90-ka maalmood ee ugu horreeya shaqo cusub way fududaanayaan marka aad caddeyso masuuliyadda, tababarka iyo mudnaanta. Weydiiso yoolal cad iyo wadahadallo joogto ah oo maamulaha lala yeesho. Qorshaha hoose waa talo wax ku ool ah, ma aha jadwal sharcigu dejiyey.
Maxaad caddeynaysaa ka hor intaadan bilaabin?
Waa inaad ogaataa cidda aad la kulmayso, meesha aad tegayso iyo waxaad u baahan tahay maalinta koowaad. Sidoo kale weydii magaca qofka ku tababaraya.
Farriin gaaban ayaa ku filnaan karta: «Waxaan sugayaa inaan bilaabo. Goorma iyo xaggee ayaan imaanayaa? Yaa i soo dhoweynaya?» Weydii dharka, qalabka iyo dukumentiyada loo baahan karo. Ha iibsan qalab shaqo oo qaali ah intaadan caddeyn cidda bixinaysa.
Habraacyada goobtaada shaqo way ka duwanaan karaan shaqooyinkii hore. Dukaan yar, xarun daryeel waayeel iyo xafiis waxay u baahan yihiin qorshayaal kala duwan. Hagaha dhaqanka shaqada Norway wuxuu bixiyaa xog guud. Su’aalo gaar ah ku ogaaw waxa adiga kuu khuseeya.
Soo hel heshiiska shaqada ka hor bilowga. Kala saar shuruudaha la heshiiyey iyo fariimaha hawlgalka. Wadahadal afka ah oo wanaagsan ma beddelayo caddeynta saacadaha ama hawlaha shaqada.
Maxaad weydiinaysaa toddobaadka koowaad?
Caddee hawlaha aad baranayso, qofka aad weydiin karto iyo sida shaqo wanaagsan u ekaato. Waxaad sidoo kale u baahan tahay xogta badbaadada iyo habraacyada gudaha.
Arbeidstilsynet, hay’adda kormeerka deegaanka shaqada, waxay sharxaysaa masuuliyadda tababarka ee loo-shaqeeyaha. Xogta 4 Oktoobar 2026 waxay sheegaysaa in tababarku la jaanqaado shaqada oo shaqaaluhu fahmi karo.
Tusaale ahaan, weydii:
- «Waa maxay hawlahayga ugu muhiimsan toddobaadkan?»
- «Ma i tusin kartaa tusaale natiijo wanaagsan?»
- «Yaan weydiiyaa marka aadan joogin?»
- «Maxaan kaligay samayn karaa, maxaase oggolaansho u baahan?»
- «Sideen u soo sheegaa khaladaad ama khataro?»
Qor xusuus gaaban. Ku kaydi nidaam la oggol yahay haddii ay ku jiraan xog shaqo. Caawimo ka dalbo gelitaanka nidaamka intaadan wadaagin dukumenti ama xog macaamiil.
Sideed u muujin kartaa firfircooni adigoon xadka dhaafin?
Soo jeedi xal oo caddee masuuliyadda ka hor tallaabada. Madaxbannaanidu ma aha inaad qiyaasto xeerarka ama khatar gasho.
Su’aal waxtar leh waa: «Waxaan soo jeedinayaa inaan tan marka hore sameeyo. Ma ku jirtaa masuuliyaddayda?» Waxaad sidaas ku muujinaysaa fikir iyo ixtiraamka xuduudaha. Marka maamuluhu hawsha caddeeyo, waad fulin kartaa oo natiijada soo sheegi kartaa.
Haddii aad adeegsanayso mashiinno, bixinayso dawo ama maaraynayso xog qarsoodi ah, raac shuruudaha iyo habraacyada lagama maarmaanka ah. Waayo-aragnimo dal kale kama dhigna inaad si toos ah hawl kasta Norway uga qaban karto.
Talo hagaajin ahna way sugi kartaa. Marka hore eeg sida shaqaalaha kale u shaqeeyaan. Weydii sababta habraacu u jiro. Waxaa laga yaabaa inuu xalliyo dhibaato aadan weli aqoon. Halkii, qor: «Waxaan arkaa hagaajin suuragal ah. Ma ka hadli karnaa marka aan hawsha barto?»
Sideed u samaynaysaa qorshe 30, 60 iyo 90 maalmood ah?
Waxbarashada u qaybi tallaabooyin yar oo leh yoolal, taageero iyo taariikh dabagal. Tirada 30, 60 iyo 90 waa talooyin shaqada lala waafajinayo.
| Muddada | Yool la soo jeediyey | Waxa maamulaha lala caddeeyo |
|---|---|---|
| 30-ka maalmood ee hore | Baro habraacyada oo ku tababar taageero | Yaa ku tababaraya, hawlahee ayaad ku tababaranaysaa? |
| Maalmaha 31–60 | Qabo hawlaha la heshiiyey adigoo caawimo yar helaya | Hawlahee ayaad hadda kaligaa qaban kartaa? |
| Maalmaha 61–90 | Qiimee natiijooyinka iyo baahida dambe | Maxaa shaqaynaya, tababar noocee ah ayaase weli maqan? |
Yoolku wuxuu noqon karaa: «Waa inaan si sax ah u diiwaangelin karo dalab caadi ah.» Ku heshiis waxa «sax» loola jeedo. Adiga iyo tababaraha waxaad adeegsan kartaan liis hubin iyo tusaalooyin.
Qorshuhu waa inuu la jaanqaado wareegyada shaqada iyo tababarka dhabta ah. Looma adeegsanayo in qof walba xawaare isku mid ah laga dalbado. Haddii heshiiskaagu leeyahay muddada tijaabada, xeerar sharci oo gaar ah ayaa jira. Qorshe wax ku ool ah oo 90 maalmood ah ma beddelayo muddada tijaabada.
Maxaad samaynaysaa marka laba hawlood isku mar degdeg yihiin?
Maamulaha sii dulmar hawlaha ah oo dalbo mudnaan cad. Ha ballanqaadin inaad wax walba dhammayn karto haddii aanay suuragal ahayn.
Waxaad oran kartaa: «Hawlaha A iyo B waxay leeyihiin waqti kama-dambays ah oo isku mid ah. A ayaan maanta dhammayn karaa. Kee ayaan hor mariyaa?» Sidoo kale sheeg waxa dhici kara haddii hawl dib u dhacdo. Masuuliyadda ha u beddelin khilaaf shaqaalaha dhexdiisa ah.
Haddii laba maamule ay bixiyaan amarro kala duwan, qor labada hawlood. Weydii inay caddeeyaan cidda go’aamisa mudnaanta. Kadib si gaaban u xaqiiji xalka.
Arbeidstilsynet waxay ka hadashaa filashooyinka aan caddayn ama is-diiddan oo culays saari kara deegaanka shaqada. Dalabka caddeyntu waa su’aal macquul ah oo ku saabsan habaynta. Ma aha arrin dadaalkaaga keliya ku saabsan.
Sideed u dalbanaysaa tababar luqad aad fahmayso?
Sheeg sharaxaadda gaarka ah ee aadan fahmin oo dalbo hab kale oo wax lagu barto. Tababar badbaado leh wuxuu u baahan yahay luqad iyo sharaxaad la fahmi karo.
Waxaad oran kartaa: «Yoolka waan fahmay, laakiin tallaabooyinka oo dhan ma fahmin. Mar kale ma i tusi kartaa?» Weydii sawirro, tusid ama liis qoran. Hawsha ku celi erayadaada: «Markaa marka hore tan ayaan samaynayaa, kadibna tan.»
Af-Norwiiji u isticmaal barashada erayo cusub haddii ay ku caawinayso, laakiin ha iska dhigin inaad fahantay amar badbaado. App tarjumaad ah wuxuu caawin karaa qoraal caadi ah. Ma beddelayo sharaxaadda loo baahan yahay marka shaqadu khatar tahay.
Ku heshiis cidda hubinaysa shaqadaada inta aad baranayso. Sidoo kale weydii goorta aad mar kale isku dayi karto. Tallaabooyin cad waxay fududeeyaan kalsoonida.
Maxaad samaynaysaa haddii aad khalad samaysay?
Si dhaqso ah u soo sheeg, sharax waxa dhacay oo raac habraaca goobta shaqada. Khaladka ha qarin hana u saxin si abuuri karta khatar cusub.
Farriin fudud waa: «Waxaan khalad ku arkay dalabka. Tani waa waxa aan ogahay. Yaan hadda la xiriiraa?» Kala saar waxa aad aragtay iyo waxa aad u malaynayso inuu dhacay.
Marka xaaladda la maareeyo, weydii waxa aad ka baran karto. Waxaa laga yaabaa inaad u baahan tahay tababar dheeraad ah, liis hubin oo ka fiican ama tilmaam cad. Isbeddelka ku heshiis oo raac marka dambe.
Liiska hubinta bilaha hore
Waa inaad sharxi karto hawlahaaga, xadka masuuliyadda iyo halka caawimo laga helo. Liiska maamulaha la eeg haddii wax weli aan caddayn yihiin.
- Waan ogahay qofka tababarka iyo dabagalka bixiya.
- Waxaan arkay tusaalooyinka tayada la filayo.
- Waan aqaan habraaca khaladaadka, maqnaanshaha iyo khataraha.
- Waan ogahay hawlaha oggolaansho u baahan.
- Waxaan heshiinnay wadahadalka xiga iyo tallaabooyinka loo baahan yahay.
SamfunnPrep waxay leedahay liis hubin toddobaadka koowaad ee Norway. La isticmaal qorshaha shaqada si hawlaha wax ku oolka ahi u fududaadaan dabagalkooda.
