Otrzymałeś wezwanie na przesłuchanie przez policję jako osoba podejrzana? Wyjaśnij swój status, termin stawiennictwa oraz to, czy potrzebujesz tłumacza lub adwokata. Możesz mieć obowiązek przyjścia, choć nie masz obowiązku składania wyjaśnień w sprawie. Nie pozostawiaj wezwania bez odpowiedzi.
Co oznaczają statusy mistenkt i siktet?
Bycie osobą podejrzaną nie oznacza skazania. Policja sprawdza, czy mogłeś popełnić czyn zabroniony. Poproś osobę kontaktową o wyjaśnienie, jakiego zdarzenia dotyczy sprawa i jaka jest Twoja rola.
Na początku przesłuchania policja ma wyjaśnić Twoją rolę i prawa. Opis postępowania przygotowany przez Politiet pokazuje, że sprawa może zakończyć się na różne sposoby. Samo przesłuchanie nie przesądza o wyniku.
| Termin | Co oznacza podczas tej rozmowy? |
|---|---|
| Mistenkt — osoba podejrzewana | Policja sprawdza, czy mogłeś popełnić czyn zabroniony. |
| Siktet — osoba z formalnym statusem podejrzanego | Uzyskałeś bardziej formalny status w sprawie karnej. To nadal nie jest skazanie. |
| Vitne — świadek | Pytają Cię o informacje, które możesz mieć o sprawie. Mogą obowiązywać inne zasady. |
| Fornærmet — pokrzywdzony | Jesteś osobą, której czyn zabroniony mógł wyrządzić krzywdę. Z tą rolą wiążą się odrębne prawa. |
Status siktet może wynikać między innymi z formalnego oświadczenia organu oskarżycielskiego albo określonych działań, takich jak zatrzymanie lub przeszukanie. Zasady określa § 82 straffeprosessloven — ustawy o postępowaniu karnym. Poproś o wyjaśnienie, jeśli status jest niejasny lub się zmienia.
Ten poradnik dotyczy dorosłych wezwanych jako osoby podejrzane. Zasady sprawdzono 2 listopada 2026 roku. Na SamfunnPrep znajdziesz więcej wyjaśnień dotyczących usług i praw.
Czy musisz przyjść, jeśli nie chcesz składać wyjaśnień?
Stawiennictwo i składanie wyjaśnień to dwie różne kwestie. Jako osoba podejrzana nie masz obowiązku składania wyjaśnień w sprawie. Możesz jednak mieć obowiązek przyjścia na policję, aby ustalić, czy chcesz je złożyć.
§ 230 straffeprosessloven dotyczy między innymi wezwania do komisariatu w okręgu, w którym mieszkasz lub przebywasz. Jeżeli nie przyjdziesz bez usprawiedliwionej przyczyny, policja może Cię doprowadzić na warunkach określonych w prawie. Jednym z warunków jest powiadomienie Cię o wezwaniu.
Skontaktuj się z osobą wskazaną w wezwaniu, jeśli jesteś chory, nie rozumiesz terminu lub uważasz, że nie możesz przyjść. Zapytaj, jakiego potwierdzenia potrzebuje policja, i poproś o potwierdzenie ewentualnego nowego terminu. Wiadomość, że termin Ci nie odpowiada, sama w sobie nie oznacza zgody na przełożenie spotkania.
Nie stosuj zasad dotyczących świadków w sądzie do ustalania swoich obowiązków jako osoby podejrzanej na policji. Jeśli masz wątpliwości co do wezwania, poproś policję o wyjaśnienie obowiązku stawiennictwa i porozmawiaj z adwokatem o swojej sytuacji.
Czy możesz mieć adwokata i kto płaci?
Możesz skorzystać z pomocy obrońcy, czyli adwokata chroniącego Twoje prawa w sprawie karnej. Prawo do takiej pomocy nie oznacza automatycznie, że płaci państwo.
Wytyczne Riksadvokaten, punkt 5.1, wyjaśniają ogólną zasadę: osoby podejrzane mogą wybrać obrońcę, ale nie mają bezwarunkowego prawa do obrońcy opłacanego przez państwo. Pozostała część dokumentu dotyczy zwłaszcza dzieci i osób szczególnie wrażliwych. Szczególne zasady dla dzieci nie obejmują automatycznie wszystkich dorosłych.
Wyznaczenie obrońcy opłacanego ze środków publicznych zależy od warunków ustawowych i indywidualnej oceny. Zwykłe wezwanie nie jest więc obietnicą bezpłatnego adwokata.
Przed przesłuchaniem zadaj te pytania:
- Czy mogę porozmawiać z obrońcą, zanim zdecyduję, czy składać wyjaśnienia?
- Jak ustalimy udział obrońcy?
- Czy możliwe jest wyznaczenie obrońcy na koszt państwa i kto to wyjaśnia?
- Jeśli muszę zapłacić sam, jaka będzie cena?
Poproś adwokata o wyjaśnienie ceny i odpowiedzialności za zapłatę przed zamówieniem pomocy. Nie zakładaj, że policja zorganizowała adwokata tylko dlatego, że zapytałeś o taką możliwość.
Jak poprosić o tłumacza?
Powiedz wcześniej, jeśli potrzebujesz tłumacza ustnego, aby rozumieć pytania i prawa. Podaj język i ewentualnie dialekt. Poinformuj również o trudnościach ze słuchem lub potrzebie innych dostosowań.
Umiejętność zwykłej rozmowy po norwesku nie zawsze oznacza wystarczające rozumienie przesłuchania. Terminy prawne, stres i szczegóły mogą utrudnić rozmowę. Integrerings- og mangfoldsdirektoratet wyjaśnia, kiedy organy publiczne muszą korzystać z tłumacza.
Poproś policję o ocenę potrzeby i zorganizowanie tłumacza. Rodzina i znajomi nie zastępują odpowiednio bezstronnego tłumacza. Jego zadaniem jest przekazanie tego, co zostało powiedziane, a nie udzielanie porad prawnych.
W trakcie rozmowy zgłaszaj, jeśli nie rozumiesz tłumaczenia lub konkretnego słowa. Poproś o ponowne wyjaśnienie pytania. Nie potwierdzaj zrozumienia tylko po to, aby rozmowa trwała dalej.
Co wyjaśnić przed dniem przesłuchania?
Przeczytaj wezwanie i sporządź krótką listę pytań praktycznych. Chodzi o zrozumienie organizacji spotkania.
Sprawdź zwłaszcza:
- Czas i miejsce: Którym wejściem wejść i o kogo zapytać?
- Osoba kontaktowa: Kogo powiadomić o chorobie lub spóźnieniu?
- Tożsamość: Jaki dokument tożsamości zabrać?
- Język i pomoc: Czy wyjaśniono potrzebę tłumacza i ewentualnie adwokata?
- Dokumenty: Czy policja poprosiła o przyniesienie czegoś konkretnego?
Jeśli wiadomość jest niejasna, poproś o proste wyjaśnienie. Zanotuj, z kim rozmawiałeś i co ustaliliście. Możesz poprosić o pisemne potwierdzenie zmian organizacyjnych.
Możesz też przygotować listę pytań do adwokata. Ten poradnik nie rozstrzyga, czy powinieneś składać wyjaśnienia ani jak konkretna informacja wpłynie na Twoją sprawę.
Co dzieje się podczas przesłuchania?
Przed przesłuchaniem musisz otrzymać informację, czego dotyczy sprawa oraz że nie masz obowiązku składania wyjaśnień. Pytaj, jeśli nie rozumiesz informacji o swoich prawach.
Poradnik Politiet o przesłuchaniu na Ung.no opisuje zwykły przebieg rozmowy. Poproś przesłuchującego o wyjaśnienie organizacji i sposobu dokumentowania wyjaśnień. Powiedz, jeśli potrzebujesz przerwy lub nie rozumiesz pytania.
Po zapisaniu wyjaśnień należy je odczytać na głos lub dać Ci do przeczytania. Przeczytaj uważnie przed ewentualnym podpisaniem. Jeśli coś jest błędne lub pominięte, wskaż dokładnie, co trzeba poprawić. Zgodnie z § 230 poprawki i uzupełnienia muszą zostać wpisane do protokołu.
Możesz poprosić o wgląd do dokumentów sprawy. Prawo wglądu może podlegać ograniczeniom, między innymi ze względu na postępowanie lub inne osoby. Nie zakładaj, że dostaniesz wszystkie dokumenty przed przesłuchaniem. Poproś policję lub obrońcę o wyjaśnienie, co możesz zobaczyć teraz.
Przed wyjściem zapytaj, z kim kontaktować się dalej i jak otrzymasz informację o następnym kroku. Praktyczne narzędzia SamfunnPrep pomogą Ci dalej poznawać norweskie usługi i pojęcia.
