Haddii shahaadada videregående kaa luntay, waxaad badanaa la xiriirtaa dugsigii bixiyey. Haddii dugsiga la xidhay, hel cidda dugsiga leh ama kaydka saxda ah. Kopiga shahaadada xirfadda, fagbrev, maamulka gobolka ayaa noqon kara meesha saxda ah.
Yaad la xiriirtaa marka shahaadadu lunto?
Ka bilow dugsigii shahaadada bixiyey. Wuxuu heli karaa dukumentiyada ama kuu sheegi karaa cidda kaydka la wareegtay.
Tani waxay khusaysaa dukumentiyada waxbarashada dugsiga sare ee Norway. Haddii dukumenti dal kale kaa luntay, nidaamka ka baar cidda halkaas ka bixisay. Dugsi Norway ahi uma soo saari karo asal cusub dugsi dibadda ah.
Hagaha shahaadooyinka ee Oslo kommune (degmada Oslo) wuxuu sheegayaa in ardaydii hore dugsiga la xiriiraan si ay shahaado cusub u helaan. Nordland fylkeskommune (maamulka gobolka Nordland) sidoo kale wuxuu kala saaraa dukumentiyada dugsiga caadiga ah iyo kuwa tababarka xirfadda ka dib. Hagayaasha waxaa la hubiyey 7 Oktoobar 2026.
Uma baahnid inaad boos dugsi mar kale codsato sababtoo ah warqaddii way luntay. Dalabku wuxuu khuseeyaa caddaynta waxbarasho aad hore u qaadatay. Hagaha SamfunnPrep ee codsiga videregående wuxuu khuseeyaa arrin kale: gelitaanka waxbarasho cusub.
Ka hor dalabka, weydii cidda dukumentiga u baahan waxa ay rabto. Loo-shaqeeye wuxuu dalban karaa fagbrev, halka xafiiska gelitaanku u baahan yahay shahaado dhibco leh. Dalab sax ahi wuxuu kaa badbaadin karaa wareeg kale.
Maxay ku kala duwan yihiin vitnemål, kompetansebevis iyo fagbrev?
Dukumentiyadu waxay muujinayaan qaybo kala duwan oo waxbarashada ah. Isticmaal magaca dukumentiga aad dhab ahaan u baahan tahay, halkii aad ka dalban lahayd keliya «waraaqahayga».
| Dukumenti | Waxa uu badanaa muujiyo | Xiriirka koowaad |
|---|---|---|
| Vitnemål: shahaadada dhammaystirka | Waxbarasho la dhammaystay oo lagu baasay, taas oo bixisa u-qalmidda jaamacadda ama xirfad | Dugsiga ama bixiyaha la sheegay |
| Kompetansebevis: caddaynta aqoonta | Maaddooyin ama qaybo waxbarasho oo la dokumentiyeeyey | Dugsiga ama maamulka gobolka, iyadoo ku xiran waddada waxbarashada |
| Fagbrev ama svennebrev: shahaado xirfadeed ama farsamo | Imtixaan xirfad ama farsamo oo lagu baasay iyo u-qalmid xirfadeed | Maamulka gobolka haysta dukumentiyada |
Macluumaadka Nordland ee imtixaannada xirfadda iyo farsamada wuxuu sharxayaa meesha laga dalbado dukumenti beddel ah halkaas. Shahaado dugsi oo caadi ah oo aan fagbrev ahayn dugsiga ayaa laga dalbadaa, halka shahaadooyinka xirfadda iyo farsamada leeyihiin hab gobol oo gaar ah.
Haddii aad maaddooyin qaarkood baastay laakiin aadan dhammaan waxbarashada dhammayn, kompetansebevis ayaa noqon kara dukumentiga saxda ah. Warqad luntay waxbarasho aan dhammaan uma beddesho waxbarasho dhammaatay. Bixiyuhu waa inuu raaco natiijooyinka kaydka ku jira.
Waddo xirfadeed cusub, akhri hagaha fagbrev qof weyn ahaan. Tani waa hab kale oo ka duwan helitaanka kopi shahaado xirfadeed oo aad hore u kasbatay.
Maxaad samaysaa haddii dugsiga la xidhay?
La xiriir cidda dugsiga leh ama kaydka dukumentiyada la wareegay. Hay'adda saxda ahi waxay ku xiran tahay dugsiga iyo gobolka.
Fylkeskommune waa maamulka gobolka oo mas'uul ka ah, waxyaabo kale ka sokow, waxbarashada dugsiga sare ee dadweynaha. Oslo wuxuu leeyahay liis u gaar ah oo dugsiyada la wareegay dukumentiyada dugsiyo gaar ah oo la xidhay. Haddii dugsigu aanu liiska ku jirin, degmada waxay kuu gudbinaysaa Utdanningsadministrasjonen, maamulka waxbarashada.
Oslo wuxuu dadka shahaado u baahan in ka badan 25 sano waxbarashadoodii ka dib ka dalbaa inay la xiriiraan Byarkivet, kaydka magaalada. Tani waa nidaam maxalli ah, ma aha xeer 25-sano oo Norway oo dhan ah. Gobollada kale waxay yeelan karaan meel kayd oo kale iyo hab dalab oo kale.
Sheeg meesha iyo goorta aad dugsiga dhigatay. Dugsigu wuxuu beddeli karaa magaciisa ama mid kale ku darsami karaa. Haddii aadan magaca maanta aqoon, isticmaal magaca hore iyo degmada marka aad la xiriirayso.
Dugsi gaar loo leeyahay, baar dugsiga ku xigay iyo cidda kaydka maamusha labadaba. Dalab isku mid ah ha u dirin qaateyaal badan oo aan la hubin. Marka hore cidda dugsiga leh ka codso inay ku tusto kanaalka saxda ah.
Maxaa lagu qoraa dalabka?
Bixi macluumaad ku filan in bixiyuhu helo ardayga iyo dukumentiga saxda ah. Isla markaas weydii sida aqoonsigaaga loo xaqiijiyo iyo sida dukumentiga laguugu keeno.
Liisku wuxuu ka koobnaan karaa:
- magaca aad lahayd markii aad dugsiga dhigatay
- magaca maanta haddii uu beddelmay
- magaca dugsiga iyo degmada
- sannadaha aad qiyaastii dhigatay
- barnaamijka waxbarashada ama maaddooyinka
- inaad u baahan tahay vitnemål, kompetansebevis ama fagbrev
- waqtiga kama dambaysta ah ee cidda dukumentiga dalbatay.
Isticmaal foomka dalabka rasmiga ah ee dugsiga ama gobolka haddii uu jiro. Kopiga baasaboorka ama lambarka aqoonsiga oo dhan ha u dirin iimayl aan la hubin. Raac tilmaamaha aqoonsiga iyo dirista ammaan ah.
Waxaad qori kartaa: «Waxaan dhigatay [dugsi] [sannad] waxaanan u baahanahay shahaado cusub oo codsi ah. Magacayga markaas wuxuu ahaa [magac]. Sideen dukumentiga u dalbadaa, sideese aqoonsigayga u xaqiijiyaa?»
Weydii muddada diyaarinta, lacag haddii jirto iyo inaad helayso warqad ama dokumenti dijitaal ah. Ha u qaadan in gobol kasta isla maalintaas kopi bilaash ah soo dirayo. Waqtiga kama dambaysta ah hore u sheeg, adigoon u qaadan in dugsigu arrintaada mudnaan siin karo.
Shahaado elektaroonig ah ma ku filan tahay?
Waxay ku xiran tahay qaataha iyo waxa diiwaangashan. Marka laga codsado Samordna opptak, shahaado elektaroonig ah ayaa jiri karta, laakiin hubi in dukumentiga saxda ahi dhab ahaan yaallo.
Samordna opptak waa adeegga codsiga wadajirka ah ee waxbarashooyin badan oo Norway ah. Degmada Oslo waxay sheegaysaa in dadka dhammaystay videregående Norway laga bilaabo sannadka 2000 ay yeelan karaan shahaado elektaroonig ah halkaas. Taasi macnaheedu ma aha in qof kasta haysto.
Haddii shahaadadu maqan tahay, waxaad u baahan kartaa inaad adigu geliso. Hubi macluumaadka codsiga gaarka ah. Inaad dukumentiga hore ugu dirtay loo-shaqeeye macnaheedu ma aha inuu xafiiska gelitaanka yaallo.
Sawir shaashadeed oo dhibco qaarkood ah sidoo kale khasab ma aha inuu noqdo caddayn la aqbalo. Qaataha ka codso inuu caddeeyo qaabka loo baahan yahay. Habka elektaroonigga ah ee dugsiga ha ku khaldin adeegyada natiijooyinka jaamacadaha iyo kulliyadaha jaamacadeed.
Maxaa khuseeya haddii aad maaddooyin cusub qaadatay privatist ahaan?
Waxaad u baahan kartaa shahaado la cusbooneysiiyey, halkii ay ka ahaan lahayd kopi tii hore. La xiriir bixiyaha saxda ah, sharaxna natiijooyinka cusub ee la qiimaynayo.
Oslo wuxuu sheegayaa in dugsigii shahaadada asalka ah bixiyey sidoo kale ardaydii hore siiyo shahaado cusub marka dhibcaha la hagaajiyo. Xaalado kale waxay yeelan karaan hab gaar ah oo privatistkontoret, xafiiska imtixaannada musharraxiinta madax-bannaan, loo maro. Raac tilmaamaha gobolka dokumentiga laga soo saarayo.
Hagaha SamfunnPrep ee imtixaanka privatist ee videregående wuxuu sharxayaa isdiiwaangelinta. Marka natiijooyinka cusub diyaar yihiin, hubi sida loo dokumentiyeynayo.
Dukumentiga cusub ku kaydi meel aad mar kale ka heli karto. Hubi magaca, maaddooyinka iyo dhibcaha ka hor intaadan gudbin. Qalabka wax-ku-oolka ah ee SamfunnPrep wuxuu kaa caawin karaa abaabulka hawlo kale oo Norway ah.
