ርእስኻ ምድላው ኣብ ኖርወይ፦ ንቅልውላዋት ከመይ ትዳሎ (7 መዓልታት)

ናይ ኖርወይ ዳይረክቶሬት ሲቪላዊ ምክልኻል (DSB) ነፍሲ ወከፍ ስድራቤት ኣብ እዋን ቅልውላው ብዘይ ሓገዝ እንተወሓደ ን7 መዓልታት ክጸንሕ ይመክር – ካብ 2024 ካብ 3 መዓልታት ናብ ላዕሊ ተቐይሩ። እዚ ናይ ህጹጽ ክፍሊት ዝርዝር ኦፊሴላዊ መርመራ እዩ፦ ማይ፣ ምግቢ፣ መድሃኒት፣ ሙቐት፣ ራድዮ DAB፣ ጥረ ገንዘብ ከምኡውን ናይ ኣዮዲን ከኒናታት።

ነቲ «3 መዓልታት» ረስዕዎ – ሕጂ እንተወሓደ 7

ብዙሓት ኣረጊት ወብሳይታትን ብሮሹራትን ክሳብ ሕጂ ን3 መዓልታት (72 ሰዓታት) ክትጸንሕ ኣለካ ይብሉ። እዚ ቁጽሪ ግን ኣሪጉ እዩ። ኣብ ጉንበት 2024 DSB ምኽሩ ኣሐዲሱ፣ እቲ ዝዓበየ ለውጢ ድማ እቲ ብዘይ ሓገዝ ክትጸንሕ ዝምከር ግዜ ካብ እንተወሓደ ሰለስተ መዓልታት ናብ እንተወሓደ ሓደ ሰሙን – 7 መዓልታት ምውሳኹ እዩ። ኣብ ቀውዒ 2024 DSB ንኹሎም ስድራቤታት ሃገር ብፖስታ ዝተሐደሰ ብሮሹር ለኣኸ። እዚ ምኽሪ ኣብ ኖርወይ ንዝነብር ኩሉ ሰብ ይምልከት፣ ብዙሕ ዓመታት ይንበር ወይ ሕጂ ዝመጻእካ።

ስለምንታይ ነዊሕ ግዜ? ኣብ ዓቢ ፍጻሜ – ንኣብነት ነዊሕ ምቁራጽ ኤሌክትሪክ፣ ጽንኩር ኩነታት ኣየር፣ ምቁራጽ ማይ ወይ ምብልሻው ናይ ክፍሊት ስርዓታት – ህጹጽን ሓጋዝን ኣገልግሎታት ብዙሕ ጸቕጢ ክወድቕ ይኽእል፣ እቲ ሓገዝ ድማ ነቶም ዝያዳ ዘድልዮም ቅድሚት ይወሃብ። ን ሰሙን ብዘይ ሓገዝ እንተ ጸኒሕካ ንኻልኦት ሓገዝ ተፍቅድ። ርእስኻ ምድላው ብዛዕባ ፍርሒ ኣይኮነን፣ ግን ሓደ ተራ ስድራቤት ኣብ ቀዳሞት መዓልታት ጽኑዕ ኮይኑ ክጸንሕ እዩ። መብዛሕትኡ ዘድልየካ ነገራት ኣብ ገዛ ኣለካ ክኸውን ይኽእል እዩ።

ማይን ምግብን፦ ካብዚ ጀምር

ማይ እቲ ዝበለጸ ኣገዳሲ እዩ። DSB ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣስታት 20 ሊትሮ ማይ ክትዕቅብ ይመክር። እዚ መንዲ እንተ ተቛሪጹ ነቲ ዝበለጸ ኣገዳሲ ድሌታት ን ሰሙን ይሽፍን። ቀሊል መምርሒ ኣስታት ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣብ መዓልቲ 3 ሊትሮ መስተ ማይ እዩ። ነቲ ማይ ኣብ ጸልማትን ዝሑልን ቦታ ዕቅቦ፣ ብስሩዕ ድማ ቀይሮ። ባዕልኻ’ውን ንጹህ ጠራሙዝ ክትመልእ ትኽእል ኢኻ።

ንምግቢ ንቕሩብ መዓልታት ዝኸውን፣ ጽቡቕ ዝዕቀብን ዝሑል ምክዋን ወይ ብዙሕ ምድላው ዘይደሊ ዝኽዘን ሃልኻ ሓዝ፦

• ቅርጥም ባኒ፣ ዓጃ (oats) ከምኡውን ብስኩት
• ኮንሰርቫ፦ ድሉው ምግቢ፣ ባልደንጓ ከምኡውን ዓሳ
• ከም ፓስታን ሩዝን ዝኣመሰሉ ደረቕ ኣቑሑ (ንምብሳል ማይን ሙቐትን ከም ዘድልየካ ኣይትረስዕ)
• ነዊሕ ዝጸንሕ ቅብኣት፣ ቅሩብ ቾኮላታ ወይ ናይ ጉልበት ባር
• ንመግቢ ቆልዑ ዝኸውን ኣቑሑ፣ ንመግቢ ናይ ገዛ እንስሳታት ዝኸውን

ስድራኻ ብሓቂ እንታይ ከም ዝበልዕ ሕሰብ፣ ቅድሚ ግዜ ምውዳኦም ድማ ቀይሮም።

ሙቐት፣ ብርሃንን ሓበሬታን

ኣብ ማእከል ክረምቲ ኤሌክትሪክ እንተ ኣጥፊእካ፣ ሙቐት ቀልጢፉ እቲ ዝበለጸ ኣገዳሲ ይኸውን። ኣዳሉ፦

• ካልእ ምንጪ ሙቐት – ንኣብነት ናይ ዕንጨይቲ እቶን፣ ናይ ኬሮሲን ወይ ጋዝ መውዓዪ (ኩሉ ግዜ ሕግታት ድሕነት ኣኽብር ኣየር ምውጻእ ኣረጋግጽ)
• ክርቢት ወይ ላይተር፣ ሽምዓ፣ ከምኡውን ውዑይ ክዳውንቲ፣ ናይ ጸምሪ ኮቦርታ ወይ ናይ ድቃስ ሳንጣ
• ላምባ ወይ ናይ ርእሲ ላምባ ምስ ተወሳኺ ባተሪታት
• ብባተሪ ዝሰርሕ ራድዮ DAB (ወይ ብኢድ ዝዝውተር ወይ ብናይ ጸሓይ ጸዓት) ሞባይል መርበብ እንተ ጠፊኡ ካብ ሰበ ስልጣን ኣገዳሲ ሓበሬታ ምእንቲ ክትረክብ
• ንሞባይል ንምስ ሓን ፓወር ባንክ

መድሃኒት፣ ጽሬትን ጥረ ገንዘብን

• መድሃኒት፦ እንተወሓደ ን ሰሙን ዝኸውን ተወሳኺ ናይ ቀዋሚ መድሃኒትካ ክዘሎ ሓዝ፣ ቀሊል ናይ ቀዳማይ ረዲኤት ኣቑሑ፣ ፓራሲታሞል ከምኡውን ናይ ኣዮዲን ከኒናታት (ኣብ ታሕቲ ርአ)
• ጽሬት፦ ርሕሱ ዝበለ ሶፍት፣ ናይ ኢድ መንጽሂ፣ ናይ ሽቓቕ ወረቐት፣ ከም ኣድላይነቱ ድማ ዳይፐር፣ ናይ ሕርሲ ጨርቂ ወይ ካልእ ዝምርኮዘሉ ነገር
• ጥረ ገንዘብ፦ ኣብ ገዛ ቅሩብ ጥረ ገንዘብ ብንኣሽቱ ኖት ሓዝ። ኤሌክትሪክ እንተ ተቛሪጹ ወይ ናይ IT ስርዓት እንተ በላሺዩ ካርዲታትን Vipps ምስራሕ ከቋርጹ ይኽእሉ፣ ሽዑ ጥረ ገንዘብ መብዛሕትኡ ግዜ እቲ ብቸኛ መኽፈሊ መንገዲ እዩ
• ኣገዳሲ ቁጽሪ ስልኪን ኣድራሻታትን ኣብ ወረቐት ጽሓፍ፣ ሞባይልካ ጸዓት እንተ ወዲኡ

ናይ ኣዮዲን ከኒናታት፦ መን እዩ ዘድልዮ?

ናይ ኣዮዲን ከኒናታት ኣብ ኒኩሌራዊ ሓደጋ ካብ ራዲዮኣክቲቭ ኣዮዲን ን ታይሮይድ እጢ ክከላኸላ ይኽእላ። ናይ ኖርወይ ሰበ ስልጣን ምክልኻል ጨረርታን ኒኩሌራዊ ድሕነትን (DSA) ትሕቲ 40 ዓመት እንተ ኾይንካ፣ ጥንስቲ፣ ኣጥቢ ወይ ኣብ ገዛ ዝነብሩ ቆልዑ እንተ ኣለዉኻ ናይ ኣዮዲን ከኒናታት ኣብ ገዛ ክትሕዝ ይመክር።

• ዝለዓለ ጥቕሚ ዘለዎም ቆልዑን መንእሰያትን ትሕቲ 18 ዓመት፣ ጥንስቲ ኣንስትን ኣጥባዊትን እዮም፣ ምኽንያቱ ራዲዮኣክቲቭ ኣዮዲን ድሕሪ ምስትንፋስ ዝለዓለ ናይ ታይሮይድ ካንሰር ሓደጋ ስለ ዘለዎም
• ኣብ መንጎ 18ን 40ን ዓመት ዘለዉ ዓበይቲ ኣብ ኣዝዩ ፍሉይ ኩነታት ጥራይ ከድልዮም ይኽእል፣ ልዕሊ 40 ዓመት ዝዕድሚኦም ኣዝዩ ውሑድ ሓደጋ ስለ ዘለዎም ብልሙድ ኣየድልዮምን
• እተን ከኒናታት (ንኣብነት JODIX 130 mg) ብዘይ ቅብኣ ካብ ፋርማሲ ይግዛኣ ኣቐዲምካ ድማ ኣብ ገዛ ይዕቀባ
• ኣዝዩ ኣገዳሲ፦ ሰበ ስልጣን ብራድዮን ሚድያን መምርሒ ኪህቡ ከለዉ ጥራይ ውሰዶ – ብገዛእ ተበግሶኻ ፈጺምካ ኣይትውሰዶ። ኣብ ናይ ዕሽግ ወረቐት ዘሎ ዓቐን ተኸተል

ቀሊል ናይ ድልውነት መደብ ከመይ ትገብር

ኩሉ ብሓንሳብ ክትገዝእ ኣየድልየካን። ካብ ማይን ካብ ዘለካ ነገራትን ጀምር፣ ቀስ ብቐስ ድማ እቲ ክዘሎ ሃንጾ።

ጎረባብትኻ ኣይትረስዕ – ብፍላይ ኣረጋውያን ወይ ሕሙማት ኣብ እዋን ቅልውላው ሓገዝ ከድልዮም ይኽእል። ኣብ ህጹጽ ኩነታት ቅልጡፍ ሓገዝ እንተ ደሊኻ፣ ህጹጽ ሓገዝ ኣብ ኖርወይ ርአ። ንምቁራጽ ኤሌክትሪክ ንምድላውን ብዛዕባ ናይ ኤሌክትሪክ ድጎማ መሰላትካ ንምፍላጥን፣ ኤሌክትሪክ ኣብ ኖርወይን ናይ ኤሌክትሪክ ድጎማ 2026 ኣንብብ። ኣብ ሃገር ሓድሽ እንተ ኾይንካ፣ ተወሳኺ ግብራዊ ምኽሪ ኣብ ቀዳማይ ሰሙንካ ኣብ ኖርወይ ክትረክብ ኢኻ።