Marka ilmuhu xanuunsado, shaqo-bixiyaha u sheeg maqnaanshaha sida ugu dhakhsaha badan. Caddee wareejinta hawlaha lagama maarmaanka ah iyo goorta aad war cusub bixinayso. Ha ballanqaadin inaad guriga ka shaqayn karto haddii ilmuhu maalinta oo dhan daryeel u baahan yahay.
Maxay fariinta koowaad ee shaqo-bixiyaha ka koobnaanaysaa?
Sheeg inaad maqnaanayso sababta oo ah ilmo xanuunsan, goorta maqnaanshuhu bilaabmayo iyo goorta aad war cusub bixin karto. Raac habka goobta shaqada ee wargelinta maqnaanshaha.
Tusaale: «Ilmahaygu wuu xanuunsan yahay, maanta waa inaan guriga joogo. Weli ma garanayo inaan berri imanayo. Waxaan war cusub bixinayaa ugu dambayn saacadda 15.» Waqtigan waa talo, ma aha waqti kama dambays ah oo sharcigu dejiyey.
Uma baahnid inaad qiyaasto muddada xanuunku soconayo. Waxaa fiican inaad sheegto waxa aad ogtahay oo aad ku heshiisaan warka xiga. Haddii goobta shaqadu ku khasabto wicitaan, fariin kooxda wada sheekaysigeeda ku jirta waxaa laga yaabaa inaanay ku filnayn.
Nav, hay'adda shaqada iyo daryeelka bulshada, waxay sharxaysaa shuruudaha lacagta daryeelka ilmaha xanuunsan ee omsorgspenger, la hubiyey 4 Oktoobar 2026. Hagahan wuxuu ku saabsan yahay xiriirka iyo wareejinta hawlaha. Dulmar nidaamka ah waxaad sidoo kale ka akhrisan kartaa maalmaha daryeelka ilmaha xanuunsan, xaaladdaadana ka hubi Nav.
Yaa loo sheegaa maqnaanshaha?
U sheeg qofka masuulka ah sida uu dhigayo habka maqnaanshaha. Sidoo kale caddee cidda wargelinaysa shaqaalaha kale, macaamiisha ama dadka kale ee ku sugaya.
Waxay noqon kartaa maamulaha kuu dhow, madaxa wareegga shaqada ama xiriiriye kale. Ogow cidda aad la xiriirayso haddii qofkani aanu jawaabin. Kaydi xogta xiriirka ka hor inta aanad u baahan.
Fariinta kooxda waxay noqon kartaa mid kooban: «Maanta waan maqanahay. Maamulaha waa la wargeliyey. Warbixintu waxay ku jirtaa galka mashruuca.» Wadaag xogta hawsha halkii aad ka bixin lahayd faahfaahinta gaarka ah ee ilmaha.
Haddii aad leedahay shaqo-bixiyeyaal badan, mid kasta wuxuu u baahan yahay fariin maqnaanshaha shaqadiisa ku saabsan. Fariin aad u dirtay mid si toos ah uma gaarto kan kale. Raac habka goob kasta oo shaqo, diiwaangelintana si gaar ah u caddee.
Sidee hawlaha loo wareejiyaa iyadoon shaqo maalinta oo dhan la ballanqaadin?
Bixi dulmar kooban oo hawlaha degdegga ah, meesha agabku yaallo iyo cidda la wareegi karta. Wareejintu waa inay ku habboonaataa xaaladda, oo aanay noqon heshiis qarsoon oo maalin shaqo oo buuxda ah.
Haddii ilmuhu isla markiiba kuu baahan yahay, sheeg: «Hadda ma bixin karo faahfaahin buuxda. Xogta ugu muhiimsan waxay ku jirtaa diiwaanka wareegga shaqada.» Maamuluhu wuxuu u baahan yahay xog uu shaqada sii socota ku abaabulo.
Dulmar fudud wuxuu noqon karaa sidan:
| Hawl | Xaalad | Tallaabada xigta |
|---|---|---|
| Dalab | Qoraal qabyo ah oo gal la oggolaaday lagu kaydiyey | Maamuluhu wuxuu qaybiyaa hubinta iyo dirista |
| Kulan macmiil | Jadwalka ayuu ku qoran yahay | Maamuluhu wuxuu doortaa xiriiriye cusub ama dib ayuu u dhigaa |
| Wareeg shaqo | Ma bilaabmin | Madaxa wareeggu wuxuu diyaariyaa shaqaalaha |
Sheeg waqtiyada muhiimka ah, laakiin ha ku dirin furaha sirta ah ama dukumentiyada xasaasiga ah wada sheekaysi gaar ah. Isticmaal nidaamyada la oggolaaday. Xogta macaamiisha ha gelin fariin gaar ah oo ilmaha ku saabsan.
Si cad u qeex helitaankaaga: «Hadda waxaan bixin karaa fariin gaaban, laakiin maalinta inteeda kale email-ka ma la socon karo.» Ha soo jeedin tan haddii shaqadaadu u baahan tahay hab kale. Sheeg waxa dhab ahaan suurtagal ah, maamulahana ka codso inuu caddeeyo qabanqaabada dambe.
Maxaa dhacaya haddii aad qayb maalinta ka mid ah shaqayn karto?
Ku heshiis saacadaha aad shaqaynayso iyo saacadaha aad daryeelka awgiis u maqan tahay. Guriga ka shaqaynta iyo maqnaanshaha daryeelku waa xaalado kala duwan.
Sida ay ahayd 4 Oktoobar 2026, xeerarka Nav ee omsorgspenger waxay u baahan yihiin maqnaansho shaqo iyo luminta dakhliga shaqada. Waqti isku mid ah uma tirin kartid shaqo caadi ah oo buuxda iyo maqnaansho leh lacagta daryeelka.
Haddii waalidka kale daryeelka la wareego goor dambe, waxaa laga yaabaa inaad qayb maalinta ka mid ah shaqayso. Weydii sida maqnaanshaha qaybta ah idinka loo diiwaangeliyo. Ha u qaadan in dhammaan shaqo-bixiyayaashu saacadaha ama qaybaha maalinta si isku mid ah u isticmaalaan.
Tusaale: «Waxaan shaqayn karaa saacadda 13 ka dib haddii aan ku heshiinno. Sideen u diiwaangeliyaa saacadaha iyo maqnaanshaha?» Tani waa talo xal suurtagal ah. Si toos ah kuuguma siinayso xaq aad guriga kaga shaqayso ama wareegga shaqada u beddesho.
Sidee loo diiwaangeliyaa maqnaanshaha iyo dukumentiyada?
Isticmaal nooca maqnaanshaha ee saxda ah oo caddee cidda qaabilaysa dukumentiyada loo baahan yahay. Qor taariikhaha si diiwaankaaga iyo kan shaqo-bixiyuhu isugu waafaqaan.
Xanuunkaaga iyo xanuunka ilmahaagu waa sababo maqnaansho oo kala duwan. Ha dooran xanuunkaaga oo keliya sababta oo ah koodhkaas waa sahlan yahay in la helo. Haddii nidaamku caddayn la'yahay, weydii qofka mushaharka masuulka ka ah ama qaybta shaqaalaha.
Nav waxay sheegaysaa in shaqo-bixiyuhu codsan karo warqad dhakhtar laga bilaabo maalinta afraad ee maqnaanshaha, la hubiyey 4 Oktoobar 2026. Tani waxay khusaysaa maqnaansho xiriir ah. Nav waxay sheegaysaa in dhammaadka toddobaadka ee aan la shaqayn lagu dari karo tirinta, tusaale ahaan Jimce ilaa Isniin. Waqti fiican ku caddee baahida dukumenti haddii maqnaanshuhu sii socdo. Dukumentiyada maalmaha daryeelka dheeraadka ah waa arrin gaar ah oo leh shuruudo u gaar ah.
Dukumentiyada ugu dir xiriiriyaha saxda ah marin la oggolaaday. Wada sheekaysiga kooxda oo dhan kuma habboona xogta caafimaadka. Sharaxaad codso haddii aanad garanayn foomka ama dukumentiga loo baahan yahay.
Maxaa dhacaya haddii ilmuhu xanuunsado inta aad shaqaynayso?
Isla markiiba la xiriir madaxa wareegga shaqada oo caddee wareejin ammaan ah ka hor inta aanad ka tegin hawlo masuuliyad joogto ah u baahan. Maamuluhu waa inuu ogaadaa inaad u baahan tahay inaad baxdo.
Waxaad dhihi kartaa: «Xannaanada ayaa soo wacday. Waa inaan ilmaha soo qaadaa. Yaa hawlahayga hadda la wareegi kara?» Shaqooyinka bukaanka, carruurta ama mashiinnada, wareejintu waxay muhiim u noqon kartaa badbaadada.
Tani macnaheedu ma aha inaad keligaa xalliso shaqaale-qaybinta. Bixi xogta loo baahan yahay, raacna habka goobta shaqada. Haddii xaaladdu degdeg tahay, si cad u sharax oo caawimaad u codso tallaabada xigta.
Qor goorta maqnaanshuhu dhab ahaan bilaabmay. Goor dambe caddee sida inta wareegga ka hartay loo diiwaangeliyo. Ha qorin maalinta oo dhan inay maqnaansho ahayd haddii aad qayb ka mid ah hore u shaqaysay.
Maxaad samaynaysaa haddii maalmaha la dhammeeyey?
Weli sheeg baahida daryeelka, laakiin fasaxa iyo lacag-bixinta si gaar ah u caddee. Maalmo badan oo maqnaansho ahi si toos ah uma noqonayaan maalmo badan oo daryeel lacag leh.
Sharciga deegaanka shaqadu wuxuu nidaamiyaa fasaxa xanuunka carruurta ee § 12-9. Shuruudaha fasaxa iyo kaalmooyinka dakhliga isku mid ma aha. Ka hubi waxa kuu khuseeya shaqo-bixiyaha iyo Nav, gaar ahaan xanuun dheer.
Ha qaadan fasax sannadeed ama fasax aan lacag lahayn adigoon heshiiska fahmin. Weydii fursadaha khuseeya xaaladdaada gaarka ah. Haddii la isku khilaafo, wakiilka shaqaalaha ama ururka shaqaaluhu wuxuu kaa caawin karaa xiriirka shaqada.
Liiska hubinta markaad soo noqoto
Hubi diiwaangelinta maqnaanshaha oo caddee hawlaha aad dib ula wareegayso. Codso xog cusub oo kooban haddii qorshuhu is beddelay inta aad maqnayd.
- Taariikhaha maqnaanshaha iyo saacadaha shaqada ee jira waa sax.
- Dukumentiyada loo baahan yahay waxaa loo diray qofka saxda ah.
- Waan ogahay cidda qabatay hawlaha muhiimka ah.
- Waan ogahay waqtiyada kama dambaysta ah iyo mudnaanta cusub.
- Waxaan caddeeyey maqnaansho dambe haddii ilmuhu weli daryeel u baahan yahay.
SamfunnPrep waxay leedahay liiska hubinta toddobaadka koowaad ee Norway. Ku dar hawl kuu gaar ah oo ah helidda habka maqnaanshaha iyo xiriiriyayaasha goobta shaqada ka hor inta aanay qoysku u baahan.
