Biil khaldan oo ururin galay: sida loo diido dalabka

Si aad u diiddo dalab deyn ururin, qoraal ku sharax waxa khaldan oo ku dar dukumenti. Dalab laga keenay diidmo aan si cad sal-la’aan u ahayn laguma sii wadi karo ururinta caadiga ah ee deynta. Muranku haddana wuxuu gaari karaa go’aan maxkamadeed.

Goorma ayaa dalabka ururintu noqdaa mid la isku hayo?

Dalabku waa mid la isku hayo marka aad leedahay diidmo aan si cad sal-la’aan u ahayn. Diididda dalab waxay ka dhigan tahay ka-hor-imaanshaha saldhigga ama lacagta, halkii keliya aad ka sheegi lahayd inaadan lacag haysan.

Finanstilsynet, hay’adda kormeerka shirkadaha deyn ururinta, waxay tan ku sharxaysaa hagaha dalabyada aad u aragto inay khaldan yihiin⁠. Xeerarka hagahan waxaa la hubiyey 7 Oktoobar 2026.

Diidmo waxay noqon kartaa in biilka hore loo bixiyey, inaan heshiis la gelin ama in muddo khaldan lagu dalacay. Sheegasho kasta waa inay ku xirnaataa waxa dhab ahaan dhacay. “Ma rabo inaan bixiyo” keligiis ma sharxayo sababta dalabku khaldan yahay.

Haddii biilku sax yahay laakiin aadan hadda bixin karin, heshiis lacag-bixin ama la-talin deyn waa jid kale. Hagaha SamfunnPrep ee ururinta marka aanad bixin karin ayaa sharxaya.

Maxaad u dirtaa iibiyaha iyo shirkadda deyn ururinta?

Dir sharaxaad kooban, aqoonso kiiska oo ku dar caddeynta khaladka. Marka shirkad ururin ku jirto, diidmada waa inay helaan shirkadda iyo cidda lacagta dalbanaysa labaduba.

Kreditor, dayn-bixiye, waa qofka ama shirkadda u arka inaad lacag ku leedahay. Shirkadda ururintu waxay daba-gashaa soo celinta lacagta. Cabasho aad u dirtay adeegga macaamiisha dukaanka ma hubinayso inay shirkadda ururintu heshay.

Marka hore ururi:

• Lambarka biilka iyo lambarka kiiska shirkadda ururinta.
• Waxa dalabku khuseeyo iyo muddada uu daboolayo.
• Lacagta aad diiddan tahay iyo sabab gaar ah.
• Heshiiska, dalabka ama joojinta sharxaysa kiiska.
• Rasiid, bixinta bangiga ama dukumenti kale oo khuseeya.
• Cabashooyin iyo jawaabo hore oo taariikh leh.

Dir nuqullo oo hay asalka. Rasiidka bixintu waa inuu muujiyo qaataha, taariikhda, lacagta iyo tixraaca bixinta. Caadi ahaan uma baahnid inaad muujiso dhammaan iibsiyada kale ee warqadda bangiga si aad u sharaxdo hal bixinta.

Sidee u qortaa diidmo kooban?

Qor waxa aad diiddan tahay, sababta iyo waxa aad rabto in la caddeeyo. Codso xaqiijinta helitaanka iyo sida diidmada loo maamulayo.

Farriin tusaale ah:

“

Waxaan diiddanahay dalabka kiiska [lambarka kiiska], ee ku saabsan biilka [lambarka]. Sababtu waa [sharaxaad gaar ah]. Waxaan ku darayaa [dukumenti]. Waxaan codsanayaa inaad qiimaysaan diidmada oo joojisaan ururinta caadiga ah ee dalabka la isku hayo. Soo dira saldhigga dalabka iyo xaqiijin qoraal ah oo sida kiiska loo sii maamulayo ah.

Geli keliya xog sax ah. Qoraal dheer oo xeerar badan tixraacaya khasab ma aha inuu ka wanaagsan yahay sharaxaad gaaban oo dukumenti leh.

Tusaale gaar ah: biilku wuxuu khuseeyaa Janaayo, laakiin rukumashadu dhammaatay Diseembar. Ku dar joojinta iyo xaqiijinta oo sharax sababta aan Janaayo loo dalacin lahayn. Tani way ka xoog badan tahay inaad tiraahdo rukumashadu guud ahaan way liidatay.

Kaydi farriinta la diray iyo lifaaqyada. Telefoonka kadib waxaad qoraal ku daba-gali kartaa: “Tani waa sida aan u fahmay waxa aan maanta caddeynay.” Khilaaf ha ku tilmaamin heshiis la xaqiijiyey.

Maxaa dhacaya haddii qayb biilka ka mid ahi khaldan tahay?

Si cad u sheeg qaybta aad diiddan tahay iyo qaybta aad sax u aragto. Lacag wadareed aan caddayn yaanay qarin waxa dhab ahaan lagu muransan yahay.

Waxaad diyaarin kartaa liis adiga kuu gaar ah:

Jadwalku waa tusaale wax ku ool ah, ma aha go’aan waajibka bixinta. Bixin qayb ah waa inay leedahay tixraac iyo sharaxaad cad. Talo hel haddii aanay caddayn sida bixinta loo diiwaangelinayo ama inay kiiska saamaynayso.

Ha u qaadan in hal diidmo ay ka dhigto dhammaan biilasha kale ee shirkaddaas kuwo la isku hayo. Aqoonso biil kasta iyo sababta isaga khusaysa.

Diidmadu ma joojisaa kiiska oo dhan?

Maya. Muranka dhabta ahi waa inuu joojiyaa ururinta caadiga ah, laakiin ma go’aamiyo cidda saxda ah. Dhinacyadu way isku dayi karaan heshiis, ama kiisku wuxuu u gudbi karaa go’aan maxkamadeed.

Farqigan wuxuu ku salaysan yahay hagaha Finanstilsynet ee dalabyada la isku hayo. Sidaas darteed diidmadu ma ballanqaaddo in biilka, dulsaarka ama kharash kasta ugu dambayn meesha ka baxo.

Finanstilsynet sidoo kale waxay sheegaysaa in jebinta xeerarka ururintu ay keeni karto in kharashka ururinta ee maxkamad ka baxsan la baabi’iyo. Dalab asal ah oo ansax ahi ma baaba’o keliya sababtoo ah ururinta khalad loo maamulay. Codso faahfaahin kala saaraysa dalabka asalka, dulsaarka iyo kharashka.

Haddii cabashada kadib farriin bixineed cusub timaaddo, mar kale dir diidmadii hore adigoo isticmaalaya lambarka kiiska saxda ah. Codso qiimaynta halkii aad u qaadan lahayd in farriintu tahay go’aan kama dambays ah.

Xaggee uga cabataa maamulka shirkadda ururinta?

Marka hore cabasho u gudbi shirkadda ururinta. Finansklagenemnda dabadeed waxay noqon kartaa hay’adda ku habboon cabasho macaamiil oo ku saabsan kharashka ururinta iyo waajibaadka shirkadda.

Finansklagenemnda waa hay’ad maxkamad ka baxsan oo qaadda cabashooyinka maaliyadeed. Hagaha cabashada ururinta⁠, oo la hubiyey 7 Oktoobar 2026, wuxuu dalbanayaa in shirkaddu marka hore dhamaystirto maamulka kiiska. Kuma filna inaad keliya dayn-bixiyaha u cabatay.

Nidaamku wuxuu khuseeyaa macaamiisha iyo shirkadaha ku biiray. Habka ururinta hay’addu ma go’aamiso muranka oo dhan ee iibsiga alaabta ama adeegga laftiisa. Waxay qiimaynteeda ku tilmaantaa su’aal ku saabsan saldhigga kharashka ururinta maxkamad ka baxsan.

Finanstilsynet iyaduna ma aha hay’ad cabasho oo go’aamisa kiiskaaga gaarka ah. Waxay heli kartaa war ku saabsan hab-dhaqanka. Eeg sida loo doorto hay’adda cabashada macaamiisha saxda ah haddii muranku yahay iibsiga laftiisa.

Maxaa dhacaya haddii warqad forliksrådet kaa soo gaarto?

Akhri warqadda oo ka jawaab muddada ku qoran. Email hore loo diray shirkadda ururinta ma beddelayo jawaabta looga baahan yahay hab maxkamadeed.

Forliksrådet, golaha heshiisiinta, waa tallaabada koowaad ee maxkamadda dalabyo lacageed madani ah oo badan. Heshiiska, diidmada iyo caddeymaha mar kale u soo bandhig qaabka warqaddu codsanayso. Ha sugin adeegga macaamiisha haddii muddo kale isla waqtigaas socoto.

Hagaha SamfunnPrep ee golaha heshiisiinta iyo dalabyo yaryar wuxuu bixiyaa macluumaad guud. Caawimo sharci oo gaar ah hel marka lacagtu badan tahay ama su’aaluhu aanay kuu caddayn. Cabasho loo diray hay’ad khaldan ma hubinayso in muddada sharci istaagto.

Sidee u hubisaa in kiiska la xiray?

Codso xaqiijin qoraal ah oo aqoonsanaysa biilka, kiiska ururinta iyo lacag kasta oo hartay. Hadal “waan hagaajinaynaa” ah xaaladda si cad uma muujiyo.

Haddii dayn-bixiyuhu biilka ka noqdo, xaqiijinta u dir shirkadda ururinta. Codso in kharashkana la caddeeyo. Warqadda xiritaanka la hay caddeynta bixinta iyo waraaqihii hore.

Liiska qalabka SamfunnPrep waxaad ka helaysaa waddooyin wax ku ool ah oo nolol maalmeedka Norway ah. Samee liis kiiska ah oo leh cabashada la diray, jawaabta la helay iyo muddada xigta, si daba-galku u noqdo cad.