Baraf laadlaada iyo baraf saqafka ka soo dhaca waxay ka dhigi karaan meesha hoostiisa khatar. Ka fogow, xayndaabyada ha dhaafin, oo mulkiilaha ama guddiga ogeysii. Haddii dadku khatar degdeg ah ku jiraan, adeegyada gurmadka la xiriir. Mulkiiluhu waa inuu raaco xeerarka deegaanka oo goobta si ammaan ah u sugo.
Maxaad samaynaysaa markaad aragto baraf laadlaada ama halis baraf saqafka ka soo dhici kara?
Dooro waddo kaa fogaynaysa meesha saqafka hoostiisa ah. Xayndaab ha dhaafin si aad waqti u badbaadiso.
Takras waa baraf ama baraf adag oo saqaf ka soo dhaca. Istapp waa baraf adag oo saqaf ama qayb kale oo dhisme ka soo laadlaada. Albaabbada, waddooyinka lugta iyo meelaha baabuurta la dhigto ayaa khatar ku jiri kara.
Ha isku dayin inaad barafka xaaqin ama shay kale ku soo riddo. Waxaad naftaada iyo dadka kale gelin kartaa hoosta wax soo dhacaya. Ha korin si aad saqafka u baarto.
Haddii albaab kale oo ammaan ahi jiro, isticmaal. Haddii dhammaan waddada gelitaanku khatar u muuqato, ka fogow oo qofka dhismaha mas’uulka ka ah la xiriir. Carruurta iyo dadka kula socda ka caawi waddo ammaan ah.
SamfunnPrep waxay sidoo kale leedahay hage ku saabsan jiilaalkaaga ugu horreeya ee Norway. Halkan waxaa gaar ahaan looga hadlayaa khatarta saqafka iyo cidda la ogeysiinayo, ee ma aha simbiriirixashada caadiga ah.
Yaad ogeysiinaysaa?
La xiriir mulkiilaha, ilaaliyaha dhismaha ama guddiga. Haddii aad kirayste tahay, mulkiilaha ku kireeya wuxuu kaa caawin karaa helidda qofka saxda ah ee lala xiriiro.
Gårdeier halkan waa qofka ama hay’adda mas’uulka ka ah mulkiyadda dhismaha. Oslo kommune, degmada Oslo, waxay sharxaysaa inay noqon karaan iskaashato guryaha, urur mulkiileyaal ama shirkad. Uma baahnid inaad qof kasta oo degan magaciisa hesho ka hor ogeysiinta.
Oslo, waajibaadka mulkiilaha waxay sidoo kale saaran yihiin qofka isticmaala ama kiraysta qayb dhisme oo heerka waddada ah, qofka dhulka kiraysta, ama maamulaha dhisme ama dhul. Tani waxay ku qoran tahay qodobka 1-2 ee xeerarka booliska deegaanka. Qofka dhul ku kiraysta heshiis kirada dhulka ah waxaa la yiraahdaa fester.
Ka raadi macluumaadka xiriirka albaabka agtiisa ama fariimaha guddiga. Dukaan dabaqa hoose ahi wuxuu garan karaa qofka lala xiriirayo, laakiin khasab ma aha inuu saqafka oo dhan mas’uul ka yahay. Weydii xiriirka saxda ah adigoon cidda khaladka leh hore u go’aamin.
Haddii aadan mulkiilaha helin, degmada weydii halka khatartan lagu sheego. Waddooyinka xiriirka degmooyinku way kala duwanaan karaan. Ha u qaadan in fariin internet oo caadi ah isla markiiba la akhrinayo.
Haddii dadku khatar degdeg ah ku jiraan, adeegyada gurmadka la xiriir. Politiet, booliska Norway, waxay 112 ku sheegaan lambarka gurmadka. Sharax waxa dhacaya, meesha khatartu tahay iyo in dadku halis ku jiraan. Xaalad degdeg ah ha ku sugin jawaabta foom xiriir.
Qor fariin si fudud looga heli karo meesha khatartu tahay
Sheeg cinwaanka, meesha saxda ah iyo waxa aad dhab ahaan aragto. Sawir laga qaaday masaafo ammaan ah wuxuu qofka helaya ka caawin karaa inuu dhibaatada helo.
Fariin waxtar leh waxay ka koobnaan kartaa:
- cinwaanka waddada iyo lambarka albaabka haddii loo baahdo
- dhinaca dhismaha ee khatartu khusayso
- in baraf hore u soo dhacay
- in waddada lugta, albaab ama marin kale ay saameysay
- in xayndaab ama digniin jirto
- waqtiga aad aragtay iyo lambarkaaga telefoonka.
Waxaad tusaale ahaan qori kartaa: “Baraf waaweyn ayaa ka laadlaada albaabka dhinaca barxadda ee cinwaankan. Dadku saqafka hoostiisa ayay soo galaan oo ka baxaan. Xayndaab ma arag saacadda 08:00. Ma qiimayn kartaan oo ma sugi kartaan goobta?”
Ha u soo dhowaan oo keliya si aad sawir fiican u qaaddo. Ka fogow sawirrada dadka aan ogeysiinta loo baahnayn. Qor cidda aad la xiriirtay iyo goorta, gaar ahaan haddii aad dabagal u baahan tahay.
Haddii aad kirayste tahay, xiriirrada wax-ku-oolka ah waxaad la kaydin kartaa heshiiska kirada iyo heshiisyada guriga. Fariinta khatartu waa ogeysiin, ma aha qiimayn xirfadeed oo xaaladda saqafka ah.
Maxay xeerarka Oslo dalbanayaan?
Oslo, mulkiiluhu waa inuu isla markiiba khatarta ka digaa marka baraf saqaf ka soo dhici kara uu u hanjabo meel dadweyne. Waa inuu sidoo kale sida ugu dhakhsaha badan u diyaariyaa nadiifinta saqafka.
Tani waa tusaale deegaanka ah oo la hubiyay 4 Oktoobar 2026. Oslo kommune waxay sharxaysaa waajibaadka mulkiilaha. Xeerarku waxay ku qoran yihiin xeerarka booliska Oslo, qodobka 4-1, ee bogga macluumaadka sharciga Lovdata.
Mulkiiluhu waa inuu dhigo avvisere ama qalab digniin oo la mid ah. Kuwani waa calaamado cad oo muujinaya in maristu khatar ama adag noqon karto. Marka saqafka la nadiifiyo, calaamadaha waa in meesha laga qaadaa.
Qalabka digniinta waa in meesha laga qaadaa ugu dambayn toddoba maalmood ka dib. Waxaa jira ka-reebitaan haddii mulkiiluhu diiwaan ku caddayn karo sugitaan dheer oo caawimo nadiifinta saqafka ah oo la dalbaday. Tani ma siinayso xaq guud oo toddoba maalmood loo sugo ka hor wax ka qabashada khatarta.
Marka baraf saqafka ka soo dhaco, waddada lugta ee dhismaha hortiisa waa in sida ugu dhakhsaha badan la nadiifiyaa. Barafka dhulkaas laga qaado lama dhigi karo si uu u xannibo ama u dhibo socodka meel dadweyne.
Oslo waxay sidoo kale leedahay xeerar gaar ah oo baraf-saarista caadiga ah iyo ku firdhinta waxyaabaha simbiriirixashada yareeya waddooyinka lugta ee gudaha Ring 1. Kuwani way ka duwan yihiin xeerka barafka saqafka ka soo dhaca. Ring 1 ha ka dhigan xadka guud ee xeerka saqafka, xeerarka Oslona ha ku dabaqin dhammaan degmooyinka kale.
Maxay tahay sababta xirfadlayaashu u nadiifiyaan saqafka?
Shaqada saqafku waxay u baahan tahay qorshayn iyo ilaalin ka hortagta dhicista. Waxaa habboon in mulkiiluhu dalbado caawimo qiimayn karta saqafka iyo badbaadada dadka dhulka jooga.
Arbeidstilsynet, hay’adda kormeerka shaqada ee Norway, waxay bixisaa tilmaamo shaqo saqaf oo ammaan badan. Tilmaamuhu waxay khuseeyaan shaqo xirfadeed, waxayna sharxaan ilaalinta dhicista iyo xiridda meesha shaqada hoosteeda, iyo tallaabooyin kale.
Adigoo degane ah, jaranjaro ama xarig xal iska sameysan ha uga dhigin. Qofka mas’uulka ah ka codso inuu caddeeyo cidda shaqada qabanaysa iyo sida goobtu ammaan u ahaanayso inta shaqadu socoto.
Sidoo kale caddee sida dadku u soo galayaan oo uga baxayaan. Fariin app ku jirta waxtar yar ayay leedahay haddii booqdayaashu digniinta dhismaha agtiisa aanay arkin. Guddiga u sheeg haddii albaabku ku adkaado gaari ilmo ama kursi curyaan.
Barafka saqafka saaran wuxuu sidoo kale la xiriiraa culayska
Saqafku ma qaado baraf aan xad lahayn. Waxa ammaan ah waa in loo qiimeeyaa dhismaha iyo barafka gaarka ah.
Machadka cilmi-baarista SINTEF wuxuu wareysi Janaayo 2026 ah ku sharxayaa in nadiifinta saqafku culays aan sinnayn dhalin karto. Barafka oo dhan in hal dhinac laga saaro ka hor dhinaca kale waxay ka halis badan noqon kartaa culays ka weyn oo si siman u qaybsan.
Tani waa sabab caawimo xirfadeed loo helo, ma aha hab aad adigu saqafka u nadiifiso. Cabbir keliya oo qoto-dheeraanta barafku ma siinayo xad ammaan ah dhammaan saqafyada. Qiimaynta deriska ha ka dhigan dammaanad dhismahaaga.
Maxaad samaynaysaa haddii dhibaatadu soo noqoto?
Mar kale ogeysii haddii aad khatar cusub aragto, oo qorshe dabagal codso. Nadiifin saqaf oo hore ma micnaheedu aha in goobtu mar walba ammaan ahaanayso.
Kala saar waxa aad hadda aragto iyo wixii hore loo sheegay. Sheeg waqtiga cusub, meesha iyo in calaamaduhu weli jiraan. Dhibaatooyin soo noqnoqda, mulkiiluhu wuxuu xirfadlayaal ka codsan karaa inay tallaabooyin waara qiimeeyaan.
Isticmaal qalabka wax-ku-oolka ah ee SamfunnPrep si aad liiska xiriirrada guriga uga bilowdo. Kaydi lambarka mulkiilaha ku kireeya, guddiga ama ilaaliyaha ka hor barafka ugu horreeya. Markaas waxaad taqaan cidda fariin caadi ah dabagalaysa iyo goorta aad caawimo degdeg ah raadinayso.
