# Bez szkoły i pracy: jak pomaga oppfølgingstjenesten

Sprawdź, komu pomaga oppfølgingstjenesten (OT), gdy młodzież nie uczy się i nie pracuje. Znajdź właściwy kontakt i przygotuj rozmowę o dalszej drodze.

Canonical: https://samfunnprep.no/pl/articles/ungdom-uten-skole-jobb-ot
Language: pl
Publisher: SamfunnPrep
Author: Hlib Suslov
Published: 2026-10-07T19:15:36.785+00:00
Modified: 2026-10-07T19:15:36.83994+00:00
AI use policy: https://samfunnprep.no/ai-policy.txt

## Key takeaways

- Ustal uprawnienia i skontaktuj się z OT OT wspiera młodych ludzi z prawem do szkoły średniej, którzy nie uczą się i nie pracują, do końca roku, w którym kończą 24 lata.
- Ustal konkretny kolejny krok Opowiedz o swojej nauce, planach i potrzebach oraz ustal, kto sprawdzi ofertę i będzie cię dalej wspierał.
- Odróżniaj wsparcie od wypłaty świadczeń OT i Nav mogą współpracować, ale wynagrodzenie lub świadczenie nie wynika automatycznie z kontaktu z OT i wymaga osobnego ustalenia.

Jeśli nie uczysz się i nie pracujesz, oppfølgingstjenesten (OT), służba wspierająca młodzież, może pomóc ci znaleźć dalszą drogę. Usługa jest bezpłatna. Obejmuje uprawnione osoby do końca roku, w którym kończą 24 lata. Skontaktuj się z lokalną OT, aby ustalić swoje prawa i kolejny krok.

## Kto może otrzymać pomoc z OT?

OT musi wspierać osoby, które mają prawo do kształcenia na poziomie szkoły średniej zgodnie z **opplæringslova § 5-1**, ustawą o edukacji, ale nie uczą się ani nie pracują. System obejmuje je do końca roku kalendarzowego, w którym kończą **24 lata**. Wsparcie nie kończy się więc w dniu urodzin.

Prawo do szkoły średniej opiera się na ukończeniu szkoły obowiązkowej, grunnskole, lub równoważnej nauki. Może też przysługiwać, gdy ukończyłeś szkołę średnią w innym kraju, ale wykształcenie nie zostanie uznane w Norwegii za uprawniające do studiów albo za kwalifikacje zawodowe. Musi być prawdopodobne, że będziesz przebywać w Norwegii nieprzerwanie przez ponad trzy miesiące.

Jeśli uczyłeś się za granicą, poproś administrację fylke, norweskiego regionu, o ustalenie wymaganych dokumentów i tego, czy nauka odpowiada norweskiej grunnskole. Nie odkładaj pierwszego kontaktu z powodu niejasności w dokumentach. Nie oznacza to jednak, że twoje prawo zostało już ustalone. Zobacz [opplæringslova §§ 5-1 i 9-4 w Lovdata](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2023-06-09-30), serwisie publikującym przepisy, oraz [zasady dotyczące równoważnego kształcenia](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2024-06-03-900/kap4).

Zasady sprawdzono na dzień **7 października 2026**. Jeśli nie należysz do grupy objętej OT, zapytaj administrację fylke, gdzie możesz uzyskać poradę lub skorzystać z edukacji dorosłych.

## Jak się skontaktować?

Możesz bezpośrednio skontaktować się z OT w miejscu zamieszkania. Nie musisz czekać, aż służba odezwie się pierwsza.

[Utdanning.no publikuje wykaz OT w poszczególnych fylke](https://utdanning.no/tema/videregaende_opplaering/oppfolgingstjenesten). W kontakcie może też pomóc doradca szkolny, PP-tjenesten lub Nav. PP-tjenesten to służba pedagogiczno-psychologiczna, która między innymi pomaga dostosować kształcenie do potrzeb ucznia.

Możesz powiedzieć: „Nie uczę się i nie pracuję. Chcę pomocy w znalezieniu dalszej drogi. Z kim mogę porozmawiać i kiedy możemy umówić rozmowę?”. To propozycja wiadomości, a nie urzędowy formularz.

Podaj, jak można się z tobą skontaktować. Jeśli chcesz przesłać dokumenty, zapytaj, jakim kanałem to zrobić. Poproś o proste wyjaśnienie, jeśli nie rozumiesz odpowiedzi.

## Dlaczego OT wysłała ci wiadomość?

OT musi znać osoby należące do grupy objętej wsparciem, przekazywać pisemne informacje o prawach i nawiązywać kontakt z każdą z nich. List lub SMS może więc rozpoczynać wsparcie.

**Utdanningsdirektoratet (Udir)**, państwowy urząd do spraw szkoły i kształcenia, wyjaśnia, że samo wysłanie jednej wiadomości nie wystarcza, jeśli młoda osoba nie odpowie i nie ma dalszych działań. Zobacz [komentarze Udir do opplæringsforskrifta § 8-3, rozporządzenia o edukacji](https://www.udir.no/regelverkstolkninger/opplaring/forskrift-om-grunnskoleopplaringa-og-den-vidaregaande-opplaringa-opplaringsforskrifta/andre-delen--vidaregaande-opplaring/kapittel-8-skyss-og-oppfolgingstenesta/-8-3-oppgavene-til-oppfolgingstenesta/).

Jeśli masz już miejsce w szkole lub pracę, poinformuj OT, aby można było wyjaśnić dane. [Akershus fylkeskommune, administracja regionu Akershus, prosi omyłkowych odbiorców o kontakt z OT](https://afk.no/tjenester/skole-og-opplaring/ppt-oppfolgingstjenesten/oppfolgingstjenesten/). Nie zakładaj, że wiadomość oznacza, że zrobiłeś coś złego.

## Co warto poruszyć na pierwszym spotkaniu?

Opowiedz, co chcesz osiągnąć, co robiłeś wcześniej i co utrudnia kolejny krok. Nie musisz wybrać konkretnego zawodu, zanim poprosisz o poradę.

Przed rozmową możesz przygotować krótkie notatki:

- do jakiej szkoły chodziłeś lub w jakim kształceniu uczestniczyłeś
- jakie przedmioty zaliczyłeś, a jakich ewentualnie brakuje
- jakie masz doświadczenie zawodowe i zainteresowania
- w czym potrzebujesz pomocy, aby móc uczestniczyć.

Poproś doradcę, aby pomógł ustalić, co możecie zrobić teraz, a w czym muszą pomóc inne służby. To wskazówki do przygotowania, a nie lista obowiązkowych załączników.

| Porusz ten temat | Pytanie, które możesz zadać |
|---|---|
| Cel | Jakie możliwości pasują do mojego wykształcenia i planów? |
| Oferta | Kto sprawdzi szkołę, kształcenie lub aktywność? |
| Potrzeby praktyczne | Czego potrzebuję, aby przychodzić i uczestniczyć? |
| Dalszy kontakt | Kto będzie mnie wspierał i kiedy znów porozmawiamy? |

[Trøndelag fylkeskommune, administracja regionu Trøndelag, opisuje rozmowy doradcze dopasowane do potrzeb](https://www.trondelagfylke.no/vare-tjenester/utdanning/oppfolgingstjenesten/hvem-er-vi/). Poproś o jasne ustalenia.

## Jakie możliwości możecie sprawdzić?

OT musi zapewnić grupie objętej wsparciem ofertę kształcenia na poziomie szkoły średniej, innych działań rozwijających kompetencje lub pracy. OT musi również pośredniczyć w ofertach i je koordynować. Wynika to z [opplæringslova § 9-4](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2023-06-09-30).

Oferta może łączyć naukę z aktywnością. Celem jest rozwijanie kompetencji pomagających w dalszej edukacji lub pracy. Poproś o wyjaśnienie, do czego ma prowadzić kształcenie i jak zostaną udokumentowane zdobyte umiejętności.

Oferty są organizowane lokalnie. [Oslo kommune, gmina Oslo, opisuje pomoc w znalezieniu pracy, kursów i miejsca w szkole](https://www.oslo.kommune.no/skole-og-utdanning/videregaende-skole/soke-videregaende-skole/utdannings-og-yrkesveiledning/oppfolgingstjenesten). Nie oznacza to, że wszyscy dostają ten sam kurs albo konkretną pracę.

Jeśli po Vg2 nie masz miejsca nauki zawodu u pracodawcy, SamfunnPrep ma osobny poradnik o [alternatywnym Vg3 bez miejsca nauki zawodu](https://samfunnprep.no/pl/articles/ikke-fatt-laereplass-alternativ-vg3). Poproś OT i administrację fylke o ustalenie, jaka oferta dotyczy ciebie.

## Czym różnią się OT i Nav?

OT jest służbą administracji fylke. **Nav**, Arbeids- og velferdsetaten, urząd do spraw pracy i świadczeń społecznych, ma własne usługi i ocenia potrzeby wsparcia w podjęciu pracy. Mogą współpracować na drodze do edukacji i zatrudnienia. Zobacz [informacje Nav o współpracy z OT](https://www.nav.no/samarbeidspartner/utdanningssektoren).

Nav ma **ungdomsgaranti**, program wsparcia młodzieży. Oferuje stałą osobę kontaktową, gdy Nav oceni, że potrzebujesz takiej pomocy. Ma inne warunki wiekowe niż OT. Jeśli masz mniej niż 18 lat i chcesz otrzymać wsparcie w ramach ungdomsgaranti, potrzebujesz zgody opiekunów. Zobacz [opis ungdomsgaranti w Nav](https://www.nav.no/ungdomsgarantien).

Kontakt z OT nie daje automatycznie wynagrodzenia ani świadczeń pieniężnych. Na przykład tiltakspenger, świadczenie podczas udziału w działaniach rynku pracy, ma własne warunki dotyczące tych działań, wieku i otrzymywania innego wsparcia z Nav lub wynagrodzenia za udział w działaniu. Sama propozycja aktywności od OT nie wystarcza. Musisz złożyć wniosek, a Nav rozstrzyga go w pisemnej decyzji. Zobacz [zasady Nav dotyczące tiltakspenger](https://www.nav.no/tiltakspenger).

Dlatego ustal kwestie finansowe, zanim zaczniesz planować na podstawie wypłaty. Zapytaj, kto ocenia wsparcie, czy trzeba złożyć osobny wniosek i jakie wydatki pokrywasz samodzielnie.

## Co przekazuje się rodzicom i innym służbom?

Pracowników OT obowiązuje tajemnica dotycząca spraw osobistych. Nie oznacza to jednak, że każde przekazanie informacji zawsze wymaga zgody. Przepisy mogą pozwalać na przekazanie niezbędnych informacji. Zobacz [forvaltningsloven §§ 13–13 b, ustawę o postępowaniu administracyjnym](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1967-02-10) oraz [opplæringslova § 25-1](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2023-06-09-30).

Zapytaj, kto otrzyma informacje, czego potrzebuje i na jakiej podstawie się je przekazuje. Jeśli podstawą jest zgoda, możesz poprosić o wyjaśnienie jej zakresu.

Rodzice młodzieży poniżej 18 lat muszą otrzymać pierwszą ogólną informację o prawach, chyba że informacje są objęte tajemnicą na podstawie innych przepisów. Nie oznacza to, że rodzice dostają kopie wszystkich rozmów i wiadomości. Zobacz [opplæringsforskrifta § 8-3](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2024-06-03-900/kap8).

## Co zrobić, jeśli się przeprowadzisz lub nie otrzymasz wsparcia?

Skontaktuj się z OT i poproś o konkretny kolejny krok. Jeśli przeprowadzasz się do innego fylke, zapytaj, z kim się tam skontaktować i jak można kontynuować wsparcie. Nie zakładaj, że wszystkie ustalenia i informacje automatycznie zostaną przeniesione.

Jeśli nie udaje się ustalić pomocy, ponownie skontaktuj się z doradcą lub działem edukacji administracji fylke. Poproś o wyjaśnienie oceny, czy należysz do grupy objętej wsparciem, oraz o pisemną informację o twoich prawach. Zachowaj wiadomości i ustalone terminy.

O innych sprawach związanych z młodością przeczytasz w poradniku SamfunnPrep o [życiu młodzieży i jej prawach](https://samfunnprep.no/pl/articles/ungdomsliv-i-norge). Pomoce do organizowania codzienności znajdziesz w [praktycznych narzędziach SamfunnPrep](https://samfunnprep.no/pl/verktoy).

## FAQ

### Jak długo OT może mnie wspierać?

OT wspiera uprawnione osoby do końca roku kalendarzowego, w którym kończą 24 lata. Musisz mieć prawo do kształcenia na poziomie szkoły średniej zgodnie z opplæringslova § 5-1 i nie uczyć się ani nie pracować.

### Czy muszę czekać na wiadomość z OT?

Nie. Możesz bezpośrednio skontaktować się z OT w miejscu zamieszkania. Utdanning.no ma wykaz według fylke. Doradca szkolny, PP-tjenesten lub Nav też mogą pomóc w kontakcie.

### Czy pomoc z OT kosztuje?

Sama służba OT jest bezpłatna. Kontakt z OT nie daje jednak automatycznie wynagrodzenia ani świadczeń pieniężnych. Ustal kwestie finansowe przy konkretnej ofercie.

### Czy rodzice dowiedzą się wszystkiego, co powiem?

Nie. OT obowiązuje tajemnica z ustawowymi wyjątkami. Rodzice osób poniżej 18 lat muszą otrzymać pierwszą ogólną informację o prawach, chyba że jest objęta tajemnicą na podstawie innych przepisów.

### Co zrobić, jeśli nie mam dokumentów szkolnych z kraju pochodzenia?

Skontaktuj się i opisz swoją wcześniejszą naukę. Poproś administrację fylke o ustalenie dokumentów i prawa do kształcenia. Brak dokumentów szczególnie wymaga konkretnej oceny; prawo nie jest ustalone automatycznie.

## Sources

- [Oppfølgingstjenesten](https://utdanning.no/tema/videregaende_opplaering/oppfolgingstjenesten)
- [Oppfølgingstjenesten](https://afk.no/tjenester/skole-og-opplaring/ppt-oppfolgingstjenesten/oppfolgingstjenesten/)
- [Oppfølgingstjenesten i Oslo](https://www.oslo.kommune.no/skole-og-utdanning/videregaende-skole/soke-videregaende-skole/utdannings-og-yrkesveiledning/oppfolgingstjenesten)
- [Hvem er vi, og hva gjør vi?](https://www.trondelagfylke.no/vare-tjenester/utdanning/oppfolgingstjenesten/hvem-er-vi/)
- [§ 8-3 Oppgåvene til oppfølgingstenesta](https://www.udir.no/regelverkstolkninger/opplaring/forskrift-om-grunnskoleopplaringa-og-den-vidaregaande-opplaringa-opplaringsforskrifta/andre-delen--vidaregaande-opplaring/kapittel-8-skyss-og-oppfolgingstenesta/-8-3-oppgavene-til-oppfolgingstenesta/)
- [Samarbeid med utdanningssektoren](https://www.nav.no/samarbeidspartner/utdanningssektoren)
- [Ungdomsgarantien](https://www.nav.no/ungdomsgarantien)
- [Lov om grunnskoleopplæringa og den vidaregåande opplæringa (opplæringslova)](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/2023-06-09-30)
- [Lov om behandlingsmåten i forvaltningssaker (forvaltningsloven)](https://lovdata.no/dokument/NL/lov/1967-02-10)
- [Tiltakspenger](https://www.nav.no/tiltakspenger)
- [Opplæringsforskrifta kapittel 8](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2024-06-03-900/kap8)
- [Opplæringsforskrifta kapittel 4](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2024-06-03-900/kap4)
- [Forskrift om oppfølgingstiltak i Arbeids- og velferdsetatens egenregi kapittel 4](https://lovdata.no/dokument/SF/forskrift/2023-06-20-1073/kap4)

Citation: Hlib Suslov, "Bez szkoły i pracy: jak pomaga oppfølgingstjenesten", SamfunnPrep, 2026-10-07T19:15:36.785+00:00, https://samfunnprep.no/pl/articles/ungdom-uten-skole-jobb-ot