Daaweyn qorshaysan oo dal kale oo EU/EØS ah laga helo waxay keeni kartaa lacag-celin Helfo haddii shuruudaha la buuxiyo. Daaweyntu waa inay u dhigantaa daryeelka caafimaad ee takhasuska leh ee dowladda Norway maalgeliso. Caadi ahaan marka hore adiga ayaa bixiya. Go’aan hordhac ah ayaa caddeyn kara kharashka la daboolayo ka hor safarka.
Kaarka caymiska caafimaadku ma daboolaa qalliin qorshaysan?
Maya. Kaarka caymiska caafimaadka Yurub ma khuseeyo safar ujeeddadiisu tahay helitaanka daaweyn. Daaweynta qorshaysan waa in lagu qiimeeyaa nidaam kale.
EU waa Midowga Yurub. EØS waa Aagga Dhaqaalaha Yurub. Helfo, Helseøkonomiforvaltningen, waxay ka baaraandegtaa codsiyada lacag-celinta kharashyo caafimaad oo gaar ah.
Hagahani wuxuu ugu horrayn ka hadlayaa nidaamka aad adigu ku dooranayso bixiye daaweyn oo dibadda jooga oo aad ku codsanayso lacag-celin. Waxaa la hubiyey xogta jirta 3 Oktoobar 2026, iyadoo lala barbar dhigay hagaha Helfo ee Helsenorge.
SamfunnPrep xaaladda kale wuxuu ku sharxayaa hagaha kaarka caymiska caafimaadka Yurub ee safarrada ku meel gaarka ah.
Yaa lacag-celin ka heli kara Helfo?
Waa inaad xubin ka tahay folketrygden, daaweyntuna waa inay u dhigantaa daryeel caafimaad oo dowladda Norway bixin lahayd. Nidaamkan lacag-celin kama heli kartid dalka Helfo kuu tixgeliso inaad deggan tahay.
Folketrygden waa nidaamka caymiska bulshada ee dowladda Norway. Xubinnimada keliya macnaheedu ma aha in daaweyn kasta oo dibadda ah la daboolayo. Nooca daaweynta iyo xaaladdaada waa inay iyaguna buuxiyaan shuruudaha.
Nidaamkan lacag-celintu wuxuu khuseeyaa dalalka kale ee EU/EØS. Ma khuseeyo Switzerland ama Boqortooyada Midowday, inkastoo nidaamyo kale oo caafimaad ay halkaas ka jiri karaan. Magaca foom codsi oo la wada isticmaalo ha u qaadan caddayn ah in nidaamyada oo dhan ay dalalka oo dhan khuseeyaan.
Maxaa dhacaya haddii aad ku daaweysanayso dalkii aad ka timid?
Waxa go’aaminaya waa meesha laguu tixgeliyo inaad deggan tahay, ee ma aha oo keliya baasaboorka aad haysato. Helfo waxay degaanka si gaar ah ugu qiimeysaa kiis kasta.
Tusaale ahaan, waxaad ka shaqayn kartaa Norway, laakiin xaaskaaga, saygaaga ama carruurtaadu waxay joogaan dal kale oo EØS ah. Markaas Helfo waxay kuu tixgelin kartaa inaad dalkaas deggan tahay. Joogitaan dheer oo dibadda ah ama inaad qayb weyn oo sannadka ka mid ah halkaas joogto ayaa iyaguna muhiim noqon kara.
Helsenorge waxay xuduudahan ku sharxaysaa bogga dadka heli kara daaweyn qorshaysan ee EU/EØS. Weydii Helfo ka hor intaadan ballansan haddii qoyskaaga ama nolol maalmeedkaagu u kala qaybsan yihiin laba dal.
S1 waa dukumenti xaqiijiya xuquuqda oo ku siin kara xuquuq caafimaad dalka aad deggan tahay. Haddii aad S1 u haysato dalka aad ku daaweysanayso, waa inaad la xiriirtaa hay’adaha caymiska bulshada ee halkaas. S1 waa waddo kale oo ka duwan nidaamka lacag-celinta ee hagahan.
Maxaad samaynaysaa ka hor safarka?
Ka hel warqad gudbin shaqaale caafimaad oo Norway jooga iyo soojeedin cad bixiye daaweyn oo dalka kale jooga. Adiga ayaa mas’uul ka ah raadinta bixiyaha daaweynta.
Hubi in bixiyuhu dalkaas ku leeyahay oggolaansho rasmi ah oo ansax ah oo uu ku shaqeeyo. Helfo ma haysato liis dhammaystiran oo bixiyeyaasha la aqoonsan yahay ah. Barta xiriirka qaranka ee daryeelka caafimaadka ee dalka daaweynta ayaa kaa caawin karta xog ku saabsan adeegyada la heli karo.
Codso soojeedin qoraal ah oo muujinaysa:
- daaweynta la samaynayo
- habka iyo sida la filayo inay daaweyntu u socoto
- qiimaha la qiyaasay iyo kharashyo dheeraad ah oo suuragal ah
- cidda samaynaysa daaweynta
- waxa dhacaya haddii dhibaatooyin ka dhashaan iyo baaritaannada dabagalka ah.
Soojeedinta u gee dhakhtarka Norway. Caddee in daaweynta la barbar dhigi karo tan dowladda Norway kuugu maalgelin lahayd.
Waa maxay forhåndstilsagn?
Forhåndstilsagn, oo ah go’aan ballanqaad hordhac ah, waa go’aan sharci ahaan ku waajib ah Helfo oo ku saabsan daaweynta la sharaxay iyo lacag-celinta suuragalka ah. Codsigiisu waa ikhtiyaari, balse wuxuu yareyn karaa hubanti la’aanta dhaqaale.
Si aad u hesho ballanqaadkaas waa inaad tahay rettighetspasient, bukaanka loo xaqiijiyey xaqa daryeelka. Taas macnaheedu waa in adeegga caafimaadka takhasuska leh ee Norway uu qiimeeyey inaad xaq u leedahay daryeel caafimaad oo lagama maarmaan ah.
Ku lifaaq warqadda xaqiijinaysa xaqa, soojeedinta dibadda iyo qiimaynnada khuseeya ee dhakhaatiirta takhasuska leh. Haddii daaweyntu ka dhacayso meel aan isbitaal ahayn, sidoo kale waxaa loo baahan yahay dukumentiyada ruqsadda xirfadeed ee bixiyaha iyo aqoonsiga takhasuskiisa.
Go’aanku wuxuu khuseeyaa oo keliya waxa lagu sharaxay. Ballanqaad baaritaan macnaheedu ma aha in daaweynta dambe si toos ah ballanqaad loogu helay. Daaweyn dheeraad ah oo baahideeda la ogaado inta hawshu socoto iyaduna si toos ah looma daboolayo.
Ma inaad marka hore bixisaa biilka oo dhan?
Haa, nidaamkan waa inaad marka hore lacagta bixisaa oo dabadeed codsataa lacag-celin. Tani waxay khuseysaa xitaa marka aad heshay ballanqaad hordhac ah.
Lacag-celintu kama badan karto kharashka la xisaabiyey ee daaweyn u dhiganta oo Norway laga helo. Haddii biilku ka yar yahay, lama daboolayo wax ka badan kharashka dhabta ah. Helfo waxay sidoo kale xisaabin kartaa qaybta kharashka uu bukaanku iska bixiyo sida xeerarku dhigayaan.
Isbitaal dibadda ku yaal wuxuu kuu diiwaangelin karaa bukaan gaar loo maalgeliyo, xitaa haddii uu sidoo kale daweeyo bukaanno dowladda maalgeliso. Kharash dheeraad ah oo ah ujro dhakhtar ama qol ka fiican ayaa ka baxsan kara daboolidda.
Sidaas darteed samee miisaaniyad ay ku jiraan daaweynta, kharashyo dheeraad ah oo suuragal ah, safarka, hoyga iyo muddada ka hor inta lacag-celintu imanayso. Waa inaad awooddaa inaad maareyso haddii lacagta ugu dambaysa ay ka yaraato biilka.
Ballanqaadka hordhaca ah iyo S2 ma isku mid baa?
Maya. Oggolaanshaha hore ee S2 waa nidaam kale, oo ay ka mid yihiin xaaladaha muddada sugitaanka Norway ay tahay mid caafimaad ahaan aan la aqbali karin. Wuxuu leeyahay shuruudo u gaar ah oo ku saabsan dadka uu khuseeyo iyo goobta daaweynta.
| Nidaam | Farqiga muhiimka ah |
|---|---|
| Kaarka caymiska caafimaadka Yurub | Daryeel dowladeed oo lagama maarmaan ah inta lagu jiro safar ku meel gaar ah; ma aha safar daaweyn loogu talagalay |
| Lacag-celin leh ballanqaad hordhac ah oo suuragal ah | Adiga ayaa marka hore bixiya oo codsada lacag-celin daaweyn la barbar dhigi karo |
| Oggolaanshaha hore ee S2 | Marka la oggolaado ma aha inaad marka hore bixiso kharashka daaweynta oo dhan; qayb kharash ah oo bukaanku bixiyo sida xeerarka deegaanku dhigayaan ayaa jiri karta |
Inaad rabto sugitaan gaaban keliya ma aha oggolaansho S2. Akhri xeerarka Helsenorge ee sugitaanka caafimaad ahaan aan la aqbali karin oo caddee nidaamka saxda ah.
Dukumentiyo noocee ah ayaad kaydinaysaa?
Waxaad u baahan tahay warqad gudbin, xog caafimaad, biil faahfaahsan iyo caddayn inaad bixisay. Dukumentiyadu waa inay muujiyaan adeegga aad dhab ahaan heshay.
Codso diiwaanka caafimaadka ama epikrise, oo ah soo koobidda baaritaanka iyo daaweynta. Biilku waa inuu muujiyo qiimaha daaweyn kasta. Rasiid lacag bixin ah oo aan lahayn xogta daaweynta keligiis ma aha dukumenti ku filan.
Asal ahaan dukumentiyadu waa inay ku qoran yihiin af Noorwiiji, Danish, Iswiidhish ama Ingiriisi. Helfo waxay codsan kartaa turjumaad laga sameeyo luqado kale. Adiga ayaa bixiya turjumaadda, sidoo kalena waxaad ku lifaaqdaa asalka.
Arrintan kala caddee rugta caafimaadka ka hor safarka. Way fududahay inaad hesho dukumentiyada saxda ah inta aad weli ku sugan tahay goobta daaweynta.
Goorma ayaa codsiga la dirayaa?
Waa inaad codsiga iyo dukumentiyada u dirtaa Helfo gudaha lix bilood laga bilaabo taariikhda daaweynta. Haddii aadan goobta ku bixin oo aad biil hesho dabadeed, muddada waxaa laga xisaabiyaa taariikhda biilka koowaad.
Muddada waxaa lagu sharaxay tallaabada 8 ee hagaha codsiga Helfo. Ha ka xisaabin xusuusin lacag bixin oo dambe.
Waxaad isticmaali kartaa foom dijitaal ah ama foom warqad ah haddii aadan dijitaal ku codsan karin. Kaydi nuqullada oo lifaaqyada ku dir marinka saxda ah.
Maxaa laga yeelayaa kharashyada safarka iyo dabagalka Norway?
Kharashyada safarka si xaddidan oo keliya ayaa loo daboolaa. Si toos ah laguuguma daboolayo diyaaradda, hoteelka iyo qof kula socda sababta oo ah daaweynta ayaa lacag-celin leh.
Taageerada safarka waxaa lagu qiimeeyaa inta aad heli lahayd safar aad ku tagto goobta daaweynta ee kuugu dhow ee ku habboon Norway. Dabagalka marka aad Norway ku soo noqoto wuxuu asal ahaan maraa safka caadiga ah ee daryeelka caafimaadka.
Ka codso dhakhtarka iyo rugta dibadda inay caddeeyaan dabagalka dambe ka hor safarka. Haddii dhaawac ka dhasho daaweyn aad adigu dooratay oo dibadda ah, caadi ahaan waxaa khuseeya xeerarka magdhawga ee dalka daaweynta. SamfunnPrep wuxuu isku ururiyey qalabka nolol maalmeedka Norway, oo kaa caawin kara habaynta dukumentiyada iyo hawlaha hay’adaha dowladda.
