بازآموزی حرفهای میتواند حق آموزش حرفهای تازه به شما بدهد، اگر از قبل یک صلاحیت تحصیلی یا حرفهای دارید. اگر دو صلاحیت نهایی دارید، این حق شامل شما نمی‌شود. ادارهٔ استان پیشینهٔ شما و آموزشی را که میتوانید دریافت کنید بررسی میکند.
بازآموزی حرفهای چیست؟
بازآموزی حرفهای (yrkesfaglig rekvalifisering) حق آموزش برای رسیدن به یک صلاحیت نهایی تازه در یک برنامهٔ آموزش حرفهای است. این طرح برای کسی است که از قبل یک صلاحیت تحصیلی یا حرفهای دارد.
صلاحیت نهایی (sluttkompetanse) چیزی است که با تکمیل آموزش متوسطهٔ دوم در سطح مشخص به دست می‌آورید. صلاحیت تحصیلی (studiekompetanse) مبنای درخواست ورود به آموزش عالی است. صلاحیت حرفهای (yrkeskompetanse) شما را برای یک حرفه واجد شرایط میکند و میتواند گواهی حرفهای (fagbrev) یا گواهی پیشه‌وری (svennebrev) باشد.
این حق در مادهٔ ۱۸-۴ قانون آموزش آمده است. مدیریت آموزش Utdanningsdirektoratet، که اغلب Udir نامیده میشود، چگونگی اجرای آن را توضیح می‌دهد. راهنمای Udir دربارهٔ بازآموزی حرفهای در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده است.
این طرح میتواند هنگام نیاز به تغییر حرفه مناسب باشد. لازم نیست فرض کنید آموزش قبلی همهٔ راه‌های آموزش متوسطهٔ دوم تازه را می‌بندد. اگر برای انتخاب مسیر کمک می‌خواهید، در SamfunnPrep راهنمای مشاورهٔ شغلی رایگان دربارهٔ کار و آموزش نیز وجود دارد.
چه کسی این حق را دارد و چه کسی ندارد؟
تعداد صلاحیت‌های نهایی قبلی تعیین‌کننده است: یکی میتواند حق بدهد، اما دو صلاحیت این حق بازآموزی را نمی‌دهند. فقط تعداد گواهی‌های دوره در یک پوشه پاسخ را مشخص نمیکند.
| پیشینه | برای حق بازآموزی چه معنایی دارد؟ |
|---|---|
| یک صلاحیت عمومی ورود به آموزش عالی | میتواند حق یک صلاحیت نهایی حرفهای تازه بدهد |
| یک گواهی حرفهای و هیچ صلاحیت نهایی دیگر | میتواند حق یک صلاحیت نهایی حرفهای تازه بدهد |
| گواهی حرفهای و قبولی در آموزش تکمیلی برای صلاحیت عمومی ورود به آموزش عالی | دو صلاحیت نهایی؛ این حق را ندارید |
| دو گواهی حرفهای متفاوت | دو صلاحیت نهایی؛ این حق را ندارید |
| گواهی عملی (praksisbrev)، در سطحی پایین‌تر از صلاحیت حرفهای | ممکن است حق عادی آموزش متوسطهٔ دوم همچنان باقی باشد |
Udir تأکید میکند که به دست آوردن صلاحیت پیش یا پس از قانون جدید تفاوتی ندارد. شیوهٔ به دست آوردن صلاحیت نیز قاعدهٔ تعداد را تغییر نمی‌دهد. گواهی حرفهای دریافت‌شده از مسیر داوطلب دارای سابقهٔ عملی (praksiskandidat) هم شمرده میشود.
مثال: یک گواهی حرفهای آشپزی دارید و حرفهٔ دیگری می‌خواهید. این میتواند موضوع طرح بازآموزی باشد. اگر با آموزش تکمیلی (påbygg) صلاحیت عمومی ورود به آموزش عالی را هم گرفته‌اید، ادارهٔ استان باید پرونده را بر اساس داشتن دو صلاحیت نهایی بررسی کند.
این حق سقف سنی ندارد. این حق آموزش بزرگسالان است، نه یک حق عمومی برای همهٔ کودکان تا مسیر مدرسهٔ تازه‌ای انتخاب کنند.
اگر آموزش شما از خارج باشد چه میشود؟
ادارهٔ استان باید روشن کند آموزش خارجی برای حق شما چه معنایی دارد. مدرک خارجی خودبهخود معادل صلاحیت تحصیلی یا حرفهای تأییدشدهٔ نروژی نیست.
اگر آموزش متوسطهٔ دوم را در کشور دیگری تمام کرده‌اید و آن آموزش در نروژ به عنوان صلاحیت تحصیلی یا حرفهای تأیید نمی‌شود، ممکن است حق عادی آموزش متوسطهٔ دوم مناسب باشد. این موضوع در راهنمای Udir دربارهٔ حق آموزش متوسطهٔ دوم آمده است؛ راهنما در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده است.
پس پیش از نتیجه‌گیری دربارهٔ داشتن یک یا دو صلاحیت نهایی، از ادارهٔ استان بخواهید مدارک را بررسی کند. تأییدهای قبلی را هم اعلام کنید. فقط بر اساس ترجمهٔ نروژی نام آموزش دربارهٔ حق خود تصمیم نگیرید.
مدارک پایان تحصیل، ریزنمرات و تصمیم‌های تأیید احتمالی را آماده کنید. پیش از سفارش ترجمه بپرسید چه ترجمه‌هایی لازم است. اگر مدارکی ندارید، توضیح دهید چه اطلاعاتی دارید و چه چیزی کم است.
کجا و چه زمانی درخواست بدهید؟
با ادارهٔ استان محل زندگی خود (fylkeskommunen) تماس می‌گیرید. به عنوان بزرگسال میتوانید در تمام سال درخواست پذیرش بدهید و پیشنهادهای آموزشی باید بهطور مستمر ارائه شوند.
ادارهٔ استان مسئول آموزش متوسطهٔ دوم برای بزرگسالان است. در سایت استان دنبال «voksenopplæring» یا «yrkesfaglig rekvalifisering» بگردید. سامانهٔ درخواست و آموزش‌های موجود ممکن است متفاوت باشند.
به عنوان بزرگسال حق پذیرش در آموزشی را دارید که به یکی از سه صلاحیت نهایی دلخواه شما منتهی میشود، از میان صلاحیت‌هایی که ادارهٔ استان ارائه میکند. بنابراین انتخاب اول شما یا تاریخ شروع مشخص تضمین نمی‌شود. پرسش‌ها و پاسخ‌های Udir دربارهٔ آموزش متوسطهٔ دوم این موضوع را توضیح می‌دهد؛ در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده است.
پیش از درخواست آماده کنید:
- خلاصه‌ای از تحصیلات قبلی و صلاحیت‌های نهایی.
- مدارک پایان تحصیل، ریزنمرات و تأییدهای احتمالی.
- رزومه و گواهی‌های کار که وظایف و مدت را توضیح می‌دهند.
- حرفه‌ها یا صلاحیت‌های نهایی که می‌خواهید به سویشان بروید.
- اطلاعات دربارهٔ زمان امکان شرکت و کار احتمالی در کنار آموزش.
میتوانید با این پیام شروع کنید:
می‌خواهم حق خود برای بازآموزی حرفهای بررسی شود. من [آموزش قبلی] دارم و آموزش برای [حرفه] می‌خواهم. چه مدارکی نیاز دارید، آموزش خارجی چگونه بررسی میشود و برای چه آموزش‌هایی میتوانم درخواست بدهم؟
آیا باید همهٔ آموزش را دوباره بگذرانید؟
نه، آموزش باید بر شایستگی‌هایی که از قبل دارید بنا شود. به عنوان شرکت‌کنندهٔ دارای حق بازآموزی، از جمله حق ارزیابی شایستگی‌های پیشین (realkompetansevurdering) دارید.
ارزیابی شایستگی‌های پیشین یعنی آنچه از قبل می‌دانید با برنامهٔ درسی سنجیده میشود. این میتواند دانش حاصل از کار، تحصیل و تجربه‌های دیگر باشد. ارزیابی به ادارهٔ استان کمک میکند آموزش مورد نیاز شما را مشخص کند.
دربارهٔ فرایند در راهنمای SamfunnPrep برای ارزیابی شایستگی‌های پیشین بخوانید. برنامه‌ای بخواهید که نشان دهد چه چیز بررسی شده، چه چیزی کم دارید و آموزش چگونه اجرا میشود.
مدت ثابت و مناسبی برای همه وجود ندارد. حق بازآموزی، حقوق مرتبط بزرگسالان را که Udir توضیح می‌دهد هم شامل میشود؛ از جمله پیشنهاد آموزش جایگزین اگر جایگاه کارآموزی حرفهای (læreplass) نگیرید. با ادارهٔ استان روشن کنید این برای رشتهٔ شما چه معنایی دارد.
هزینه چقدر است و چگونه آموزش را با کار جمع کنید؟
قواعد آموزش متوسطهٔ دوم دولتی رایگان شامل بزرگسالان هم میشود. اما آموزش رایگان به معنی حقوق گرفتن در دوران تحصیل یا پوشش همهٔ هزینه‌های تجهیزات نیست.
Udir در راهنمای اصل رایگان بودن به مادهٔ ۱۸-۹ قانون آموزش اشاره میکند؛ راهنما در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شده است. پیش از بودجه‌بندی دربارهٔ تجهیزات، زمان کلاس‌ها، آموزش عملی و رفت‌وآمد بپرسید.
اگر کار دارید، باید ساعت کار یا مرخصی احتمالی را با کارفرما روشن کنید. خود حق آموزش بهطور خودکار مرخصی با حقوق نمی‌دهد. کمک‌هزینهٔ تحصیلی احتمالی نیز باید جداگانه بررسی شود.
مدارس خصوصی چارچوب دیگری دارند. Udir میگوید بزرگسالانی که برای بازآموزی در آن‌ها پذیرفته می‌شوند، آموزش عادی دانش‌آموزان را دنبال می‌کنند، نه یک آموزش ویژهٔ سازمان‌دهی‌شده برای بزرگسالان. پیش از انتخاب مدرسهٔ خصوصی، پرداخت‌ها و سازگارسازی‌های آموزشی را بررسی کنید.
اگر دربارهٔ حق خود مطمئن نیستید چه کنید؟
از ادارهٔ استان بخواهید پیشینهٔ شما و طرح مناسب را مشخصاً بررسی کند. اگر دو صلاحیت نهایی دارید، استان با این حال میتواند تصمیم بگیرد آموزشی ارائه کند، حتی اگر حق بازآموزی ندارید.
بخواهید توضیح دهند کدام صلاحیت‌ها مبنای بررسی بوده‌اند. پاسخ را همراه مدارک نگه دارید. ابزارهای عملی SamfunnPrep در کارهای دیگر هنگام برنامه‌ریزی زندگی روزمره در نروژ کمک می‌کنند. ادارهٔ استان دربارهٔ پیشنهاد آموزشی در پروندهٔ شما تصمیم می‌گیرد.
