# ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን: ማን ወሪሱ ከምታዩ

ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን ሓገዛዊ መምርሒ: ተወሉዶ ሕጋዊ መሰረት ሲወርሱ፣ ዝተወሰነ ወሪስ ከምዝኾነ ምህላው ወ ዝተወሰነ ግምገማ፣ ከምሊ ግል መወሩስ ምጽሓፍ ትክክለኛ መንገዲ።

Canonical: https://samfunnprep.no/ti/articles/arv-og-skifte-norge
Language: ti
Publisher: SamfunnPrep
Author: Hlib Suslov
Published: 2026-07-09T13:59:34.411+00:00
Modified: 2026-10-11T06:49:27.947676+00:00
AI use policy: https://samfunnprep.no/ai-policy.txt

## Key takeaways

- ስድራ ወሪሱ ተወላዲት (ሕይወታዊ ወራሳት) ሚዳይ 1 ውስጥ ወ ገብረ ወይም ሳይ-ገብረ ሌተር ስድራ ሕጥር ወሪሱ። ተወላዲት ዝተወሰነ ወሪስ 2/3 ዓወጅ ዝብሉ፣ ግን 15 ጂ ብወገናት ተወላዲት።
- ወሪስ ሸቀ ኣይ ወሪስ ሸቀ ወግዚ 1 ጃንዋሪ 2014 ዝምነይ። ወሪስ ሊስካ ሸቀ ምክፈል ኣይብገር፣ ግን ዝተወ ሸቀ ሌታዊ ሂብ ገምጋም ድሕር ሪ ሊስካ ሸቀ።
- ሸርሓ ቤት ምውራስ ብዙሃ ግል ምውራስ ምሉእ ወ ምውራስ ዞር ምንግዶ ሸርሓ ቤት ክሕልዉ። ዝተሰስኩ ወ ሕብረት ግሌ ኢልካ ሸናቤ ሕብረት ህዝበ ምውራስ ሲበልገ ሰብ-ሻቅሊ።

**ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን** ዝመነ 2021 ወሪስ ሕጋዊ ህግ ይህልዋ። ገብረ ወ ሲቤት፣ ሳይ-ገብረ ወ ተወላዲት (ሕይወታዊ ወራሳት) መጀመሪያ ይወርሱ። ተወላዲት ዝተወሰነ ወሪስ 2/3 ዓወጅ ነቱ፣ ግን ብከፋፈል 15 ጂ ብወገናት። ምንም ወሪስ ሸቀ ኣይርከብን፣ ወ ገዛ ግል ወይም ህዝበ ምውራስ ወስተ ይሰወር።

**ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን** ዝኾነ ወጋ፣ ሰብ እንደሲ ዝተወ ሕብረት ከምሊ ይምጣ፣ ወ ብኸምታይ መንገዲ ገዛ ይክፋለል። ሕጋዊ ነገራት **ወሪስ ሕጉ** ውስጥ ይርከቡ። ህግ ደህነት ምግባር፣ ቅርቁብ ስድራ ሽጉምቲ ዓወጅ ዝውሕሉ፣ ወ ቅድሚትካ ምሕላዎ ትኽ። ስድራ ወይም ሳይ-ገብረ ዝኾንክ፣ ወሪስ ምስ [ገብረ ወ ሳይ-ገብረ ኖርወይ ውስጥ](https://samfunnprep.no/ti/articles/ekteskap-samboerskap-norge) ዕሮ ዝተሓሳሰብ።

## ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን ምጥቃዑ?

**ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን** ዝገነዝዩ ሕብረት ወሪስ ሕጋዊ ህግ ሰሓብ ይኾናን፣ ንመንግስቲ 1 ጃንዋሪ 2021 ንምጅማር ዝሕሊ። **ወሪስ** ሚስካ ዝተወሩሱ ነገር። **ምውራስ** ራሱ ዝወሪስካ ሰዓት፣ ዘውርገ ክሙ፣ ወ ራቦ ቅሕንዩ ይክፋለል። **ሸቀ ሕብረት** ድሒን ሂብ ለውጥ ዝወቢ፣ ወ **ሸርሓ ቤት** (ነገር ሸርሓ ቤት) ምውራስ ባላ።

## ማን ወሪሱ? ወሪስ ሚዳያት

ዝቅርብ ስድራ መጀመሪያ ወሪሱ። ወሪስ ሕጉ ስድራ ሶስተ ወገንን ይክፈለል ወሪስ ሚዳያት ዘሎ። ሚዳይ 1 ሚዳይ 2 ሕጥር ወሪሱ፣ ወ ሚዳይ 2 ሚዳይ 3 ሕጥር ወሪሱ።

| ሚዳይ | ማን ወሪሱ |
| --- | --- |
| 1 | ተወላዲት ወ ትውልድ ተወላዲት (ሕይወታዊ ወራሳት) |
| 2 | ወላዲት፣ ወላስ ወ ኵናት ወላስ |
| 3 | ወላዲት ወላዲት፣ ሓዋሪ ወ ሓዋሪ ሴት |

**ሕይወታዊ ወሪስ** ዝተወ ተወላዲት ወይም ትውልድ ተወላዲት ነቱ። መወሊድ ወላዲት ዝተወ ኣሎ፣ ሂብ ክሌይ ወላዲት ራሳ ተወላዲት ምስ ይመጽእ። ኣብዚ ኢልካ ልምድ ርሕቛቅ ዘ ይናገር ይናገር፣ ሃቦ ወሪስ ንዓሎ ስድራ ሕግዋዓል ቀመሩ። ገብረ ወ ሳይ-ገብረ ሰሙ ሕጋዊ ህግ ሙህታ ወሪሱ። ዝተወ ሕብረት ወ ሕግ ኣሎ ኣብ እንተ ዘሎ፣ ወሪስ ሕብረት ውስጥ ምስ።

## ዝተወሰነ ወሪስ ምጥቃዑ፣ ወ ተወላዲት ብከፋፈል ወሪሱ?

ተወላዲት ተወሰነ ወሪስ ዓወጅ ዝብሉ። **ዝተወሰነ ወሪስ** ሕይወታዊ ወራሳት ዝንብር ሸኮ ቃሎም 던:  **2/3 ወሪስ**። ግን ሒዜ ዓወጅ ነቱ። ተወላዲት ብወገናት ዝንብር 15 ጂ (15 ጊዜ ህዝበ ክፍሊ መሪር ሊቅ) ወሪስ ብወገናት ወላዲት ሙግዘእ। ጃንዋሪ 8 2026 ሪኢክነት፣ 1 ጂ 136 549 ክሩን ነቱ፣ ስለዚ 15 ጂ ብወገናት ተወላዲት 2 ሚልዬ ክሩን ያበሎ። ገዛ ባሕሪ ኣብዚ ካ ብዙሕ ዝኾነ፣ ወላዲት ርሑቅ ወገን ራሳ ምፍላሪ ትኽ።

ዓወጅ 15 ጂ ርሕቕ ወሪስ ሕጉ 2021 ተበደለ። ቅድሚት ዝተወሰነ ክሌይ 1 ሚልዬ ክሩን ብወገናት ተወላዲት።

## ገብረ ወ ሳይ-ገብረ ብከፋፈል ወሪሱ?

**ገብረ** 1/4 ወሪሱ ሰሓብ ተወላዲት ኣሎ፣ ግን ፍጹም ደሪሱ ዓወጅ **ዝናውሳ ወሪስ** **4 ጂ** – ብስሌት 546 000 ክሩን ጃንዋሪ 8 2026। ጃንዋሪ 8 2026 ዝተወ ተወላዲት ኣይኩር፣ ግን ወላዲት ወይም ወላስ ሚዳይ 2 ኣሎ፣ ገብረ ሃፍ ገዛ ወሪሱ፣ ትኽ ዝናውሳ **6 ጂ** (ብስሌት 819 000 ክሩን)። ገዛ ታንክር ዝናውሳ ወሪስ ካ ዓሩ ገብረ ሎሊ።

**ሳይ-ገብረ** ገብረ ኸምስ ራሳ ሒደት ወሪሱ። ስማ እንተ ነበሮም፣ ነበሮም ወይም ሕጡር ሕጡር ተወላዲት፣ ሳይ-ገብረ ዝናውሳ ወሪስ ሽዕ 4 ጂ፣ ወ ሂብ ቅሕ ተወላዲት ወሪስ ሕጥር።

**ዝተወሰነ ገዛ** ግለሰብ ገብረ ምውራስ ብታህዋ ምጅመር ትኽ ወ ሕብረት ድሕር ምክፋል ብሊ ሕብረት ምቅራር። ሳይ-ገብረ ሕጡር ተወላዲት ካሎ፣ ዝተወሰነ ገዛ ድምር ሙኪላ ወ ድምር ምዕራፍ ገዛ ወ ርኢዮ-ቤት። ሕጡር ስማ ተቐጢሪ ቤት ውስጥ ራሱ ሕጋዊ ህግ ይግበር; [ገብረ ወ ሳይ-ገብረ ዝገነዝዩ ኖርወይ ውስጥ](https://samfunnprep.no/ti/articles/skilsmisse-separasjon-norge) ተመልከት።

## ራስካ ምፍላሪ ትኽ? መወሩስ

ወ፣ ዓወጅ ሕጥር። **መወሩስ** ጽሑፍ ሰነድ ራስካ ምሙህታ ማን ወሪሱ ህግ ሰሪ ርሑቅ ምህላው ውስጥ።  ሰነድ ትክክለኛ ወሪሱ፣ ብህዝብ፦

- ጽሑፍ ወ ስምካ ምጽሓፍ
- ሁለት ምስክር 18 ዓመት ተቐጥር
- ምስክር ዕሩብ ይምጣ ስለ ሂብ ወሪስ ምዕልም፣ ወ ስምኩ ምጽሓፍ ስማት ተመልከት

ሃቦ ሕጋዊ ህግ ሰሪ፣ ሰነድ ምልክት ወሪስ ግልጻ። ተወላዲት ወላዲት ሰነድ ወሪሱ ውስጥ ምኽርያ ዝተወ ወ ስሪ ይልሕ; [ውራስ ወ ወላዲ ክሪ ኖርወይ ውስጥ](https://samfunnprep.no/ti/articles/farskapserklaring-foreldreansvar-norge) ተመልከት። SamfunnPrep ዕሩብ ሕብረት፣ ወሪስ ወ ሽሕጢ ሓጠቅ።

## ሕብረት ውስጥ ወሪስ ሸቀ ኣሎ?

እወ። **ወሪስ ሸቀ ሐምለ 1 ጃንዋሪ 2014።** ብሒሳብ ሸቀ ሸክረ ወሪስ ዝወርሳ።  ግን ዝተወ ሸቀ ሌታዊ ሂብ ገምጋም (ገቢር ህግ)፣ ሸቀ ድሕር ሸቀ ይምጣ – ምሳሌ ወሪስ ንፍልልግ ብሓቅ ዝሓውሱ። ሩት [ሸቀ ምክሪ ኖርወይ ውስጥ](https://samfunnprep.no/ti/articles/skattemelding-norge) ምርዳእ።

## ምውራስ ከምታዩ ይሰመ?

ሁለት ዓሜ ዓወጅ አሎ:

- **ግል ምውራስ:** ወራሳት ራሳ ምውራስ ርዳእ። ብዙሃ ክቋሊ። ወግዚ ወሪስ ዝኾነ ሁለት ወራስ ሙያ ሕብረት ዓነ ክመኣኸብ። ክሕልዉ የኸኢሉ **ምውራስ ዞር ምንግዶ** ሸርሓ ቤት ሙሉእ – ሪኢሪ ወራሳት ሕብረት ክውዕሉ ትኽ። ምንግዶ ዝውሕሉ 60 ዩሞ ድሕር ወግዚ።
- **ህዝበ ምውራስ:** ሸርሓ ቤት ምውራስ ርዳእ፣ ብዙሀ ሰብ-ሻቅሊ (ወኪል ሕግ)። ወራሳት ኣይተሓደሰ ወይም ሕብረት ግሌ ኣይሕጥር ሰሪ። ወጭ ሕብረት ውስጥ ዝመጣ።

ብጫፍ: ሕብረት ሙያ ራስካ ግል ምውራስ፣ ገብረ ጀብ ሕብረት ዝተወ ሙያ ራስካ ሶቒ ወቂኹም። ብከፋፈል ሕብረት ሸቀ ብህዝብ ምውራስ፣ ትኽ ሸርሓ ቤት ዓወቅ **ምነርሳ** – ህዝበ ዓወቅ ሚያ ዕስራ-ስድስተ ሳምሓት ክሙ ምክ። ድሕር ዝተሰስኩ ጫፍ ይገደብ።

## ኖርወይ ምስ ዝተወሙ ለመሸፋ

ኖርወይ ውስጥ ዝመስከር፣ ህግ ኖርወይ ወሪስ ሆ ገዛ። ሕብረት ወይም ወሪስ ኔቁ ሌተር ዝብሉ ወገን ወላድ ወ ምስክር ብስብሰቛ ሊቂ ሌተር ሽብሴ ዝኾነ።  ኖርወይ EU ወሪስ ሰርሮ ዝገቦተ ኣይገበርትን፣ ስለዚ ወላድ ህግ ምሕላዎ ኖርወይ ውስጥ ራሱ ሩት ኣይኾኑን። ትስሕጥ ሁለት ሌተር ካ ነገር ካሎ፣ ራስካ ሰነድ ወ ሕጋዊ ዝሕሊ ምውሳድ। ምንጭ ድርጅት domstol.no ምውራስ ወ snl.no ወሪስ ቃል ማብራሪ።

ስድራ ወ ሽሕጢ ሕብረት ኖርወይ ቃል ሕትመት ኔቑ - ጫፍ ምርያዛ [SamfunnPrep](https://samfunnprep.no/register) ውስጥ።

## Sources

- [Lov om arv og dødsboskifte (arveloven) § 50 – livsarvingenes pliktdelsarv](https://lovdata.no/lov/2019-06-14-21/%C2%A750)
- [Lov om arv og dødsboskifte (arveloven) § 8 – ektefellens minstearv](https://lovdata.no/lov/2019-06-14-21/%C2%A78)
- [Arv når avdøde etterlater seg gjenlevende ektefelle](https://www.domstol.no/arv-og-skifte/dodsfall-og-arv/arv-nar/)
- [Arveavgift er fjernet](https://www.skatteetaten.no/person/skatt/hjelp-til-riktig-skatt/arv-og-gave/arveavgift-er-fjernet/)
- [Grunnbeløpet i folketrygden](https://www.nav.no/grunnbelopet)

Citation: Hlib Suslov, "ኖርወይ ውስጥ መወሩስን ምውራስን: ማን ወሪሱ ከምታዩ", SamfunnPrep, 2026-07-09T13:59:34.411+00:00, https://samfunnprep.no/ti/articles/arv-og-skifte-norge