Waxaad xaq u leedahay warqadda faahfaahinta mushaharka marka lacagta lagu siiyo ama isla markiiba ka dib. Haddii aadan helin, qoraal ku dalbo warqad faahfaahsan xilli kasta oo maqan. Isla waqtigaas hubi lacagta bangiga ku timid iyo waxa shaqo-bixiyuhu u gudbiyay Skatteetaten. Midkoodna ma beddelo warqadda mushaharka.
Waa maxay xuquuqdaada marka warqadda mushaharku maqan tahay?
Qodobka § 14-15 ee sharciga deegaanka shaqadu wuxuu dalbaa warbixin qoraal ah marka mushaharka la bixiyo ama isla markiiba ka dib. Waa inay muujisaa sida mushaharka loo xisaabiyay, saldhigga lacagta fasaxa iyo lacagaha laga jaray. Arbeidstilsynet waxay sheegtaa inaad warqadda maqan kala hadasho shaqo-bixiyaha. Xuquuqdani waxay khusaysaa shaqo qayb ah, qandaraas gaaban ama dhowr wareeg shaqo oo keliya.
Wareejin bangi oo «mushahar» lagu qoray waxay muujisaa inaad lacag heshay. Laakiin ma muujinayso khasab mushaharka guud, canshuurta laga jaray, saacadaha shaqada ama saldhigga lacagta fasaxa. Sidaas darteed dalbo warqadda faahfaahsan lafteeda. Haddii warqaddu kuu taallo balse tirooyinka kugu adag yihiin, eeg sharaxaadda SamfunnPrep ee mushaharka guud, canshuurta iyo saafiga. Tilmaantani waxay ku saabsan tahay marka warqaddu gebi ahaanba maqan tahay.
Xogtee ayaad shaqo-bixiyaha weydiisaa?
Dalbo warqad mushahar oo ku saabsan xilli kasta oo lacag bixin oo kaa maqan. Waxaad u baahan tahay kala-qaybin la fahmi karo, ee ma aha wadarta sannadka keliya. Si gaar ah u hubi qodobadan:
| Xogta | Sababta ay muhiim u tahay |
|---|---|
| Xilliga mushaharka iyo taariikhda bixinta | Waxay muujisaa saacadaha ama maalmaha lacagtu khusayso. |
| Mushaharka guud iyo gunnooyinka | Waxaad la barbar dhigi kartaa heshiiska iyo diiwaanka saacadaha. |
| Canshuurta iyo lacagaha kale ee laga jaray | Waxay sharxaysaa sababta saafigu uga yar yahay guud. |
| Lacagta saafiga ah ee la bixiyay | Waa in lagu barbardhigi karo lacagta akoonka timid. |
| Saldhigga lacagta fasaxa | Waxay kaa caawisaa hubinta lacagta fasaxa aad kasbatay. |
Nidaamyada mushaharku isku muuqaal ma aha. Warqaddu waxay yeelan kartaa magaca «lønnsspesifikasjon» ama waxay ku jiri kartaa bogga shaqaalaha. Weydii meesha laga helo, oo codso nuqul la akhriyi karo haddii aadan gelin karin. Bog shaashad ah oo gelitaankiisu kaa xirmo marka shaqadu dhammaato way adkaanaysaa in dambe la adeegsado. Dukumentiga meel gaar ah oo ammaan ah ku kaydi.
Sida loo dalbado warqadaha mushaharka ee maqan
Farriin gaaban u dir qaybta mushaharka ama maamulahaaga. Sheeg xilliyada lacag bixinta ee maqan. Qor inaad u baahan tahay warbixin faahfaahsan sida § 14-15 ee sharciga deegaanka shaqadu dhigo. Isla mar ahaantaana weydii in bogga shaqaaluhu khaldan yahay ama warqadihii cinwaan kale loo diray. Taasi waxay sharxi kartaa dukumentiga maqan iyadoo mushaharka laftiisu sax yahay.
Mawduuc: Warqad mushahar oo maqan xilliga [bil/xilli]
Salaan. Mushahar ayaan helay [taariikhda], laakiin ma aanan helin warqadda mushaharka ee [xilliga]. Waxaan codsanayaa warbixin qoraal ah oo muujisa xisaabta mushaharka, saldhigga lacagta fasaxa iyo lacagaha laga jaray. Waxa kale oo iga maqan warqadihii [xilliyo kale]. Ma iigu diri kartaan kanaalka ammaan ah ee aan ku heshiinnay oo ma xaqiijin kartaan goorta aan heli doono? Salaan, [magaca].
Hayso farriinta iyo jawaabta. Haddii aad shaqada ka tagtay, sii shaqo-bixiyaha cinwaan lagaa heli karo. Ha ku dirin iimayl caadi ah nuqul baasaboorka ama xogta BankID. Shaqo-bixiyihii hore waa inuu magacaaga, muddada shaqada iyo wada hadal ammaan ah kugu aqoonsan karaa. Xuquuqda shaqaalaha Norway waxay sharxaysaa dukumentiyada xiriirka shaqada.
Sidee dakhliga u hubisaa intaad sugayso?
Gal adeegga Skatteetaten ee «Mine inntekter og arbeidsforhold». Halkaas waxaad ka arki kartaa waxa shaqo-bixiyuhu ku sheegay a-melding bil kasta, taas oo sidoo kale gaarta NAV iyo hay'adda tirakoobka Norway. Bisha, magaca shaqo-bixiyaha, dakhliga iyo canshuurta la jaray la barbar dhig bangiga iyo heshiiska. Adeeggu waa qalab hubin, balse shaqo-bixiyaha warqad mushahar uma samaynayo.
Kala saar guud iyo saafi: Skatteetaten waxay muujin kartaa dakhliga canshuur ka hor, bangiguna lacagta canshuur iyo jaris sharci ah ka dib. Kala duwanaanta tirooyinku kaligood ma caddeeyaan warbixin khaldan. Haddii dakhliga ama canshuurta si dhab ah khalad loogu sheegay, Skatteetaten waxay leedahay marka hore ka codso shaqo-bixiyihii xogta diray inuu saxo.
Haddii shaqo-bixiyuhu kacay ama uusan saxin canshuur khalad ah oo la jaray, Skatteetaten waxay leedahay tilmaamo gaar ah oo ku saabsan xisaab-xidhka canshuurta. Waxay sheegaan dukumentiyada loo diro xaaladdan, sida heshiiska shaqada, xisaabaha bangiga iyo warqadaha mushaharka aad haysato. Ha ku qorin canshuur aad qiyaastay foomka canshuurta. Skatteetaten la xiriir haddii aad caddayn u weydo lacagtii lagaa jaray.
Goormay dhibaatadu ka weyn tahay dukumenti maqan?
Qaar waxay helaan lacagtii saxda ahayd, laakiin warqad mushahar ma helaan. Qaar kalena waxay ogaadaan saacado ama shaqo dheeraad ah oo aan la siin. Labadan dhib kala saar. Warqadda mushaharku waa xisaab, wareejinta bangiguna waa bixinta lacagta. Haddii lacag maqan tahay, mushahar aan la bixin sidoo kale waa inaad dalbataa. Sida loo dalbado mushahar aan la bixin waxay sharxaysaa nidaamkaas.
Tusaale: Amir wuxuu Sebtembar shaqeeyay 45 saacadood, saacaddii 220 krone. Akoonkiisa waxaa soo galay 7 200 krone, laakiin warqad mushahar ma helin. Mushaharka guud ee saacadahaas lagu heshiiyay waa 9 900 krone, balse farqiga 2 700 krone wuxuu noqon karaa canshuur iyo jaris sharci ah. Bangiga keliya ugama hubin karo. Wuxuu dalbadaa warqadda, xogta Skatteetaten ayuu eegaa, gunnooyinkana wuu hubiyaa. Haddii farqigu sii jiro, qoraal ayuu sixitaan ku dalbaa.
Dhanka kale, shaqo-bixiyuhu wuxuu ku siin karaa warqad muujinaysa mushahar, laakiin lacagtu akoonka kuma soo dhacdo. Warqaddu markaas ma caddaynayso in lagu siiyay lacagta. Hubi bangiga. Haddii mushaharku maqan yahay, codsi lacag bixin oo gooni ah dir. Kala duwanaantani waa muhiim markaad arrinta u sharxayso urur shaqaale, Skatteetaten ama NAV.
Maxaa la sameeyaa haddii shaqo-bixiyuhu jawaabi waayo?
Dir hal xusuusin oo cad oo ay ku qoran yihiin xilliyada maqan. Jawaab qoraal ah dalbo, hayna caddeynta codsigaaga. La xiriir wakiilka shaqaalaha ama ururka shaqaalaha haddii aad leedahay. Arbeidstilsynet waxay sharxi kartaa waajibka warqadda mushaharka, waxayna qabataa warbixin ku saabsan xaalado walaac leh. Warbixin la siiyo hay'addu ma aha in ay mushaharkaaga gaarka ah kuu ururinayso.
Liiskan kooban isticmaal ka hor tallaabada xigta:
- Qor xilliyada mushaharka ee dukumenti kaa maqan yahay.
- Kaydi heshiiska shaqada, diiwaanka saacadaha iyo xisaabaha bangiga.
- Shaqo-bixiyaha qoraal ku dalbo warqadaha iyo hab ammaan ah oo laguugu diro.
- Dakhliga la sheegay ka hubi adeegga Skatteetaten.
- Kala saar dukumenti maqan, lacag maqan iyo warbixin khaldan.
SamfunnPrep waxay leedahay qalab lagu habeeyo nolosha Norway iyo sharaxaad kale oo shaqada ku saabsan. Warqadda mushaharka ka dalbo shaqo-bixiyaha, su'aalaha canshuurta la sheegayna weydii Skatteetaten. Ilaha la hubiyay 2 Oktoobar 2026: § 14-15 ee sharciga deegaanka shaqada, tilmaanta Arbeidstilsynet ee mushaharka iyo bogagga Skatteetaten ee xogta dakhliga iyo canshuurta khaldan.
