Omsorgslønn maxay tahay?
Omsorgslønn waa lacag loo siiyaa komunada oo looga talagalay shaqada bogaaminta weya ee la qabto qof xanuun ah, qof karti la'a ama qof gabar ah. Shaqada bogaaminta waxaa noqon kara shaqo ay komunada kalak qabnaan lahayd – dhanka gidiga caalaqa leh, kaalminta caabuugga ama magaalada.
Omsorgslønn maha xuquuq – komunada waxay samaysaa eydnaan midnimo ah, waxaana komunada ay go'aaminaya hadii aad heli kartid iyo intee aad heli kartid. Lacagu kala sooca komunada iyo komunada.
Yaa ka heli karaa omsorgslønn?
Aqal ahaan waxaa omaardan karaa xubnaha qoyska:
- Gabar ama lab
- Caruur weyn
- Walaalo
- Kuwa kale ee ku dhaw hadii ay jiraan la kula nool qofka u baahan bogaaminta
Waad heli kartaa omsorgslønn hadii aad qof qoyska ah hayn, ilaa aad samato shaqada bogaaminta.
Maxaa loola jeedaa 'shaqada bogaaminta weyn'?
Komunada waxay eydnaan kartaa:
- Tirada saacadaha shaqada bogaaminta oo toban maalmood
- Nooca bogaaminta (nadiifinta jirka, cunida, kahor-dhawaarka, ilaalinta)
- Hadii bogaaminta ay aad tahay
- Hadii shaqada bogaaminta ay kala sooca bulshada
- Caruunta ama qofka u baahan caalaqa caruumaadka iyo xaalada
Ma jiraan xad la taaban karo, laakiin qaacdo ahaan waxaa loo baahan tahay inay noqoto 20–25 saacad oo bogaaminta oo toban maalmood si komunada ay eydnaan karo omsorgslønn.
Sidaas oo kale ayaad omaardan kartaa omsorgslønn
Omsorgslønn waxaa lagu omaarday komunada, maha NAV. Sidaas oo kale ayaad samayn kartaa:
- Soo xidhiidh adeega caafimadka iyo bogaaminta komunada ama ofsiyada adeega
- Ka codsad foomka omaarida ee omsorgslønn
- Buuxi foomka iyo qeex shaqada bogaaminta sidii ugu fiican ee noqon karo
- Ku bijid caddaynta: qoraalka hakim, buug-xaalka, ogsiga laga dhoofay adeego caafimad kale
- Komunada waxay handisay omaarida oo waxay jaan kartaa hadii ay timaado gidiga
- Waad helan kartaa go'aamin mid qoran ah
Hadii aad heshid necebyada, waxaad leeyihiin xuquuq in aad carrabkarta. Xarunta carabka waa Statsforvalteren kaas oo ku jira gobolkaaga.
Cashurta iyo xuquuqa pensiyoonka ee omsorgslønn
Omsorgslønn waa lacag la cashuran karo. Tani waxay macnaheedu tahay:
- Waxaad bixi kartaa cashurta lacagka iyo cashurta ammaan oo lacag ahaan
- Komunada waxay goyn kartaa cashurta iyo waxay warbixin kartaa Skatteetaten
- Omsorgslønn waxaa loo tirtiri karaa lacag lagu siiyo pensiyoon – waxaad soo koobaysan kartaa qiyamka pensiyoonka
Lacagu kala sooca xoogga komunada. Komunado qaar waxay bixi karaa saacad-cashuur oo la mid ah taakaska gidiga caalaqa leh, kuwo kale waxay bixi karaa lacag fasax ah oo bishaan. Hubi komunaadaada oo eydnaan qaaliga hadda jira.
Omsorgsstønad oo NAV ka yimid
Omsorgsstønad oo NAV ka yimid waa wax kala duwan omsorgslønn komunada. Nidaamka NAV waxuu siiyaa qiyamka pensiyoonka (omsorgsopptjening) sanadaha aad samato shaqada bogaaminta laxisil - maha lacag si toos ah.
Omsorgsopptjening maxay tahay?
Omsorgsopptjening waa nidaam ay dalka godsiiyaa qiyamka pensiyoonka sanadaha aad heynin shaqo laxisil sida aad aragtid:
- Caruur ka yar 6 sanado
- Qof xanuun ah, qof karti la'a ama qof gabar ah oo iska kuwada qoyska oo helan caalaqa laga helaya NAV
Aad u baahan maha in aad omaarta haddan - NAV waxay qoriyaa si otomaatig ah hadii aad qormuub tahay inaa bogaamiye.
Daalka koowaad ee omsorgsstønad oo buuxa
Si aad u soo koobaysid xuquuqa pensiyoonka oo dhami dhanka shaqada bogaaminta:
- Waad qabsan tahay in aad samato shaqada bogaaminta ugu yaraan 6 sanado intii aad soconaysay shaqada
- Waad qabsan tahay in aad noqoto bogaamiye olow-dhexdhexaad ah
- Omsorgsopptjeningen waxay siisaa qiyamka pensiyoonka oo dhinac la mid ah lacag 4,5 G (lacag salka ah)
Pleiepenger iyo omsorgslønn: maxaa kala sooca?
Waxaa muhiim ah in la kala sooco:
| Nidaam | Laga yimid | Yaa uga jira | Cabirka | Cashurta |
|---|---|---|---|---|
| Omsorgslønn | Komunada | Kuwa gaarka ah ee bogaaminaya qof xanuun ah/karti la'a | Kala sooca (eydnaamka komunada) | La cashuran karo |
| Omsorgsstønad (NAV) | NAV | Qiyamka pensiyoonka ee sanada bogaaminta | Omsorgsopptjening, maha lacag | N/A |
| Pleiepenger | NAV | Abaha caruur xanuun ah oo ka yar 18 sanado | Ilaa 100% oo mushqulacda | La cashuran karo |
Pleiepenger
Pleiepenger waa caalaqa NAV ee abaha ay tahay in ay ahaadaan guriga oo ay ka tagaan shaqada sida ay caruurta yar 18 sanado jir ay xanuun aad ah tahay oo u baahan ilaalinta joogta ah. Pleiepenger:
- Waa lacag laga siiyaa NAV, maha komunada
- Waa lacag ku bedel mushqulacda (ilaa 100% oo mushqulacda, ilaa 6G)
- Waxay u baahan in aad xaqiiqan ay yeeshato shaqo laxisil aad moodda
- Waxay u baahan xanuun aad weyn - maha karti dhamaadka muddo dheer
- Waxa leh xadka waqtiga (laakiin waxa la sii dhaafin kara)
Eeg artikolka kale pleiepenger laxaas xanuun aad ah caruur iyo gaajada caruur xanuun ah.
Maxaa dhacaa hadii aad isku-tagiso shaqada bogaaminta iyo shaqada?
Waad heli kartaa omsorgslønn iyo shaqo caadi oo isku xil. Komunada waxay eydnaan kartaa:
- Tirada saacadaha aad xaqiiqan isticmaalaysid shaqada bogaaminta
- Maxaa ah dhamaadka tooska ah
Waad isku-tagin kartaa omsorgslønn iyada oo lagu siiyo caalaqa kala duwan NAV, iyadoo ku xidhan xaaladda. Soo xidhiidh NAV ama komunada si aad u heshan kartid taliye cunaqabatiga ah ee xaaladaada.
Tilmaamada lagga raajeeynta
Marka lagu siiyo omsorgslønn komunada waxa ay bixin kartaa:
- Raajeeynta: Dhigista waqtiga gaaban ee qofka u baahan bogaaminta ee xarumaha ama dhismaha kale ee bariga, sidaas oo bogaamiye ay heli karto libdac
- Iskaashi taageerida: Qof ay gargaaran taqofka u baahan bogaaminta oo laxaas falceliinta bulshada
- Asistanka jirka oo isticmaaleeyaha (BPA): Qofka u baahan bogaaminta waxa uu dhalin karaa naftisa asdaanta
Adeegahan kani waxa ay isku-tagin kartaa omsorgslønn.
Talooyinka omaarida
- Qor si fiican shaqooyinka aad samato, laxaas tirada saacadaha maalin/toban maalmood
- Keydh hakim ama qof caafimad ah in ay xaqiijiyaan u baahahnimada si qoraal ah
- Is-barbar dhig maxaa jira caalaqa oo la mid ah ee komunada ay lacag saaraan lahayd (kaalminta caabuugga, xarumaha)
- Carabka afsugga - carabka badan waxa ay keentaa beddelkaar
- Omaar talooyinka Pårørendesenteret.no ama ururintaada cagariin ee jaqoontaada
Omsorgslønn iyo cashurta: maxaa si otomaatig ah lagu goyn karaa?
Omsorgslønn oo komunada laga yimid waa lacag la cashuran karo – tani waxay macnaheedu tahay in aad bixi kartaa cashurta lacag aad helan karto. Komunada waxay u soo diraan caadiga omsorgslønn si toos ah oo toonta, waxaadna aad kaliya iska mas'uul tahay in aad uga warbixin cashurta hadii aad soo saddexdid warbaaxinta shantiyada cashurta.
Saldhiga lacag gaajada: Omsorgslønn waxaa loo tirtiri karaa lacag mushqulacda, sidaas oo aad soo koobaysid xuquuq lacag gaajada oo lacagan - caadi ahaan 12 % ama ka badan, iyada ku xidhan heshiiska. Hadii aad joojisid inaa bogaamiye, komunada waxa ay bixi karto lacag gaajada oo soo koobaysid.
Omsorgsopptjening: Tani waa muhiim - omsorgslønn waxay siisaa xuquuqa pensiyoonka. Labada NAV-omsorgslønn iyo komunal omsorgslønn waxa ay qoriyaan lacag xagga NAV, waxayna tirtirtaa hadii aad xisaabin kartid pensiyoonka gaarka hadda marka dambe. Waad dhisaysaa qiyamyada sida shaqaalaha gaar ah.
Warbaaxinta cashurta: Waad kala kaliya qabnaan doontaa in aad uga qor omsorgslønn warbaaxinta cashurta xagga Skatteetaten. Komunada waxa ay u soo diraan caadiga kaararka warbaaxinta cashurta (ama fariinta xarumaha Skatteetaten ee onlineka ee "Min skatt"). Waxa ugu fudud in aad isticmaashid websaytal skatteetaten.no iyo "Endre skattemelding" hadii omsorgslønn ay lagu qorin waayo si saxda ah. Xusuusan hadii aad lacag yar tahay intii lacag ah ee leh fakh-cashur, waad heli kartaa cashurta dib.
Talooyinka: Soo xidhiidh xarumaha komunada ee omsorgslønn ama NAV hadii aad bu xakameysid dhanka cashurta – waxa ay kugaa garooran kartaan.
Isku-taggida ay kale oo caalaqa
Dadka badan waxa ay weyddiisaan hadii ay heli kartaan omsorgslønn isku xil sida incoome kale ama caalaqa laga heli karo NAV.
Omsorgslønn + uføretrygd: Hah, tani waxa ay iska yaraantaa fiicanahay. Hadii aad tahay uføre-kayd iyo aad tahay bogaamiye ee qoyska oo dhow, waad heli kartaa labada dib – omsorgslønn komunada iyo uføretrygd NAV. NAV si go'an ayaa waxa ay samayn karta eydnaan ee intee aad shaqaysid inaa bogaamiye; hadii aad ka badan tahay shaqo, waxa ay la'i karta uføretrygdku. Soo xidhiidh NAV ka hor intii aad bilowdo.
Omsorgslønn + arbeidsavklaringspenger (AAP): Isku-taggidu waxa ay noqon kartaa, laakiin AAP waxa ay leh xeerarka adag. Hadii aad heshid AAP sida aad ka shaqaysan weydiin tahay si buuxa, shaqada bogaaminta waxa ay tirtirtaa inaa shaqo iyo waxa ay la'i karta xuquuqa AAP. NAV waxa ay kaliya ogolaan karta isku-taggida.
Omsorgslønn + barnetrygd: Kuwan waxa ay iskuma aafin karto mid mid. Barnetrygd waa caalaqa loo siiyaa caruurta iyada ku xidhan caruumaad; omsorgslønn waa mushqulacda loo siiyaa adiga inaa bogaamiye. Waad heli kartaa labada qeybood.
Omsorgslønn + pensiyoon: Hadii aad tahay pensiyooniye iyo bogaamiye, waad heli kartaa labada alderspensiyoon iyo omsorgslønn. Pensiyoonku waa iskuma aafin karto. Xusuusan omsorgslønn waa lacag la cashuran karo, sidaas oo lacag waax ay sii koraan.
Qaacdo: Omsorgslønn waxa ay iska xandiran karto caalaqa kale – laakiin hadda ogeysi NAV hadii aad bilowdo shaqada bogaaminta hadii aad heshid AAP ama caalaqa kale oo laxaas shaqada. NAV waxa ay kaliya ogolaan karta iyo lagu xisaabin karo dib.
