Jeśli nie uczysz się i nie pracujesz, oppfølgingstjenesten (OT), służba wspierająca młodzież, może pomóc ci znaleźć dalszą drogę. Usługa jest bezpłatna. Obejmuje uprawnione osoby do końca roku, w którym kończą 24 lata. Skontaktuj się z lokalną OT, aby ustalić swoje prawa i kolejny krok.
Kto może otrzymać pomoc z OT?
OT musi wspierać osoby, które mają prawo do kształcenia na poziomie szkoły średniej zgodnie z opplæringslova § 5-1, ustawą o edukacji, ale nie uczą się ani nie pracują. System obejmuje je do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 24 lata. Wsparcie nie kończy się więc w dniu urodzin.
Prawo do szkoły średniej opiera się na ukończeniu szkoły obowiązkowej, grunnskole, lub równoważnej nauki. Może też przysługiwać, gdy ukończyłeś szkołę średnią w innym kraju, ale wykształcenie nie zostanie uznane w Norwegii za uprawniające do studiów albo za kwalifikacje zawodowe. Musi być prawdopodobne, że będziesz przebywać w Norwegii nieprzerwanie przez ponad trzy miesiące.
Jeśli uczyłeś się za granicą, poproś administrację fylke, norweskiego regionu, o ustalenie wymaganych dokumentów i tego, czy nauka odpowiada norweskiej grunnskole. Nie odkładaj pierwszego kontaktu z powodu niejasności w dokumentach. Nie oznacza to jednak, że twoje prawo zostało już ustalone. Zobacz opplæringslova §§ 5-1 i 9-4 w Lovdata, serwisie publikującym przepisy, oraz zasady dotyczące równoważnego kształcenia.
Zasady sprawdzono na dzień 7 października 2026. Jeśli nie należysz do grupy objętej OT, zapytaj administrację fylke, gdzie możesz uzyskać poradę lub skorzystać z edukacji dorosłych.
Jak się skontaktować?
Możesz bezpośrednio skontaktować się z OT w miejscu zamieszkania. Nie musisz czekać, aż służba odezwie się pierwsza.
Utdanning.no publikuje wykaz OT w poszczególnych fylke. W kontakcie może też pomóc doradca szkolny, PP-tjenesten lub Nav. PP-tjenesten to służba pedagogiczno-psychologiczna, która między innymi pomaga dostosować kształcenie do potrzeb ucznia.
Możesz powiedzieć: „Nie uczę się i nie pracuję. Chcę pomocy w znalezieniu dalszej drogi. Z kim mogę porozmawiać i kiedy możemy umówić rozmowę?”. To propozycja wiadomości, a nie urzędowy formularz.
Podaj, jak można się z tobą skontaktować. Jeśli chcesz przesłać dokumenty, zapytaj, jakim kanałem to zrobić. Poproś o proste wyjaśnienie, jeśli nie rozumiesz odpowiedzi.
Dlaczego OT wysłała ci wiadomość?
OT musi znać osoby należące do grupy objętej wsparciem, przekazywać pisemne informacje o prawach i nawiązywać kontakt z każdą z nich. List lub SMS może więc rozpoczynać wsparcie.
Utdanningsdirektoratet (Udir), państwowy urząd do spraw szkoły i kształcenia, wyjaśnia, że samo wysłanie jednej wiadomości nie wystarcza, jeśli młoda osoba nie odpowie i nie ma dalszych działań. Zobacz komentarze Udir do opplæringsforskrifta § 8-3, rozporządzenia o edukacji.
Jeśli masz już miejsce w szkole lub pracę, poinformuj OT, aby można było wyjaśnić dane. Akershus fylkeskommune, administracja regionu Akershus, prosi omyłkowych odbiorców o kontakt z OT. Nie zakładaj, że wiadomość oznacza, że zrobiłeś coś złego.
Co warto poruszyć na pierwszym spotkaniu?
Opowiedz, co chcesz osiągnąć, co robiłeś wcześniej i co utrudnia kolejny krok. Nie musisz wybrać konkretnego zawodu, zanim poprosisz o poradę.
Przed rozmową możesz przygotować krótkie notatki:
- do jakiej szkoły chodziłeś lub w jakim kształceniu uczestniczyłeś
- jakie przedmioty zaliczyłeś, a jakich ewentualnie brakuje
- jakie masz doświadczenie zawodowe i zainteresowania
- w czym potrzebujesz pomocy, aby móc uczestniczyć.
Poproś doradcę, aby pomógł ustalić, co możecie zrobić teraz, a w czym muszą pomóc inne służby. To wskazówki do przygotowania, a nie lista obowiązkowych załączników.
| Porusz ten temat | Pytanie, które możesz zadać |
|---|---|
| Cel | Jakie możliwości pasują do mojego wykształcenia i planów? |
| Oferta | Kto sprawdzi szkołę, kształcenie lub aktywność? |
| Potrzeby praktyczne | Czego potrzebuję, aby przychodzić i uczestniczyć? |
| Dalszy kontakt | Kto będzie mnie wspierał i kiedy znów porozmawiamy? |
Trøndelag fylkeskommune, administracja regionu Trøndelag, opisuje rozmowy doradcze dopasowane do potrzeb. Poproś o jasne ustalenia.
Jakie możliwości możecie sprawdzić?
OT musi zapewnić grupie objętej wsparciem ofertę kształcenia na poziomie szkoły średniej, innych działań rozwijających kompetencje lub pracy. OT musi również pośredniczyć w ofertach i je koordynować. Wynika to z opplæringslova § 9-4.
Oferta może łączyć naukę z aktywnością. Celem jest rozwijanie kompetencji pomagających w dalszej edukacji lub pracy. Poproś o wyjaśnienie, do czego ma prowadzić kształcenie i jak zostaną udokumentowane zdobyte umiejętności.
Oferty są organizowane lokalnie. Oslo kommune, gmina Oslo, opisuje pomoc w znalezieniu pracy, kursów i miejsca w szkole. Nie oznacza to, że wszyscy dostają ten sam kurs albo konkretną pracę.
Jeśli po Vg2 nie masz miejsca nauki zawodu u pracodawcy, SamfunnPrep ma osobny poradnik o alternatywnym Vg3 bez miejsca nauki zawodu. Poproś OT i administrację fylke o ustalenie, jaka oferta dotyczy ciebie.
Czym różnią się OT i Nav?
OT jest służbą administracji fylke. Nav, Arbeids- og velferdsetaten, urząd do spraw pracy i świadczeń społecznych, ma własne usługi i ocenia potrzeby wsparcia w podjęciu pracy. Mogą współpracować na drodze do edukacji i zatrudnienia. Zobacz informacje Nav o współpracy z OT.
Nav ma ungdomsgaranti, program wsparcia młodzieży. Oferuje stałą osobę kontaktową, gdy Nav oceni, że potrzebujesz takiej pomocy. Ma inne warunki wiekowe niż OT. Jeśli masz mniej niż 18 lat i chcesz otrzymać wsparcie w ramach ungdomsgaranti, potrzebujesz zgody opiekunów. Zobacz opis ungdomsgaranti w Nav.
Kontakt z OT nie daje automatycznie wynagrodzenia ani świadczeń pieniężnych. Na przykład tiltakspenger, świadczenie podczas udziału w działaniach rynku pracy, ma własne warunki dotyczące tych działań, wieku i otrzymywania innego wsparcia z Nav lub wynagrodzenia za udział w działaniu. Sama propozycja aktywności od OT nie wystarcza. Musisz złożyć wniosek, a Nav rozstrzyga go w pisemnej decyzji. Zobacz zasady Nav dotyczące tiltakspenger.
Dlatego ustal kwestie finansowe, zanim zaczniesz planować na podstawie wypłaty. Zapytaj, kto ocenia wsparcie, czy trzeba złożyć osobny wniosek i jakie wydatki pokrywasz samodzielnie.
Co przekazuje się rodzicom i innym służbom?
Pracowników OT obowiązuje tajemnica dotycząca spraw osobistych. Nie oznacza to jednak, że każde przekazanie informacji zawsze wymaga zgody. Przepisy mogą pozwalać na przekazanie niezbędnych informacji. Zobacz forvaltningsloven §§ 13–13 b, ustawę o postępowaniu administracyjnym oraz opplæringslova § 25-1.
Zapytaj, kto otrzyma informacje, czego potrzebuje i na jakiej podstawie się je przekazuje. Jeśli podstawą jest zgoda, możesz poprosić o wyjaśnienie jej zakresu.
Rodzice młodzieży poniżej 18 lat muszą otrzymać pierwszą ogólną informację o prawach, chyba że informacje są objęte tajemnicą na podstawie innych przepisów. Nie oznacza to, że rodzice dostają kopie wszystkich rozmów i wiadomości. Zobacz opplæringsforskrifta § 8-3.
Co zrobić, jeśli się przeprowadzisz lub nie otrzymasz wsparcia?
Skontaktuj się z OT i poproś o konkretny kolejny krok. Jeśli przeprowadzasz się do innego fylke, zapytaj, z kim się tam skontaktować i jak można kontynuować wsparcie. Nie zakładaj, że wszystkie ustalenia i informacje automatycznie zostaną przeniesione.
Jeśli nie udaje się ustalić pomocy, ponownie skontaktuj się z doradcą lub działem edukacji administracji fylke. Poproś o wyjaśnienie oceny, czy należysz do grupy objętej wsparciem, oraz o pisemną informację o twoich prawach. Zachowaj wiadomości i ustalone terminy.
O innych sprawach związanych z młodością przeczytasz w poradniku SamfunnPrep o życiu młodzieży i jej prawach. Pomoce do organizowania codzienności znajdziesz w praktycznych narzędziach SamfunnPrep.
