከተመልክት ኣለካ። UDI ቅድሚ እቲ ፍቓድ ምውዳቑ እንተወሓደ ሓደ ወርሒ ከተመልክት ይመኽር።
- ኣብ udi.no ኣብ ዘሎ መመልከቲ ፖርታል ነቲ መመልከቲ ኣመዝግብ ከምኡውን ነቲ ክፍሊት ክፈል።
- ሰነዳትካ ኣውጽእ (ፓስፖርት፡ ዲፕሎማ ከምኡውን ናይ ገንዘብ ሰነድ)።
- ሰነዳት ንኸተረክብን ኣሰር ኣጻብዕ ንኽትህብን ኣብ ፖሊስ ወይ ኣብ መመልከቲ ማእከል ቆጸራ ሓዝን ተረኸብን።
- መልሲ ተጸበ። እቲ መመልከቲ ክሳዕ ዝረአ፡ ከም ሓፈሻዊ ሕጊ ክትሰርሕ ኣይትኽእልን ኢኻ – እቲ ነዚ መሰል ዝህበካ ብቑዕ ፍቓድ ዓዲም እንተዘይሃልዩካ። እቲ ናይ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ ምስ ተፈቕደ ጥራይ ኢኻ ክትሰርሕ እትኽእል (ከምኡውን ኣብ ዘይክኢላታት ስራሓት ብምሉእ ግዜን ፍርቂ ግዜን)። እናተጸበኻ ከለኻ ኣቐዲምካ ስራሕ ምጅማር ንናይ ክኢላ (faglært) መመልከቲ ጥራይ የገልግል፡ ኣብኡ ነቲ ስራሕ ዘረጋግጽ ኣስራሒ ክህልወካን ፖሊስ መረጋገጺ ክህብን ኣለዎ – ንናይ ስራሕ-ደላዪ መመልከቲ ኣይኮነን።
ነቲ ፍቓድ ክሳዕ ዘለካ፡ ብምሉእ ግዜ ወይ ብፍርቂ ግዜ ክትሰርሕ ትኽእል ኢኻ፡ ከምኡውን ኣብ ዘይክኢላታት ስራሓት፡ ኣብ ተመሳሳሊ ግዜ ዝሰማማዕ ናይ ክኢላ ስራሕ እናደለኻ።
ግዜ፡ ንውሓትን ክፍሊትን
እቲ ናይ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ ንዝበዝሐ ሓደ ዓመት ይወሃብ፡ ካብዚ ንላዕሊ ክሕደስ ኣይክእልን። እዚ ካብቲ ኣብ ኖርወይ ዘይተማሃሩ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ዝወሃብ ናይ ሽዱሽተ ወርሒ ልሙድ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ ይነውሕ።
ናይ መንበሪ ፍቓድ ንስራሕ ክፍሊት ንልዕሊ 18 ዓመት ንዝኾኑ ኣመልከትቲ 6 300 ክሮነር እዩ (ካብ ሓምለ 2026 ጀሚሩ፡ ካብ 6 ሓምለ 2026 ጀሚሩ የገልግል)። እዚ መጠን እውን ይቕየር እዩ፡ ስለዚ እተመልክተሉ እዋን ነቲ ናይ ሕጂ ተመን ኣረጋግጽ።
ኣገዳሲ፦ ነቲ ናይ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ ዝሓዝካሉ ግዜ ናብ ቀዋሚ ፍቓድ መንበሪ ኣይቊጸርን። እቲ ግዜ ናብ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ምስ ቀየርካ ጥራይ እዩ ክቝጸር ዝጅምር።
ካብ ስራሕ-ደላዪ ናብ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ብኸመይ ትሰግር
ንጹር ስራሕ ምስ ረኸብካ፡ ንፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት ተመልክት። ነዚ ፍቓድ ንኽትረክብ፡ ካብ ሓደ ኣብ ኖርወይ ዘሎ ኣስራሒ ንጹር ናይ ስራሕ ቅሪታ ክህልወካ ኣለዎ። እቲ ኣስራሒ ነቲ ቅሪታ ቅድሚ እቲ መመልከቲ ምስዳድካ ከረጋግጾ ኣለዎ። እቲ ስራሕ ናይ ክኢላ ብቕዓት ክደሊ ኣለዎ፡ ንስኻ ከኣ እቲ ስራሕ ዝደልዮ ብቕዓት ክህልወካ ኣለዎ።
ገለ ኣገደስቲ ረቓሒታት፦
- እቲ ቦታ ስራሕ መብዛሕትኡ ግዜ ምሉእ ግዜ ክኸውን ኣለዎ። እቲ ቦታ ስራሕ እንተወሓደ 80 ሚኢታዊ እንተኾይኑ፡ UDI የጽድቖ።
- እቲ ደሞዝ ካብቲ ኣብ ኖርወይ ነቲ ሞያ ልሙድ ዝኾነ ክሒሱ ክኸውን የብሉን። ብዘይ ሕብረት ስምምዕ፡ ናይ UDI ተመኖ ን 2026 ንማስተር ዲግሪ ንዝደልዩ ቦታታት ስራሕ ቅድሚ ግብሪ ኣብ ዓመት እንተወሓደ 624 700 ክሮነር፡ ንባችለር ዲግሪ ንዝደልዩ ቦታታት ስራሕ ከኣ ቅድሚ ግብሪ ኣብ ዓመት እንተወሓደ 545 400 ክሮነር እዩ። ኣብ ሞያዊ ምስክር ወረቐት (fagbrev) ንዝተመስረቱ ቦታታት ስራሕ፡ እቲ ደሞዝ ነቲ ሕብረት ስምምዕ ወይ ነቲ ናይቲ ሞያ ልሙድ ደሞዝ ክስዕብ ኣለዎ። (እቲ ተመኖ ካብ 6 ሓምለ 2026 ጀሚሩ የገልግል።)
UDI ንናይ ስራሕ-ደላዪ መመልከቲኻ ቅድሚ ምምላሱ ናይ ስራሕ ቅሪታ እንተረኺብካ፡ ነቲ መመልከቲ ናብ ናይ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት መመልከቲ ክትቅይሮ ትኽእል ኢኻ። እዚ ኣብ መመልከቲ ፖርታል ብናጻ እዩ፡ ኣብ ሪጋ ዘለካ ቦታ ከኣ ትሕዝ።
እቲ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላታት ሰራሕተኛታት እቲ ትምህርቲ ካብ ዩኒቨርሲቲ ወይ ላዕለዋይ ኮለጅ ዲግሪ ምስ ዝኸውን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ሓደ ግዜ ክሳዕ ሰለስተ ዓመት ይወሃብ፡ ኣብ ናይ ሰለስተ ዓመት ሞያዊ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ምስ ዝምስረት ከኣ ኣብ ሓደ ግዜ ክሳዕ ሓደ ዓመት ይወሃብ። ከም ክኢላ ሰራሕተኛ ኮይንካ ሰለስተ ዓመት ቀጻሊ መንበሪ ድሕሪ ምጽናሕካ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ንቀዋሚ ፍቓድ መንበሪ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ። ኣብ መምርሒ ብዛዕባ ፍቓድ መንበሪ ንክኢላ ሰራሕተኛ ዝያዳ ኣንብብ።
ልሙድ ጌጋ፦ ኣዝዩ ደንጒኻ ምምልካት
እቲ ዝበዝሐ ጌጋ ኣዝዩ ብዙሕ ምጽባይ እዩ። ናይ ስራሕ-ደላዪ ፍቓድ ቅድሚ ናይ ሕጂ ፍቓድ ትምህርትኻ ምውዳቑ ከተመልክት ኣለካ። ድሕሪ እቲ ፍቓድ ምውዳቑ እንተመልኪትካ፡ እናተጸበኻ ከለኻ ኣብ ኖርወይ ናይ ምጽናሕን ምስራሕን መሰልካ ክትስእን ትኽእል ኢኻ። ስለዚ ኣቐዲምካ መዘኻኸሪ ኣቐምጥ፡ ቅድሚ እቲ ፍቓድ ምውዳቑ ከኣ እንተወሓደ ሓደ ወርሒ ኣቐዲምካ ኣመልክት።
ጽቡቕ ምድላው ነቲ ምስግጋር የቕልሎ። ትምህርትኻ ቅድሚ ምውዳእካ ንስራሓት ምምልካት ጀምር፡ ኖርወያዊ CV ከምኡውን መመልከቲ ድሉው ሓዝ – ኣብ ኖርወያዊ CV፡ መመልከቲን ቃለ-መጠይቕን ዘሎ ምኽሪ ተመልከት።
ሓገዝ ካበይ ትረክብ?
ቅኑዕን ተሓዲሱ ዘሎን ሓበሬታ ኣብ UDI (Utlendingsdirektoratet)፡ እቲ ኩሉ ናይ መንበሪ መመልከቲታት ዝሓዝ፡ ትረኽቦ። ኣብ udi.no ነቲ መመልከቲ ፖርታል፡ ናይ ሰነዳት መርመራ ዝርዝራት ከምኡውን ናይ ገንዘብ፡ ክፍሊትን ደሞዝን ናይ ሕጂ ተመኖ ትረክብ። ብዛዕባ ንጹር ጉዳይ ሕቶ እንተለካ፡ ብቐጥታ ንUDI ክትውከስ ትኽእል ኢኻ። ረቓሒታትን መጠናትን ስለ ዝቕየሩ፡ ቅድሚ ምምልካትካ ወትሩ ነቶም ወግዓውያን ገጻት ክትርኢ ኣለካ።
